İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/271 K.2025/548

Mahkememizde görülmekte olan Sebepsiz zenginleşemeye dayalı alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin ... 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı Dosyasına Sunduğu Dava Dilekçesinde Özetle. Müvekkili aleyhine ... 11. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ve ...

K. sayılı kararı ile istihkak davası açıldığını ve davanın reddine karar verildiğini, alacaklı tarafından 20/06/2021 tarihinde müvekkili nezdinde yapılan haciz esnasında 25.000,00-TL alacaklı vekilinin hesabına ödendiğini, davanın reddine karar verilmesi nedeniyle 14/02/2023 tarihinde icra dosyasına 86.000,00-TL ödeme yaptıklarını, yerel mahkeme kararının taraflarınca istinaf edildiğini ve. 20. Hukuk Dairesi'nin 30.05.2024 tarih ve ...E. ...

K. Sayılı ilamı ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verildiğini, davalarının da kabul edildiğini, bu nedenle müvekkilinden tahsil edilen 86.000,00-TL ve 25.000,00-TL'nin iadesi gerektiğini, bedellerin müvekkiline ödenmesi için karşı tarafa muhtıra gönderdiklerini fakat davalı tarafından ... İcra Mahkemesi'nin ...

E. sayılı dosyası ile muhtıranın kaldırılmasının talep edildiğini, bu hususta mahkeme tarafından 30.01.2025 tarihinde muhtıranın iptaline karar verildiğini iddia ederek. 86.000.00-TL ve 25.000.00-TL'nin müvekkiline iadesini, ödeme tarihlerinden itibaren reaskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep ve dava etmiştir.

... 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 04/03/2025 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği, dosyanın 16/04/2025 tarihinde Mahkememize intikal ederek Mahkememizin 2025/271 E. Sıra sayısını aldığı anlaşıldı.

Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle. Davacının davadan önce arabuluculuk başvuru yapmaması nedeniyle davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının istirdat davası açmak için yasada öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süreyi kaçırdığını, müvekkili ile dava dışı borçlu ... - ... arasında 27/11/2020 tarihli Faktoring Sözleşmesi'nin akdedildiğini, sözleşmeye istinaden kullandırılan kredi karşılığında ödeme vasıtası olarak.

27/11/2020 düzenleme tarihli, 24/02/2021 vade tarihli ve 500.000,00-TL bedelli bononun müvekkiline devredildiğini, davalı tarafından ödeme yapılmaması sebebiyle...

21. İcra Müdürlüğü'nün ... dosyası ile icra takibi başlattıklarını, borçlunun kaşesinde yer alan adreste bulunan tabelada Kare Market ve karemarket.net internet sitesinin yazılı olduğunu, siteye girildiğinde haciz mahallinde davacının ürünlerinin satıldığı online alışveriş sitesinin olduğunun görüldüğünü, bu nedenle davacı adresine 16/03/2021 tarihinde fiili haciz tatbik edildiğini, akabinde ...21.

İcra Müdürlüğü'nün 18.03.2021 tarihli kararı ile dosyanın İcra Hukuk Mahkemesine tevdiine karar verildiğini, ...E. ve 12.04.2021 tarihli karar ile istihkak iddiasının reddi ile takibin devamına karar verildiğini, daha sonra davacının ... 11. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...E.

Sayılı dosyası marifetiyle istihkak davası açtığını ve davanın reddine karar verildiğini, davacının 14.02.2023 tarihinde icra dosyasına 86.000,00-TL ve 20/05/2021 tarihinde 25.000,00-TL ödeme yaptığını, davacının istinaf talebi ile mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verildiğini, daha sonra davacının ... 21. İcra Müdürlüğü'nün (yenilenmeden önceki esası ...) ... Esas sayılı dosyası ödenen tutarların iadesi için taraflarına muhtıra çıkardıklarını, ancak ...

10. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile işbu muhtıranın iptaline karar verildiğini, davacının ödediği 25.000,00-TL'nin kısmi ve rızai ödeme niteliğinde olmadı nedeniyle davacını haciz baskısı altında olmadığının anlaşıldığını, davacının sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı alacak davasının muhatabının dava dışı borçlu olduğunu, bu nedenle davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, davacının müvekkiline değil dava dışı borçluya sebepsiz zenginleşme davası açabileceğini iddia ederek; davanı öncelikle usulden reddini, daha sonra esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.

... 21. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından dava dışı borçlu aleyhine toplam 71.735,28-TL borcun ödenmesi amacıyla 11/03/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ... sayılı dosyada 14/02/2023 tarihli tensip zaptı ile dosyanın infaz ile kapatılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

-... 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası -... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası -... 11. İcra Hukuk Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyası -... 21. İcra Dairesi'nin ... Sayılı dosyası -Davacı vekili tarafından sunulan; ödemelere ilişkin dekont suretleri -Davalı vekili tarafından sunulan; Faktoring Sözleşmesi sureti, -Tarafların beyan ve dilekçeleri -Arabuluculuk son tutanağı -Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız haciz kapsamında yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşme hukuki sebebine dayalı olarak iadesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık takip borçlusu konumunda olmayıp üçüncü kişi olan davacının hacze dair istihkak iddiasının ilk aşamada reddedilmesi üzerine takip dosyasına ve haricen yapılan ödemelerin, kanun yolunda davacı haklılığının kabul edilmesi üzerine iadesi gerekip gerekmediği, davalının sebepsiz zenginleşip zenginleşmediği, davanın hukuki niteliğinin ne olduğu ve buna dayalı olarak ödenen paranın istirdat ya da sebepsiz zenginleşme talebi ile davalıdan tahsilinin istenip istenemeyeceği, bu yönde ihtirazi kayıt ve dava ehliyeti şartlarının bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmaktadır. Ödemelerin miktar itibariyle her iki tarafın da kabulünde olduğu, bu yönüyle uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına göre; davalı - alacaklı ... AŞ tarafından dava dışı - borçlu ... aleyhine senet alacağına dayalı olarak ... 21. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibi başlatıldığı, takibin şeklen kesinleştiği, alacaklı vekilince borçlunun adresi olarak belirtilen yerde fiili haciz uygulandığı, davacı şirketin haczedilen mallarla ilgili istihkak iddiasında bulunduğu, ... 11. İcra Hukuk Mahkemesinin... E - ...

K sayılı ilamıyla davanın reddine karar verildiği, davacının istinaf başvurusunda bulunduğu, İstanbul BAM 20. Hukuk Dairesinin...

E - ...K sayılı ilamıyla hükmün kaldırılmasına, davacı 3. Kişi şirketin istihkak iddiasının kabulüne, takip dosyasında 16/03/2021 tarihinde konulan haczin kaldırılmasına kesin olarak 30/05/2024 tarihinde karar verdiği , davacının haciz baskısı altında alacaklı - davalı şirkete ödediği toplam 111.000 TL yi sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsil edebilmek için eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Dava, icra takibinde üçüncü kişi durumunda bulunan davacının , takip alacaklısı aleyhine TBK nın 77 ve devamı maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre açtığı alacak davası olarak nitelendirilmelidir. Şöyle ki; bu maddeye göre haklı bir sebep olmaksızın başkasının mal varlığından ya da emeğinden zenginleşen kimse bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür (TBK 77). Bu yükümlülük özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan ya da gerçekleşmemiş veya sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur. Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlakî bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez. Hukuka ya da ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şey geri istenemez (Türk Hukuk Lûgatı, s. 962).

Davacı şirketin icra dosyasına, kendisiyle ilgisi bulunmayan asıl borçlunun borcunu ödediği, icra takibinin davacı şirket aleyhine yapılmadığı, başka bir deyişle davacının icra dosyasının borçlusu konumunda bulunmadığı için davanın İİK nın 72/6-8 maddesindeki istirdat davası niteliği taşımadığı bellidir. İstirdat davalarında icra takibinin borçlusu, borçlu olmadığını düşündüğü bir parayı cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olmalıdır. Haciz uygulanan adresin asıl borçlu şirkete ait olmadığı, bu nedenle istinaf ilamına göre istihkak iddiasının kabul edildiği anlaşılmaktadır. O hâlde, eldeki davanın sebepsiz zenginleşme hukuksal sebebine dayalı olduğu kabul edilmelidir.

30/05/2024 tarihinde verilen istinaf kararı üzerine huzurdaki dava 07.08.2024 tarihli arabuluculuk başvurusunun 16.08.2024 tarihinde anlaşamama ile sonuçlanması üzerine 28/02/2025 tarihinde süresi içinde açılmıştır. Dolayısıyla İİK kapsamında istirdat davası olmayan sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak bakımından hak düşürücü sürenin gündeme gelmeyeceği olsa olsa zamanaşımının değerlendirileceği, bu yönden de süre engeli bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davaya konu icra dosyasının incelemesinde;

1.Haciz 16/03/2021 tarihli olup davacının istihkak iddiası bulunmaktadır.

2.Haciz istihkak iddiasının reddi üzerine 20/05/2021 tarihinde yapılmış ve muhafazayı ertelemek için aynı haciz tarihinde 25.000,00 TL davacı tarafından icra dosyasına ödenmiştir.

3.Haciz 14/02/2023 tarihli olup haciz tarihinde ihtirazi kayıtlı olacak şekilde 86.000,00 TL davacı tarafından icra dosyasına ödenmiştir.

... 11. İcra Hukuk Mahkemesinin ...E istihkak iddiasında dava tarihi 25/05/2021 olup 25.000,00 TL'lik ödemenin yapıldığı 20/05/2021 tarihli ikinci haciz tutanağından 5 gün sonrasıdır.

14/02/2023 tarihli haciz ile yapılan 86.000,00 TL'lik ödeme ise ilk derece ... 11. İcra Hukuk Mahkemesinin kararının istinaf incelemesi aşamasında yapılmıştır. Ödenen bedel açıkça ihtirazi kayıtlıdır. Dolayısıyla davacının iradesi başından beri borçlu olmadığına yöneliktir. Diğer bir deyişle haksız ödemenin rıza dahilinde olmadığı, borçlunun borcunu ödeme niyetiyle hareket etmediğini ortaya koyduğu anlamına gelmektedir.

Davacının davalı alacaklı hesabına cebri icra tehdidi altında ve ihtirazi kayıtla ödeme bulunduğu, bu hususun haciz tutanağında kayıt altına alındığı, ihtirazi kayıtla yapılan ödeme, üçüncü kişinin, borçlunun borcunu ödeme niyetiyle hareket etmediğini ortaya koyduğu, icra takibinin dava dışı borçlu aleyhine yapıldığı, davacı ile dava dışı borçlunun aynı şirket olduğunun ya da aralarındaki bağın ispat edilemediği, bu nedenle de davacının borcu ödemesi nedeni ile sebepsiz zenginleşenin davalı alacaklı olduğu,

davacının ödediği bedelin, davalının malvarlığına dahil olduğu (Yargıtay 11. HD., 01.06.2023 tarih, ...E., ...K), netice olarak meydana gelen sebepsiz zenginleşme uyarınca davalının iade yükümlülüğü bulunduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, sebepsiz zenginleşmede temerrüt zenginleşme tarihinde doğduğundan ödeme tarihinden itibaren davacı yararına ticari iş karinesinden dolayı avans faizine hükmetmek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim · e-imza e-imza