İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1360 K.2019/1323

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2015/1360 Esas

KARAR NO

2019/1323 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 11/11/2015

KARAR TARİHİ: 24/12/2019

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu -------havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Davalı arasında ------ tarihi ile ------ tarihleri arasında geçerli olan ----------akdedildiğini, sözleşmenin 9/1 maddesi uyarınca en fazla 5 uzama yılı olmak üzere tarafların aksi yönde bir iradelerinin bulunmaması halinde sözlemenin aynı koşullar ile --- yıl daha uzamakla geçerli olacağını, sözleşme ile müvekkilin davalının müşterilerine ait ürünleri davalı tarafından belirlenen yere teslim etme yükümlülüklerinin 2 madde ile düzenlendiğini, tarafların sözleşmeyi sona erdirmek isterlerse sözleşmenin bitiş tarihinden itibaren en geç 3 ay önce yazılı olarak iradelerini bildirmekle yükümlü olduklarını,

davalının ------- Noterliğinin ------- tarih ve --- yevmiye numaralı ihtarnamesi göndererek müvekkil ile ticari ilişkisini ------- tarihi itibariyle sona erdirdiğini beyan ettiğini, davalının İhtarnamesinde, müvekkilin sözleşmeye aykırı davrandığını, süresinde araç tedariki sağlanmadığından -------- bakiye araç tedariki zararının ödenmesi gerektiğini, rekabet etmeme yükümlülüğü nedeniyle müvekkilin davalının rakibi olan firmalarla çalışmasının yasak olduğunu ve ancak buna uygun davranmadığını, rekabet etmeme yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle -------- cezai şart ödemesinin gerekliliğini ihtar ettiğini,

müvekkilin ihtarnameye karşı -------- tarih ve -- yevmiye numaralı İhtarnamesini gönderdiğini ve taleplerin kabulünün mümkün olmayacağını ihtar ettiğini, müvekkilin davalıya yegane haklı talebi olan araç tedarikinin sağlanamaması nedeniyle davalının zararı olan -------- bedeli ödeyeceğini açıkça kabul ve beyan ettiğini, ancak bahse konu cezaî şart talebinin açıkça hukuka aykırı olduğundan kabul edilmediğini, davalının kesin hükümsüz nitelikteki düzenlemelerden hareketle hukuka aykırı taleplerini ileri sürdüğünü,

davalının -------- Noterliğinin -------- tarih ve --------- yevmiye numaralı ihtarnamesinde ------ tarih----- nolu ------- tarih ---nolu -------- tarih ------ bedelli fatura bedelini müvekkilin ödemekle yükümlü olduğunu beyan ettiğini, müvekkilin taleplerine ilişkin ------Noterliğinin ------------------ yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bahse konu faturaların iade ettiğini ileri sürerek davanın kabulüne, haksız ve kötü niyetli İtirazın iptaline, %20'den az olmamak üzere kötü niyet ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili Mahkememize sunduğu ----- havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: Dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili -------- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; Davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili Mahkememize sunduğu ------ havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Davacının ------başlangıç tarihli taşıma hizmet sözleşmesi gereği müvekkilin müşterilerine ait ürünlerin taşınması işini üstlendiğini, davacının müvekkilin müşteri olan --------- nakliye tedarikçisi olarak hizmet verdiği sırada sözleşmeyi ihlal ettiğinin tespit edildiğini, davacıdan ------- tarihleri arasında ---araç talep edildiğini, davacının -- araç tedarik ettiğini, ------aracın başka tedarikçilerden sağlanmak zorunda kalındığını, müvekkilin ------ araç tedariki maliyet farkına katlandığını,

sözleşmenin 4.1.3 maddesi ile 6.2 maddesinde yer alan araç sağlama taahhüdüne aykırılık teşkil ettiğini, müvekkil şirkete hizmet vermekte olduğu sırada davacının müvekkilin rakibi olan başka bir firma ile anlaşarak müvekkilin müşteri olan -------aynı operasyon kapsamında hizmet vermeye başladığının tespit edildiğini, bu durumun sözleşmenin 11. maddesinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğüne aykırı olduğunu, tespit edilen aykırılıklar ----------Noterliğinin -------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya ihtar edildiğini, davacının ihtarnameye ----- Noterliğinin ----------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verdiğini,

cezai şart talebini kabul etmediğini, davacı tarafından araç tedariki maliyet farkı talebini haklı görerek sözleşmeye aykırı davranıldığını açıkça kabul ettiğini, müvekkilin ------- Noterliğinin---------- yevmiye numaralı ihtarname ile davacı tarafından araç tedariki maliyet farkından kaynaklı ------ tarih -----olu ------------ TL tutarlı fatura ile sözleşmenin 12. maddesi uyarınca kesilen ------ numaralı ------ tutarlı faturanın kayıtlara alınarak ödenmesinin ihtar ettiğini,

müvekkilin -------- Noterliğinin -------- yevmiye numaralı ihtarname ile davacının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini tam olarak yerine getirmemesi nedeni ile müvekkile rücu edilen ödemelerin davacıya yansıtılarak ilgili faturaların kayıtlara alınarak ödenmesinin talep edildiğini, davacının ------ Noterliğinin ------ tarih ve ------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile faturaları İade ettiğini ileri sürerek haksız davanın reddine, davacının %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili Mahkememize sunduğu ----------- havale tarihli ikinci(2.) cevap dilekçesinde özetle: Cevap dilekçesini tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili -------- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; Davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan -------- İcra dairesinin ------- esas sayılı icra dosyasında takibe konu alacağın dayanağı olan fatura ve taşıma sözleşmesi nedeniyle davacının taşıma sözleşmesine aykırı davranıp davranmadığı ve sözleşmenin 12. maddesinde düzenlenen cezai şart ve araç tedariği için ödenen miktarlara mahsup edilemeyeceği ve davacının davalıdan bir alacağı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLER

------- İcra Dairesi'nin ------- Esas sayılı dosyası, --------- arasındaki taşıma hizmet sözleşmesi sureti, --------Noterliği'nin ----- yevmiye numaralı ihtar sureti, ------- Noterliği'nin --------- yevmiye numaralı ihtar sureti, ------- Noterliği'nin -------- yevmiye numaralı ihtar sureti, -------- Noterliği'nin --------- yevmiye numaralı beyan ve ihtar sureti, -İrsaliyeli fatura suretleri,

---------tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle. Sözleşmede yer alan rekabet etme yasağı hükmünün peşinen kesin hükümsüz kabul edilemeyeceği, bu hususun saptanabilmesi açısından davalı ...'nın piyasadaki konumunun saptanması gerektiği, ancak bu hususun bilirkişi heyetinin uzmanlık alanının dışında olduğunu, davacının araç tedarik yükümlülüğüne aykırı davrandığını, taraflar arasındaki sözleşmede sözleşmenin ihlali halinde cezai şart ödenmesinin kararlaştırıldığı,

belirlenen cezai şartın ifaya eklenen cezai şart olduğu ve bu sebeple davacının araç tedarik yükümlüğüne aykırı hareket etmesi sebebi ile davalının hem araç tedarik maliyeti farkı nedeniyle uğradığı zararı hem de ------- cezai şartı talep etme hakkı olduğu, davacının aksi yöndeki itirazlarının yerinde olmadığı, davalının cezai şart talebinin haklı bulunması halinde, icra takip tarihi olan ------- tarihi itibariyle davalının davacıya ----- borçlu duruma geleceğini beyan ve rapor etmiştir.

---------tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; Davalı ------- sektöründe hakim durumda olmadığı ve sözleşmenin 11. Maddesinin iptailni gerektirecek bir ihlal bulunmadığı sonucuna varıldığını, kök rapordaki mali hesaplama ile ilgili olarak görüşü değiştirecek bir durum olmadığını beyan ve rapor etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağına istinaden başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

----- İcra Müdürlüğü'nün ------ Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, ödeme emrinin -----tarihinde borçlu tarafa tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından -------- tarihinde süresinde borca itiraz dilekçesi verildiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulduğu, borçlu gider avansı bulunmadığından itiraz dilekçesinin alacaklıya tebliğ edilmediği, öğrenme tarihinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü sürede İİK 67. Maddesine istinaden itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan --------- İcra Müdürlüğü'nün ---------Esas sayılı icra dosyasından takibe konu alacağın dayanağı olan fatura ve taşıma sözleşmesi nedeni ile davacının taşıma sözleşmesine aykırı davranıp davranmadığı ve sözleşmenin 12. Maddesinde düzenlenen cezai şart ve araç tedariği için ödenen miktarlara mahsup edilip edilemeyeceği ve davacının davalıdan bir alacağı olup olmadığı olarak tespit edilmiştir.

Tarafların dilekçelerinde bildirdikleri delilleri toplanmıştır.

Mahkemece davacı ve davalı tanıkları dinlenmiştir.

Mahkemece resen seçilen bir taşıma uzmanı, bir haksız rekabet uzmanı ve bir mali müşavir bilirkişiden oluşan heyetten rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Haksız rekabet uzmanı ve mali müşavir bilirkişi heyeti --------- tarihinde rapor ibraz etmişlerdir.

Davacı vekilinin -bilirkişi heyetine itirazları doğrultusunda önceki bilirkişi heyetine ekonomist bir bilirkişi eklenerek ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyeti --------- tarihinde raporunu ibraz etmiştir.

Dosyada mevcut tüm delillerin incelenerek değerlendirilmesinde. Hükme esas olarak alınan bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dayanak yapılarak.

Taraflar arasında davalı ... ile davacı nakliye şirketi arasında ---------- tarihinde davalının müşterilerine ait ürünlerin davalı tarafından bildirilecek yer, süre, performans kriterlerine uygun olarak teslim alma yerlerinden teslim alınması, ürünlerin taşıyıcı tarafından temin edilecek uygun nitelikteki araçlarla taşınması, teslim etme yerlerine teslim edilmesi ile tarafların sair karşılıklı hak ve yükümlülüklerini ihtiva etme konusunda --------- tarihinden itibaren yürürlüğe girmek,--------- tarihine kadar geçerli olacak taşıma hizm-et sözleşmesi imzalandığı,

mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan davacı ve davalı taraflara ait ----------yılı ticari defter kayıtlarının usulüne uygun tutulmuş oldukları, ticari defterlerin davacı ve davalı lehine delil vasfına haiz oldukları, davacı tarafın ticari defterlerinde alacak borç ilişkisinin iki farklı hesapta kayıt altına alındığı, ------ hesap koduna kayıtlı borç-alacak kayıtlarına göre davacının icra takip tarihi olan ----- tarihi itibari ile davalıdan ------ alacaklı olduğu, ---- hesap kodu altında yapılan kayıtta ise davacının icra takip tarihi olan ---- tarihi itibari ile --------- borçlu olduğu,

davacı nezdinde davalı adına kayıt altına alınmış iki hesap birlikte değerlendirildiğinde borç-alacak durumu icra takip tarihi olan ------ tarihi itibari ile davacının davalıdan --------- alacaklı olduğu, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında ise davalı ile davacı arasındaki ihtilaflı fatura tutarları hariç dikkate alındığında davalının icra takip tarihi olan ------ tarihi itibari ile davacıya------ borçlu olduğu, ihtilaflı fatura tutarları dikkate alındığında ise davalının icra takip tarihi olan ------tarihi itibari ile davacıdan ------ alacaklı durumunda bulunduğu,

--------- cezai şart faturasının kabul edilmesi durumunda davalının icra takip tarihi olan -------- tarihi itibari ile davacıya -------- borçlu duruma geleceği, ------- cezai şart faturasının kabul edilmemesi durumunda davalının icra takip tarihi olan ------- tarihi itibari ile davacıya ---------- borçlu durumuna geleceği mali müşavir bilirkişi tarafından tespit edildiği,

Rekabet etme yasağının geçerli sayılabilmesi için getirilen sınırlamanın zaman, yer ve işin türü yönünden uygun sınırlar dahilinde düzenlenerek karşı tarafın ekonomik geleceğinin hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye sokulmaması gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 11. Maddesi incelendiğinde yer yönünden bir sınırlama bulunmadığı, süre yönünden hakkaniyete aykırı bir sınırlama bulunmadığı, davacı nakliye şirketinin başka lojistik firmaları ile de taşıma işini yaptığı, bu nedenle davalı ...'in taşıma sektöründe tekel ve hakim durumunda olmadığı, sözleşmenin 11. Maddesinin iptalini gerektirecek bir ihlal bulunmadığı,

yine taraflar arasında taşıma sözleşmesinin 12. Maddesinde cezai şart hükmünün bulunduğu, davacı nakliye şirketinin araç tedarik etme yükümlülüğünü gereği gibi ifa etmediği, davacının ------ tarihi ile -------- tarihi arasında eksik araç tedarik ettiği, davalının --------- araç tedarik maliyet farkına neden olduğu, davalı tarafından --------Noterliği'nin ----------yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinin feshedildiği, eksik araç tedariki ile uğranılan maliyet farkı bedeli, rekabet etmeme yükümlülüğü ve cezai şartın davacıdan talep edildiği,

davacının ----------Noterliği'nin ----------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı tarafın eksik araç tedariki ile uğradığı maliyet farkı bedelini kabul ettiği, dolayısı ile eksik araç tedarik ettiğinin kabulünde olduğu, davacının sözleşme ile belirlenen araç tedarik yükümlülüğüne aykırı davrandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin ihlali halinde cezai şart ödenmesinin kararlaştırıldığı,

belirlenen cezai şartın ifaya eklenen cezai şart olduğu ve bu sebeple davacının araç tedarik yükümlülüğüne aykırı hareket etmesi sebebi ile davalının hem araç tedarik maliyeti farkı nedeni ile uğradığı zararın, hem de -------cezai şartı talep etme hakkı olduğu,

davalının cezai şarttan doğan alacağının mahsubu sonucunda icra takip tarihi olan------- tarihi itibari ile davalının davacıya---- borçlu olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile ----- İcra Dairesi'nin ------ Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazın iptaline, takibin ------- üzerinden takip tarihi olan -------- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, davacı tarafın icra inkar tazminatı ve davalı tarafın kötü niyet tazminatı taleplerinin koşullar oluşmadığından reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.