İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1525 K.2025/268

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2015/1525 Esas

KARAR NO: 2025/268

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 21/12/2015

BİRLEŞEN ----- KARAR

DAVA: Alacak

DAVA TARİHİ: 11/05/2016

KARAR TARİHİ: 26/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle.

Müvekkil davacı şirket ile davalı şirket arasında --------- imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye esas işin konusunun; “çimento ve hazır beton üretimi olduğunu, sözleşmeye konu olan iş satışı yapılan hazır betonun, müşteri şantiyesine taşınması ve müşteri tarafından hazırlatılmış kalıba pompa ile veya pompasız olarak boşaltılması” olduğunu, Sözleşmenin 5. Maddesinde yapılacak olan baraj bölgelerinin başlama sürelerinin düzenlendiğini, buna göre sözleşmenin;

------------ tarihinde başladığını, Sözleşme gereğince müvekkilin, sözleşmeye konu olan iş satışı yapılan hazır betonun, müşteri şantiyesine taşınması ve müşteri tarafından hazırlatılmış kalıba pompa ile veya pompasız olarak boşaltılması yükümlülüğü altına girdiğini, buna karşılık davalı şirketin de işin yapılması süresince doğacak yakıt, işçilik, araç bakım ve tamiri ile müvekkil şirket tarafından hak edilen hakedişlerin ödenmesi yükümlülüğü altına girdiğini Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmenin 6. Maddesinde fiyat parametreler ve hakediş tutarları düzenlendiğini, buna göre mikser yakıt, pompa yakıt,

loder yakıt ve loder bakımlarının kök fiyatının belirtildiğini ve mikser nakliye bedeli formülü hesaplaması yapıldığını, 6. Maddesinin devamında “Mülkiyeti -----------ait araçlarla başka bir tesiste çalışılması durumunda çalışılan tesis için geçerli olan parametre ve fiyatlarla hakediş düzenlenir. Mülkiyeti firmaya ait (kiralık) araçlarla başka bir tesiste çalışılması durumunda mevcut kira bedeli ve parametreleri ile hakediş düzenlenir.

Yakıt sarfiyat değerindeki motorin fiyat uygulaması; ayın son günü itibariyle yürürlükte olan yakıt fiyatının izleyen ay geçerli olması şeklindedir.” Denmiş olduğunu, Müvekkil şirket tarafından sözleşmeye konu işler yapılmaya başlandıktan sonra gerek yakıt giderleri gerek işçilik giderleri gerekse de araç bakım ve onarım ile araç lastik giderleri sözleşmeye öngörülen maliyetleri fazlasıyla aştığını, müvekkil şirketin bu durumu davalı şirkete ihtaren bildirdiğini,

davalı şirketin de ------ yevmiye numaralı ihtarıyla 2010 yılında müvekkil şirketçe bildirilen değerlerin yetersiz kaldığı hususunu kabul ettiğini,----- ayından itibaren başlamak üzere ------ mazot ölçümleri yapılmış olup,… katsayı değerleri artırılmış ve gerekli düzeltmeler yapılmıştır.” Denmiş olduğunu, fakat tüm düzenlemelere gidilmesine rağmen müvekkil şirkete ortaya çıkan -------- hiçbir ödeme yapılmadığını, müvekkil şirket tarafından ortaya çıkan maliyet farkıyla ilgili bir çok defa davalı şirkete bildirim yapıldığını, ortaya çıkan zararın tazmin edilmesinin talep edildiğini, buna rağmen -------- işin devamını talep ettiğini,

müvekkile devamlı ödeme yapılacağı yönünde asılsız beyanlarda bulunduğunu, müvekkil şirketin de aradaki maliyet farkının ödeneceğini düşündüğünü ve taraflar arasında 1 er yıllık müddetlerle işin devamı için sözleşmeler imzalandığını, müvekkil şirketin davalı şirket ------- sözleşmedeki maliyete göre ödeme yapmaması nedeniyle arada oluşan maliyet farkını kendisi karşılayarak işi devam ettirmeye çalıştığını, bu durumun şirketi çok büyük bir ekonomik bunalıma soktuğunu, iflas etme noktasına vardırdığını,

Müvekkil şirket tarafından davalı şirkete gönderilen --------- yevmiye numaralı ihtarnamede işin yapımı sırasında ortaya çıkan mazot maliyet farkları, mikser ve pompa bakım maliyet farkları ve mikser işçilik ve pompa işçilik farklarının ödenmesi ihtar edildiğini, fakat yapılan bu bildirime rağmen davalı şirketin böyle bir borcunun olmadığını iddia ederek (daha önce aradaki maliyet farkını kabul ettiklerini ve gerekli düzenlemelerin yapıldığını bildirdiklerini) müvekkil şirkete hiçbir ödeme yapmadıklarını, Müvekkil şirketin yukarıda anılı işin yapımı süresince oluşan maliyet farklarının, aşağıda görüleceği üzere;

----- Şantiyesinde yapılan işler nedeniyle ortaya çıkan mazot maliyet farkı tahminen ------- tarihler arasında ---- yapılan işler nedeniyle ortaya çıkan mazot maliyet farkı tahminen ---- tarihleri arasında ------- yapılan işler nedeniyle ortaya çıkan mikser ve pompa bakım maliyet farkı her metreküp için 70 kuruş üzerinden tahminen ----- tarihleri arasında --------- yapılan işler nedeniyle ortaya çıkan mikser işçilik ve pompa işçilik farkı her metreküp için 80 kuruş üzerinden tahminen 673.214,00 TL olduğunu, Davacı müvekkilin ortaya çıkan mazot maliyet farkı, mikser ve pompa maliyet farkı ve mikser işçilik ve pompa işçilik farkı,

araç bakım ve onarım ile araç lastik giderleri farklarından dolayı ne miktarda alacaklı olduğunun, Mahkemenizce yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda açığa çıkacağından, fazlaya dair her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL’nin (davalının ihtarla temerrüde düştüğü 10.01.2013 tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek avans faiziyle tahsili amacıyla işbu davanın açılması gerektiğini,

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile sözleşmeden kaynaklı şimdilik 10.000 TL alacağın davalı şirketin ihtarla temerrüde düştüğü 10.01.2013 tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesini özetle. Öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı tarafın talep ettiği mazot farkı alacağının ----- dönemine, --------------dönemine ait olduğunu, davacının alacak taleplerinin tarihine bakıldığında talep tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun Zamanaşımını düzenleyen 60. Maddesinin aşağıdaki gibi olduğunu.

Madde 60: ‘’Zarar ve ziyan yahut manevi zarar namıyla nakdi bir meblağ tediyesine müteallik dava, mutazarrır olan tarafın zarara ve failine ittılaı tarihinden itibaren bir sene ve her halde zararı müstelzim fiilin vukuundan itibaren on sene mürurundan sonra istima olunmaz. Şu kadar ki zarar ve ziyan davası, ceza kanunları mucibince müddeti daha uzun müruru zamana tabi cezayı müstelzim bir fiilden neşet etmiş olursa şahsi davaya da o müruru zaman tatbik olunur.

Eğer haksız bir fiil, mutazarrır olan taraf aleyhinde bir alacak tevlit etmiş olursa, mutazarrır kendisinin tazminat talebi müruru zaman ile sakıt olsa bile o alacağı vermekten imtina edebilir.----------- tarihinde yürürlüğe giren Türk Borçlar Kanunu'nun zamanaşımını düzenleyen 82. Maddesi ise aşağıdaki gibi olduğunu.

MADDE 82: ‘’Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.

Zenginleşme, zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmişse diğer taraf, istem hakkı zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcunu ifadan kaçınabilir.’’ Görüldüğü gibi davacının ---------- dönemlerine ait olduğunu iddia ettiği zararları dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğramış olduğunu, öncelikle zamanaşımı definde bulunduklarını, açılan dava belirsiz alacak davası niteliğinde açıldığını, davacı müvekkil şirket ile arasında mevcut sözleşmeleri dayanak göstererek her yıla ait bir zarar belirlediğini, ancak davasını belirsiz alacak davası olarak açtığını,

davanın bu yönüyle de usulüz olduğu çok açık ortada olduğunu, reddi gerektiğini, takas-mahsup talebinde bulunduklarını, öncelikle davanın reddi gerektiği kanaatinde olmakla birlikte, yapılacak yargılama sonucunda davacı lehine bir alacağa hükmedilmesi durumunda da takas mahsup talepleri bulunduğunu,

davacının müvekkil şirketle arasındaki sözleşmeleri haksız şekilde ve tek taraflı feshetmesi ve bunun sonucunda gerek çalıştırdığı işçilerin işçilik haklarından kaynaklı müvekkil şirketin ödemek o zorunda kaldığı gerekse de mülkiyetleri müvekkil şirkete ait olan ve sözleşme gereğince hazır beton taşıma işi için alt taşeron olan davacı------------- kullanımına verilen ancak sözleşmeye aykırı biçimde kullanılan lastikleri eksilen ancak değiştirilmeyen, birçok yerde yedek parçası arızalı veya eskimiş olarak son derece bakımsız teslim alınmak zorunda kalınan araçlardan dolayı uğranılan zararlar mevcut olduğunu,

bunlara ilişkin tüm Mahkeme ve belgeler delil dilekçe ekinde sunulacağını, Davacı ------ müvekkil şirket arasında---- tarihinde ------ imzalandığını, taraflar arasında mevcut sözleşmeler halihazırda yürürlükte iken davalı şirket tarafından ------------yevmiye numaralı İhtarnamesi keşide edilerek müvekkil şirkete gönderildiğini, İşbu ihtara karşı taraflarından --------- yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek gönderildiğini,

------- maliyet farkı olarak talep etmiş oldukları dönemlere ilişkin müvekkil şirket ------ aralarında imzalanan 20.11.2011 tarihli mutabakat ile bahsi geçen dönemlere ilişkin herhangi bir hak talebinde bulunmayacaklarını ve --------- gayrikabili rücu ibra ettiklerini beyan ve kabul ettikleri, üstelik sözleşme içeriğini kabul etmiş olmaları karşısında bu türlü fahiş taleplerde bulunma haklarının olmadığını, taleplerinin hiçbir yasal dayanağının bulunmadığını, ----- Sözleşmesinden kaynaklanan her türlü edimleri -------- yerine getirdiğini,

Davacı şirket tarafından ihtarname ile talep edildiği şekilde mikser ve pompa bakım maliyet farkının ve mikser işçilik ve pompa işçilik farkının oluşmadığını, bu taleplerin yasal bir dayanağının olmadığını, ----- ait olan ve davalı şirket tarafından taşıma işlerinde kullanılan araç bakımlarının zaten -------- tarafından düzenli olarak yaptırıldığını, kaldı ki davacı şirketin kullanımına verilmiş araçların sözleşme süresi boyunca bakımlarının yine sözleşme gereğince davacı şirkete ait olduğunu ve bu hususun sözleşmede taraflarca kabul edildiğini,

Hiçbir yasal dayanağı bulunmayan haksız ve fahiş davacı taleplerinin karşılanmaması halinde sözleşmeyi feshetmesi durumunda, ------uğrayacağı her türlü zarar ve ziyan ile maddi ve manevi kayıplar için davacı şirkete rücu edileceğini ve bu amaçla yasal yollara başvurulacağını,----- yapılan işin taahhüt işi olması ve işin bu şekilde bırakılmasından kaynaklı olarak ----------- uğrayacağı her türlü zarar ve ziyandan davalı şirketin sorumlu olacağını, Sözleşmenin 5.4. maddesindeki “Sözleşme her ne sebeple olursa olsun sona erdiğinde alt işveren,

-------- tarafından yapılacak yeni ihale sonuçlanıncaya kadar işi devam ettirmeyi kabul ve taahhüt eder. Ayrıca fesih nedeniyle ----------- uğrayacağı zarar veya ek ödeme alt işveren tarafından tanzim edilecektir.” gereğince sözleşmeyi bu şekilde fesih haklarının olmadığı ve yeni ihaleye kadar işi devam ettirmeyi kabul etmiş olduklarını, Sözleşmenin 5.3. maddesindeki “Sözleşmenin feshi halinde söz konusu iş başkasına yaptırılabilir.

Fiyatlar arasında------- aleyhine ortaya çıkacak farklar alt işveren istihkakından veya teminatından mahsup yoluyla tahsil edilecektir. Alt işveren istihkak ve teminatının bu farkı karşılamaması halinde ---- meblağ için her türlü talep hakkı saklıdır.” Gereğince ------------ uğradığı tüm zararlardan sorumlu olduklarını, sözleşmenin 8.1.

Maddesindeki: “Alt işveren, bu sözleşmede belirtilecek yükümlülüklerini 11'inci maddede sayılan mücbir sebep halleri dışındaki nedenlerle yerine getirememesi ve işin akışını sekteye uğratması durumunda sözleşmeyi fesih veya devam etme hakkı saklı kalmak kaydıyla, -------eksik mal veya hizmeti ihale yapmaksızın pazarlıkla belirleyeceği fiyattan bir başka sağlayıcıdan temin ederek aradaki fiyat farkını alt işverenden tahsil edebilir.

Alt işverenin taahhüdünü yerine getiremeyeceğinin anlaşılması ve üretimin devamı tehlikeye düşmesi halinde,----- hiçbir kanuni merasime hacet kalmaksızın teminatı irat kaydetme, işi bir başkasına devretme,

mevcut teminatın aradaki fiyat farkını karşılamaması durumunda farkını talep etme hakkına sahiptir.” Gereğince müvekkil şirket uhdesinde bulunan teminat ve istihkaklarını irat kaydedeceklerini ve mevcut teminat ve istihkakların aradaki fiyat farkını karşılamaması durumunda oluşacak farkı davacı şirketten yasal yollardan talep edeceklerini,----- ait işçi maaş ödemelerinin --------- ödemelerinin bir kopyasının halen müvekkil şirkete ibraz edilmemiş olması karşısında, Sözleşmenin 5.5. maddesindeki, “Sözleşmenin feshi durumunda alt işveren işçilerin fesih tarihine kadar oluşmuş tüm kanuni haklarını ödemek zorundadır.

Ancak işçilerin bu tür alacaklarının alt işveren tarafından ödenmemesi durumunda, işçinin yahut resmi kuruluşların ---- halinde,------- alt işveren istihkakını bloke etmeye ve almış olduğu teminat mektubunu nakde çevirmeye yetkili olduğu gibi, alt işveren hakkında yasal yollara müracaat edebilir.” Gereğince müvekkil şirket uhdesinde bulunan teminat ve istihkaklarını bloke edeceklerini ve mevcut istihkakların bu zararları karşılamaması durumunda oluşacak farkı davacı şirketten yasal yollardan talep edeceklerini cevaben bildirilmiş olduğunu,

yine davacı şirket tarafından ------- yevmiye numaralı ihtarnamesi de keşide edilerek müvekkil şirkete gönderilen söz konusu ihtarnamede ise özetle.

Taraflar arasında mevcut ------- tarihinde sona ereceğinin belirtildiği sözleşmenin 1 yıl daha uzatılmasına ilişkin müvekkil şirket ile aralarında ortak bir iradenin oluşmadığı, bu nedenle de söz konusu sözleşmeyi feshettiklerini bildirdiklerini, İşbu ihtara karşı taraflarından -------- yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide dilerek gönderilen ihtarnamede özetle, davacı şirket ile müvekkil şirket arasında--------- imzalandığı ve işbu sözleşme ile üretimi ve satışı yapılan hazır betonunun müşteri şantiyesine taşınması ve müşteri tarafından hazırlatılmış kalıba pompa ile veya pompasız olarak boşaltılması işinin davacı şirketçe yükümlendiği,

yine işbu sözleşme gereğince davacı şirkete herhangi bir tek taraflı fesih hakkı tanınmadığı gibi, sözleşmelerin feshine ilişkin ihbarın yazılı olması ve muhatabına en geç sözleşme bitim tarihinden bir ay önce ulaşması gerekliliğinin TTK ve ticari teamüller gereği olduğu,

oysa sözleşme süresinin bitim tarihi olan ---- tarihinden itibaren sözleşme gereği yükümlendikleri edimlerini ---- ihtarname tarihine kadar devam ettirmiş oldukları,------- tarihinden ihtarname tarihine kadar-------- tarafından da sözleşmenin feshine dair yazılı bir ihbarda bulunulmadığından sözleşmenin aynı şartlarla zımni olarak 1 yıl daha kendiliğinden uzamış olduğunun apaçık ortada olduğu halde sözleşmeyi feshettiklerinden bahisle taahhüt işlerini yarım bırakmış oldukları, Borçlar Kanunu’na, Türk Ticaret Kanunu’na ve ticari teamüllere açıkça aykırılık oluşturan işbu tek taraflı fesih iradesi beyanlarını kabul etmediklerini,

Sözleşmenin 5.4. maddesindeki “Sözleşme her ne sebeple olursa olsun sona erdiğinde alt işveren, ----- tarafından yapılacak yeni ihale sonuçlanıncaya kadar işi devam ettirmeyi kabul ve taahhüt eder. Ayrıca fesih nedeniyle ------- uğrayacağı zarar veya ek ödeme alt işveren tarafından tanzim edilecektir.” gereğince yeni ihaleye kadar işi devam ettirmeyi kabul etmiş oldukları, Sözleşmenin 5.3. maddesindeki “Sözleşmenin feshi halinde söz konusu iş başkasına yaptırılabilir.

Fiyatlar arasında ---------aleyhine ortaya çıkacak farklar alt işveren istihkakından veya teminatından mahsup yoluyla tahsil edilecektir.

Alt işveren ve teminatının bu farkı karşılamaması halinde---- kalan meblağ için her türlü talep hakkı saklıdır.” Gereğince ------------- uğradığı tüm zararlardan sorumlu oldukları, Davacı şirket ile müvekkil şirket arasında imzalanan------------ sayılan nedenlerle aynı şartlarla devam ettiği, sözleşmeyi feshedip yükümlendikleri işi bırakmaları halinde müvekkil şirketin uğrayacağı her türlü zarar ve ziyandan dolayı davacı şirkete rücu edileceği gibi, sözleşmeden kaynaklanan tüm yasal hakların, munzam zararların ve her türlü zarar ve ziyanın da davalı şirkete rücu edileceği, cevaben ihtar olunduğunu, davacı şirketin,

12.01.2013 tarihi itibariyle her 5 tesisteki işine son derece usulsüz olarak son verdiğini ve tesislere gelmediği gibi, araçların ruhsat ve anahtarlarını da müvekkil şirket yetkililerine teslim etmediğini, bu nedenle taraflarından çekilen ihtarda buna da değinildiğini ve araçların çalışmadığı her gün için uğrayacakları zararlar için de kendilerine rücu edileceği gerek sözlü gerekse de yazılı ihtarla bildirildiğini, bunun üzerine davacı şirket çalışanlarının araçların ruhsat ve anahtarlarını verdiklerini, sözleşme süresi boyunca kullandıkları ve tüm bakımlarını yaptırmayı yükümlendikleri araçların son derece bakımsız, lastiklerinin eski,

yedek parçalarının eksik olduğunun görüldüğünü, bunun üzerine taraflarından---------- dosyasından araçlardaki eksikliklerin, değiştirilmesi gereken yedek parçaların, değiştirilmesi gereken lastik bedellerinin bilirkişiler marifetiyle tespiti talebinde bulunulduğunu, yine ekte sundukları bilirkişi raporları ile de bu hususların ve bunların para olarak karşılığının tespit edildiğini, davacı şirketin,------ tarihi itibariyle gerek yasal olarak gerekse de sözleşmesel olarak yükümlendiği hiçbir edimi yerine getirmeden, işçilerin hak ettikleri, maaş, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı,

yıllık izin ücretleri gibi yasal haklarını ödemediği gibi çalıştırdığı işçilerden kaynaklı -------- primlerini de ödemediğini, hal böyle olunca müvekkil şirketin, delil dilekçesi ekinde sundukları belge ve dekontlardan da anlaşılacağı üzere üst işveren sıfatıyla iş akitleri son bulan işçilerin bir çoğuna kıdem tazminatı, maaş vs. işçilik kaklarını ödemek zorunda kaldığını, bu tutarın 699.892,13 TL olduğunu, yine davacı şirketin ----- primlerini ödememiş olmasından kaynaklı olarak müvekkil şirketin,

delil dilekçesi ekindeki dekontlardan da anlaşılacağı üzere ---- davacı şirketin çalıştırmış olduğu işçilerinin -------- primlerini ödemek zorunda kaldığını, bu tutarında 49.328,33.-TL olduğunu, müvekkil şirketin üst işveren sıfatıyla gerek davacı şirketin işçilerine işçilik alacağı olarak 699.892.13.-TL, gerekse de ---- yine davalı şirketin ödemesi gereken işçilerinin ------ primleri olarak da 49.328 33.-TL olmak üzere toplam 749.220,46.-TL ödemek zorunda kaldığından davalı şirket aleyhine bu tutarın rücuan tahsili için ----- dosyasından alacak davası açtığını,

Üstelik söz konusu ödemelerden dolayı taraflarından davacı şirket aleyhine --------- numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini ve sözleşme ile yükümlendikleri edimlerini yerlerine getirmedikleri, bölgede çalıştırdıkları işçilere son 3 aylık maaşlarını ödemedikleri gibi işi bu şekilde terk ettiklerinden işçilerin işçilik haklarını da ödemedikleri ve işçilerin sözleşmelerini İş Kanunu'nun 24/2-e maddesi gereğince feshetmeleri nedeniyle tüm işçilik haklarının ihtarnamenin taraflarına tebliğinden itibaren 3 iş günü içerisinde ödenmesi ihtar olunduğunu, ancak davacı şirketin söz konusu ödemeleri yapmadığını,

davacı şirketin çalıştırdığı ancak sözleşmeyi feshederek iş akitlerini sonlandırdığı işçilerine işçilik hak ve alacaklarını ödememesinden kaynaklı olarak bu işçiler tarafından delil dilekçesinde ayrıntılı olarak dökümünü verecekleri alacak davaları açıldığını, bir kısmı derecattan geçerek kesinleştiğini ve müvekkil şirket tarafından ödenmek zorunda kalındığını, bir kısmı halen ---- aşamasında bir kısmı da derdest olan yaklaşık 100 adet davanın, üst işveren sıfatıyla müvekkil şirket aleyhine açıldığını, davacı şirketin -----Değişik İş sayılı dosyasından da zararlarının tespitinin istendiğini, Mahkemece davacının bu talebinin reddedildiğini,

davacı şirketin, bu haliyle de müvekkil şirkete zarar verdiğini, oldukça büyük kayıplara uğramasına sebebiyet vermiş olduğunu, davacı şirket ile müvekkil şirket arasında imzalanan ------ tarihli mutabakat ile dava dilekçesinde bahsi edilen dönemlere ilişkin bir hak talebinde bulunmadığını ve ---- gayrikabili rücu ibra ettiğini beyan, kabul ve taahhüt eden davacı şirketin daha sonra bu dönemlere ilişkin hak ve alacak talebinde olmasının hakkın kötüye kullanımı olduğunu, hukuken himayesinin de mümkün olmadığını,

ayrıca söz konusu mutabakat sonrası da ---- tarihinde akaryakıt ve diğer fiyat farkları olarak kabul edilen------- tutarında---- fatura düzenlendiğini ve faturaya ilişkin olarak ---- tarihinde ödeme yapıldığını, delil dilekçesi ekinde söz konusu ödemeye dair------ fatura ve işlem yapıldığına dair müvekkil şirkete ait belge sunulduğunu, bu yüzden açılan dava yasal dayanaktan yoksun, eldeki sözleşmeler ve mutabakat karşısında geçerli olamayacak talepleri içerdiğinden reddi gerektiğini, müvekkil şirket aleyhine açılan ticari alacak davasına karşı cevap ve delilleri sunmakta, haksız,

hukuki dayanaktan yoksun usul ve yasaya aykırı davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep ve beyan etmişlerdir.

Davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesini özetle; ------- alt işverenlik taşeronluk sözleşmesi yapıldığını, müvekkilinin alacağının sebepsiz zenginleşmeden doğan alacak olmadığını, hizmet sözleşmesinden doğan alacak davası olduğunu, davada sebepsiz zenginleşmeden doğan zamanışımı değil, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan laacak davasına ilişkin zamanaşımı süresi uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin----- tanzim tarihli ------ numaralı ihtarla alt işverenlik sözleşmesi gereği, yapılan işler neticesinde ortaya çıkan mazot maliyet farkını mikser ve pompa bakım maliyet farkı ve mikser ve işçilik, pompa işçilik farkını davalıya bildirdiğini,

alacağın muaccel olduğu tarihte, davalı şirketin iddia gibi 818 sayılı TBK değil, 6098 TBK'nun yürürlükte olduğunu, davalı firmanın karşılaması gerektiği halde karşılamadığı tutarların, metreküp üzerinden hesaplandığını ve sürekli değişkenlik gösterdiğini, davalı tarafın takas mahsup talebinde bulunduğunu ve iş sözleşmesini haksız ve tek taraflı fesihten dolayı ---------- zarara uğrattığını belirttiğini, takas mahsup talebini kabul etmediklerini, davalıya ait iş makinelerinin tamir, bakım, onarım giderlerinin müvekkili tarafından karşılandığını, personellerin maaşları, hak edişlerine istinaden asgari ücretten ödendiğini,

dava ve cevaba cevap dilekçelerindeki beyanları doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı vekilinin ikinci cevap dilekçesini özetle.

Davacı tarafın talep ettikleri alacaklarının sebepsiz zenginleşmeden doğan alacak olmadığı beyanlarına katılmadıklarını, eğer haksız bir fiil, mutazarrır olan taraf aleyhinde bir alacak tevlit etmiş olursa, mutazarrır kendisinin tazminat talebi müruru zaman ile sakıt olsa bile o alacağı vermekten imtina edebileceğini, zenginleşme, zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmişse diğer tarafın, istem hakkı zamanaşımına uğramış olsa bile,

her zaman bu borcunu ifadan kaçınabileceğini, davacının --------- dönemlerine ait olduğunu iddia ettiği zararları dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığını, açılan davanın belirsiz alacak davası niteliğinde açıldığını, davacı, müvekkil şirket ile arasında mevcut sözleşmeleri dayanak göstererek her yıla ait bir zarar belirlediğini, ancak davasını belirsiz alacak davası olarak açtığını, davanın bu yönüyle de usulüz olduğu çok açık ortada olup, reddi gerektiğini, davanın reddi gerektiği kanaatinde olmakla birlikte, yapılacak yargılama sonucunda davacı lehine bir alacağa hükmedilmesi durumunda da takas mahsup taleplerinin bulunduğunu,

davacının müvekkil şirketle arasındaki sözleşmeleri haksız şekilde ve tek taraflı feshetmesi ve bunun sonucunda gerek çalıştırdığı işçilerin işçilik haklarından kaynaklı müvekkil şirketin ödemek zorunda kaldığı gerekse de mülkiyetleri müvekkil şirkete ait olan ve sözleşme gereğince hazır beton taşıma işi için alt taşeron olan davacı ----- kullanımına verilen ancak sözleşmeye aykırı biçimde kullanılan lastikleri eskitilen ancak değiştirilmeyen, bir çok yedek parçası arızalı veya eskimiş olarak son derece bakımsız teslim alınmak zorunda kalınan araçlardan dolayı uğranılan zararlar mevcut olduğunu,

Davacı şirketin -------- tarihi itibariyle her 5 tesisteki işine son derece usulsüz olarak son verdiğini ve tesislere gelmediği gibi, araçların ruhsat ve anahtarlarını da müvekkil şirket yetkililerine teslim etmediğini, bu nedenle taraflarınca çekilen ihtarda buna da değinildiğini ve araçların çalışmadığı her gün için uğrayacakları zararlar için de kendilerine rücu edileceği gerek sözlü gerekse de yazılı ihtarla bildirildiğini, bunun üzerine davacı şirket çalışanları araçların ruhsat ve anahtarlarını vermiş iseler de sözleşme süresi boyunca kullandıkları ve tüm bakımlarını yaptırmayı yükümlendikleri araçların son derece bakımsız,

lastiklerinin eski, yedek parçalarının eksik olduğunun görüldüğünü, bunun üzerine taraflarınca -------sayılı dosyasından araçlardaki eksikliklerin, değiştirilmesi gereken yedek parçaların, değiştirilmesi gereken lastiklerin bedellerinin bilirkişiler marifetiyle tespiti talebinde bulunulduğunu, davacı şirketin----- tarihi itibariyle gerek yasal olarak gerekse de sözleşmesel olarak yükümlendiği hiçbir edimi yerine getirmeden, işçilerin hak ettikleri, maaş, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücretleri gibi yasal haklarını ödemediği gibi, çalıştırdığı işçilerden kaynaklı ---- ödenmesi gereken ------ ayları primlerini de ödemediğini,

hal böyle olunca müvekkil şirketin delil dilekçesi ekinde sundukları belge ve dekontlardan da anlaşılacağı üzere üst işveren sıfatıyla iş akitleri son bulan işçilerin bir çoğuna kıdem tazminatı, maaş vs. işçilik haklarını ödemek zorunda kaldığını, bu tutarın 699.892,13.-TL’ olduğunu, davacı şirket ile müvekkil şirket arasında imzalanan ----tarihli mutabakat ile dava dilekçesinde bahsi edilen dönemlere ilişkin bir hak talebinde bulunmadığını ve ------gayrikabili rücu ibra ettiğini beyan,

kabul ve taahhüt eden davacı şirketin daha sonra bu dönemlere ilişkin hak ve alacak talebinde olması hakkın kötüye kullanımı olduğunu ve hukuken himayesinin de mümkün olmadığını. açılan davanın yasal dayanaktan yoksun, eldeki sözleşmeler ve mutabakat karşısında geçerli olamayacak talepleri içerdiğinden reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davacı vekili birleşen dosya dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 01/01/2012 tarihinde akdolunan ------- ----- davalı şirket tarafından haksız olarak feshedilmiş olduğu, davalı şirket ile aralarında imzaladıkları ---- tarihli mutabakat ile bahsi geçen dönemlere ilişkin davalının herhangi bir hak talebinde bulunamayacağı,

davacıyı gayrikabili rücu ibra ettikleri -------- kaynaklanan her türlü edimleri davacının yerine getirdiğini davalı şirketin mevcut sözleşmelere aykırı davranmaları nedeniyle müvekkili şirketin alt işverenin işçileri tarafından açılmış ve Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmiş mahkeme kararlarına istinaden davalı şirket işçilerine ödemek zorunda kaldığı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti, ücret, yıllık izin ücreti, mahkeme vekalet ücreti, icra vekalet ücreti,

yargılama giderleri harçlar ve bunların işlemiş faizlerinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkacak tutara ıslah edilmek üzere şimdilik --- ve yine ---- dosyasından ve ------ dosyasından araçlardaki eksikliklerin değiştirilmesi gereken yedek parçaların,

değiştirilmesi gereken lastiklerin bedellerinin bilirkişiler marifetiyle tespit edilen tutarlarından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte her bir dosyaya ödenme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen alınarak davacı müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ayrıca davacı vekili 09/12/2020 tarihli dilekçesi ile davanın değerini 3.525.346,02 TL artırarak toplamda 3.725.346,02 TL ye yükseltmiştir.

Davalı vekili birleşen dosya cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazları olduğunu, müvekkili şirketin sözleşmesi haklı sebeple feshettiğini, davacının uğradığı zarardan sorumlu olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmeye göre satışı yapılan hazır betonun şantiyeye taşınması ve kalıba boşaltılması yükümlülüğünün müvekkili şirkete ait iken işin yapılması süresince doğacak yakı, işçilik, araç bakım ve tamiri ile müvekkili şirket tarafından hak edilen hakkedişlerin ödenmesinin de davacıya ait olduğunu,

müvekkili şirket tarafından işe başlandıktan sonra yakıt ve işçilik giderleri ile araç bakım-onarımı ve lastik giderlerinin sözleşmeyle öngörülen maliyetleri aştığını, --------yevmiye numaralı ihtarname ile durumun davacıya bildirildiğini, davacı şirketin de belirtilen hususları kabul ettiğini ve gerekli düzenlemelerin yapıldığını ifade ettiğini, bu düzenlemeye rağmen mazot fiyat farkı, mikser ve pompa maliyet farkı ve mikser-pompa işçilik farklarıyla ilgili ödeme yapılmadığını, santral operatörü, kepçe operatörü, numuneci,

bekçi ve santral yağcısının davacı firma bünyesinde çalışması gerekirken müvekkili firma tarafından çalıştırıldığını ve maaşlarının ödendiğini, davacı şirkete ait iş makinelerinin tamir ve bakım giderlerinin de müvekkili şirket tarafından karşılandığını, pompa ve mikserlerin arızasından dolayı iptal olan betonların zararlarının da müvekkili şirket tarafından karşılanarak fatura edildiğini, personel maaşlarının hak edişlere istinaden asgari ücretin müvekkili tarafından ödendiğini, ----- devamını talep ettiği, maliyet farkının ödeneceği düşüncesiyle işin devamı için birer yıllık sözleşmelerin imzalandığını,

maliyet farkını müvekkili şirketin karşılayarak devam etmesi sebebiyle iflas etme noktasına vardığını, müvekkili şirket tarafından ------ yevmiye numaralı ihtarname ile mazot maliyet farkı, mikser ve pompa bakım maliyet farkı, mikser ve pompa işçilik farkı ödenmesinin talep edildiğini, ancak davacı tarafından kabul edilmediğini, davacı şirket ile taşeronluk ilişkisi bittikten sonra davacı tarafın --- anlaşma yaptığını, personel ücretlerinin, barınma, yemek, servis ve iş kıyafetlerinin ----- tarafından karşılandığını, ayrıca pompa ve beton mikserlerinin arızalarından dolayı oluşan kaybın da ----- tarafından ödendiğini,

müvekkili firmanın devamlı cebinden ödediği ve bu sebeple iflas noktasına geldiği bütün şartları, davalının başka bir taşeron firmayla anlaştıktan sonra------ tarafından yerine getirildiğini, davacı şirketin ödemesi gereken maliyet farkları ve işçi alacakları için müvekkili tarafından davacı şirkete dava açıldığını ve------dosyasında derdest olduğundan bahisle hem esas hem de usul bakamından yasaya aykırı bir şekilde açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı-birleşen davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesini özetle;

---- tarihli bilirkişi raporunda aleyhe hususları kabul etmediklerini, ----- mahkemesince talimat yolu ile aldırılan ----- tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınmasını, ---- tarihli ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı- birleşen davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesini özetle; ------ tarihli rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi doğrultusunda asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde.

Asıl dosyanın incelenmesinde taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan alt iş veren sözleşmesi uyarınca davalının davacıya mazot maliyet farkı , mikser ve pompa bakım maliyet farkı , mikser ve pompa işçilik farkı ödemesi husunun kararlaştırılıp kararlaştırılmadığı ve sözleşmenin feshi ile davalının alt iş verende çalışan işçilerinin işçilik alacaklarını ödeme tehditi altında olup olmadığı ve sözleşme uyarınca davacıya teslim edilen aracın bakım masraflarının bulunup bulunmadığı ile davacının bu zararlardan sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Birleşen dosyanın incelenmesinde : taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı ile davalı arasındaki------- taşıma işleri alt işveren sözleşmesi nedeni ile: Davacı şirketin davalı Alt İşveren'in işçileri tarafından açılmış ve yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen mahkeme kararlarına istinaden ödemiş olduğu işçi alacakları ve ferileri, Araçlardaki eksiklikler ile değiştirilmesi gereken yedek parça ve lastiklerinin bedellerinin davalıdan rücuen tahsil edilmesinin gerekip gerekmediği ve miktarı hususları olduğu anlaşılmaktadır. ----- olmak üzere iki sözleşme akdedilmiştir.

Asıl Dosya içeriğine göre taraflar arasında------ dönemi faaliyetleri kapsamında oluşan akaryakıt ve diğer fiyat farkları ile ilgili mutabakat metni imzalandığı, söz konusu metin uyarınca bahse konu dönemle ilgili alt işverenin başkaca bir hak talep edemeyeceği ve bu metin ile birlikte belirtilen dönemle ilgili fiyat farkı alacak ve ferileri yönünden alt işverenin, --------- kabilirücu şekilde ibra edeceği yönünde muvafakat ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça sözleşme konusu işle ilgili fark bedel talep edildiğine ilişkin dosyaya; sözleşmenin kurulduğu tarihten tek taraflı feshedildiği tarihe kadar davalı şirkete keşide edilmiş herhangi bir ihtarname veya bu anlamda düzenlenmiş herhangi bir talep yazısı sunulmamaktadır.

Ayrıca dava konusu olayda davacı tarafından; sözleşmenin uzatılan dönemlerinde iş bedeli hesaplama yönteminin değiştirilmiş ve/veya işin yürütülmesinde, yeni bir hesaplama yöntemi oluşturulmuş olduğuna ilişkin doya kapsamına herhangi delil sunulmadığından asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Birleşen dosya bakımından Araç bakım ve onarım masraflarının karşılanması hususu Sözleşmenin 9.19. maddesinde yer alan: “Şartname konusu işin yürütülmesi için gerekli olacak her türlü araç ve gereç alt işveren tarafından sağlanacak ve çalıştırılacaktır.” Hükmü göz önüne alındığında;

sözleşmeye göre, davalı tarafından sağlanacak araçların bakım ve onarımlarının, davalı tarafından yaptırılacağı ve masraflarının da davalı tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Asıl işveren ---- alınan araçların “Ödünç araç” hüviyetinde olduğu ve sözleşmenin yukarıya sunulan 9,19. Maddesi uyarınca anılı araç bakım masrafları ödemesinin davalı alt işveren uhdesinde olduğu, ------ D.

İş dosyasında tespit edilen zarar miktarı 869.042.29 TL den lastik miktarı 69.422,22 TL nin mahsubu ile 799.620,07 TL'nin birleşen davacı ------alacağı kabul edilebileceği, ---------- D. İş dosyasından hasar tutarının tespiti imkanı olmadığı anlaşılmaktadır.Birleşen dosyadaki İşçi ödemeleri yönünden; konuyla ilgili taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin 9,9.

Maddesinde yer alan: işveren çalıştırdığı işçilerin ücretlerini ve yasal haklarını kanunlara uygun şekilde eksiksiz ve tam olarak ve zamanında ödeyecektir.

Alt işverenin çalıştırdığı işçilerin ücret ve sair hakları, sosyal sigorta primleri, ücretli hafta tatilleri, tazminatları, vergileri özetle bu konularla ilgili parasal yükümlülükleri aksatmasından doğacak gecikme faizi, gider, ceza veya bir başka ad altında herhangi bir merci, makam tarafından tarh ve tahsil olunacak her türlü ödemenin ve sorumluluğu tamamıyla alt işverene aittir.” hükmü göz önüne alındığında; sözleşmeye konu işlerin yapımında çalıştırılacak işçi ücret ve yasal haklarının, davalı alt işveren tarafından karşılanmasının kararlaştırıldığı anlaşılmakta dolayısı ile ------ firmasının konuyla ilgili dava talebinin yerinde olduğu,

alt işverenden tahsil edilebileceği bilirkişi raporundaki tablodaki ---- tamamını-------şirketinden tahsilini talep edebileceği anlaşılmaktadır. Mahkememizce yukarıdaki değerlendirmeler doğrultusunda dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, mahkememizce son rapor olaya uygun ve kanaat verici bulunmuş ve yukarıda açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.