İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1383 K.2018/1101

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/1383 Esas

KARAR NO : 2018/1101

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/12/2016

KARAR TARİHİ : 08/11/2018

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu 23/12/2016 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kasko sigortası teminatı altındaki ... plakalı otomobil ile .... sahibi ve ...

Sigorta A.Ş.' nin trafik sigortacısı oldukları . plakalı silindir iş makinasının 18.06.2016 tarihinde karıştığı kazada ... plakalı otomobilin ağır hasar gördüğü ve pert olduğunu, silindir iş makinası sürücüsünün %75 kusurlu olduğunu, . plakalı otomobilin rayiç değerinin kaza öncesinde 120.000,00 TL olduğunu, hasarlı otomobilin de 78.800,00 TL fiyat ile satıldığını, alıcısı tarafından sigortalıya ödendiği bakiye hasar tutarının da 41.200,00 TL olduğu ve sigortalıya ödendiği sürücü kusur dikkate alınarak davalıların hasar tutarının %75 kısmına denk gelen 30.900,00 TL kısmından ...., yol yapımından sorumlu firma olarak .....

Ve zarara sebebiyet veren iş makinesinin Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı olarak ...Sigorta A.Ş.' nin müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, işbu dava öncesinde.... tarihinde ... Sigorta A.Ş.' ye 30.09.2016 tarihinde başvurulduğu ancak sonuç alınamadığını beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili cevaplara karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.

Davacı vekili Mahkememize sunduğu 13/08/2018 havale tarihli ıslah/talep artırım dilekçesinde özetle; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL olan maddi tazminat taleplerini 30.800,00 TL olarak ıslah ettiklerini, ıslah talebinin kabulü ile 30.900,00 TL olan maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Islah dilekçesi davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

Davacı vekili 08/11/2018 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı.....vekili Mahkememize sunduğu 30/01/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: .....n taşeronu olarak kavşak içinde asfaltlama çalışma yaptıklarını, çalışma sahasında gerekli önlemlerin alınmasından üst yüklenici .... ...nin sorumlu olduğunu, kazanın meydan gelmesinde iş makinesi operatörünün kusuru olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili 08/11/2018 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...' nin vekili Mahkememize sunduğu 15/02/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: yol yapım işine başlamadan önce Karayolları Bölge Müdürlüğünün denetiminde gerekli önlemleri alındığ ve tutaanğıa bağlandığını alınan önlemlerin yeterli olduğunu, sürcü ........' ün otomobili ile yol yapım alanına ve kavşağa yaklaşırken yavaşlamaması nedeniyle kazanın meydana geldiğini talebin fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...' nin vekili 08/11/2018 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı....A.Ş.' nin vekili Mahkememize sunduğu 15/03/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: kazanın çalışma alanında meydan geldiğini, karayolunda meydana gelmediği için hasarın teminat altında olmadığını, sürücü .... otomobili ile yol yapım alına ve kavşağa yaklırken yavaşlamamsı nedeniyle kazanın meydan geldiğni talebin fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı.... Sigorta A.Ş.' nin vekili 08/11/2018 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Uyuşmazlık Konusu : Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazasının karayolunda meydana gelip gelmediği, bu nedenle sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, kazanın meydana gelmesinde kusur oranı ve talep edilen zarar miktarının fahiş olup olmadığı noktasındadır.

Davanın Hukuki Niteliği; Kasko sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın rücuan tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali , davasıdır.

Davanın Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK’nın 1481. maddesindeki “Sigortacı, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalı yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel tutarında sigortacıya ait olur. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı gereğince, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Sigortalı veya zarar gören, birinci fıkra gereğince sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur." şeklindeki düzenlemedir.

DELİLLER

Celp ve tetkik olunan 18/06/2016 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre; .... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile .in sevk ve idaresindeki .plakalı araçların kaza yaptıkları anlaşılmıştır.

Dosyada mübrez 05/05/2016 tarihinde sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen Kasko Poliçesi incelendiğinde; poliçenin.... tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ...... sigortalanan aracın . marka . plakalı araç olduğu anlaşılmıştır.

Dosyada mübrez 28/04/2016 tarihinde . Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen Karayollları ZMSS Poliçesi incelendiğinde; poliçenin .. tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ...., sigortalanan aracın ... plaka nolu iş makinesi ve poliçe limitinin 31.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Celp ve tetkik olunan . Plakalı aracın tescil bilgileri incelendiğinde; . adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi Heyeti 16/07/2018 havale tarihli raporunda özetle; kazanın karayolunda meydana geldiği ve karayolları trafik kanunu yönetmeliği kapsamında davalı sigorta şirketinin aksi yöndeki iddiasının varit bulunmadığını, dava dışı operatör ..yönetimindeki 3.. plakalı silindir iş makinası ile karayolunun sağındaki ve solundaki yol yapım alanlarına geçerken karayoluna kontrolsüzce girerek . plakalı otomobilin refüje çarparaka kaza yapmasına eden olduğu için Karayolları Trafik Kanunun 47/d ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 95/d maddesinde açıklanan kusurları işlediği ve kazanın meydana gelmesinde asli ve % 75 kusurlu olduğunu,

dava dışı ...n yönetimindeki.... plakalı otomobili ile seyrederken hız düşüm levhalarına uymadığı ve yola kontrolsüzce giren silindir iş makinesini gördüğünde duramayarak refüje çarptığı için Karayolları Trafik Kanunun 47/c ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 95/c maddelerinde açıklanan kusurları işlediği ve kazanın meydana gelmesinde tali ve %25 kusurlu olduğunu, davalı....

Karayolları Trafik Kanunun 3. Maddesi gereğince işletini olduğu . plakalı silindir iş makinesinin operatörü. KTK 85/1-5 maddesi gereğince kusurundan kendi kusur gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olabileceğini, davalı ...

Karayolları Trafik Kanunun 3. Maddesi gereğince . plakalı silindir iş makinesinin işleteni olmadığı için KTK 85/1-5 maddesi gereğince de tazminat sorumluluğunun olmadığı gibi, taşeronluk sözleşmesi ile üstlendiği işle oluşan zarar arasında bir illiyet bağı da bulunmamakla bir kusur izafe edilemeceğini, tazminata konu . plakalı . marka . tipi, ... tarihinde trafiğe çıktığı ve . model 18/06/2016 tarihinde 1 yıl 10 ay ve 36.099 km kullanıldıktan sonra kazaya karışmış özel otomobilin teknik ve ticari yönden tam hasarlı pert durumunda ve hasar tutarırın 41.200,00 TL olduğu,

davacı tarafından sigortalısına 22/8/2016 tarihinde 40.901,00 TL ve 22/09/2016 tarihinde 299,00 TL olmak üzere toplam 41.200,00 TL ödendiği, iş makinesi operatörünün %75 kusur oranına denk kısmının 30.900,00 TL olduğu, davalı...Sigorta A.Ş.' ne sigortalı araç sürücüsünün olayda % 75 kusurlu bulunduğu ve % 75 kusuruna denk rücuya tabi tazminat tutarının 30.900,00 TL olduğu kanaatine varıldığı ve bu halde davalı sigorta şirketinin sigortalısı ....... ile birlikte davacıya karşı poliçe teminat limitleri dahilinde olan bu tutarla sorumlu olabileceğini,

Yerleşik Yargıtay kararları mucibince sigortacının ödediği tutara ödeme tarihinden itibaren faiz işleyebileceğinin ve yine tarafların tacir oludğu huzurda görülen davanın mutlak bir ticari dava olduğu gözetildiğnde alacağa ticari avans faizi yürürütleceğinden % 25 kusur tenzili sonrası 30.900,00 TL rücuen tazminat tutarının 30.601,00 TL' sine 22/08/2016 tarihinden ve 299,00 TL' sine 22/09/2016 tarihinden itibaren ticari faiz işlebileceğini rapor etmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).

UYGULANACAK MEVZUAT

Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).

14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01//2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.

Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 29/05/2017 Tarih, 2016/14573 Esas ve 2017/6035 Karar Sayılı İlamı).

Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir(İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi'nin 12/07/2017 Tarih, 2017/426 Esas ve 2017/506 Karar Sayılı İlamı).

SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI

Müteselsil Sorumluluk TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. İşletenin Sorumluluğu

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi. "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir.

Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.

Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)

İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3)

Sigortanın Sorumluluğu

Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)

Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)

Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).

TEMERRÜT VE FAİZ

Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)

Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)

3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.

..... Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur(3095 s.y. M. 2/2).

Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Bilirkişi Raporu, Islah/Talep Arttırım, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde.

18/06/2016 tarihinde ....sevk ve idaresindeki ..... plakalı iş makinesi ile . sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı ...çalışanı sürücü .n %75 oranında, dava dışı sürücü . ün ise %25 oranında kusurlu oldukları, her ne kadar kazanın kara yolunda meydana gelmediği yönünde itirazlar var ise de trafik kazasının kara yolu ile bağlantısı olan yerde ve davacının sigortalısının kara yolundaki seyri esnasında meydana gelmiş olması nedeniyle aksi yönündeki itirazlara itibar edilmediği,

davada trafik(ZMMS) poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultudu hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişisi raporuna göre davacının dava dışı sigortalısının kendi kusuruna isabet eden kısım dışında 30.900,00 TL hasar bedeli zararının bulunduğu, bu zararda davalı kasko şirketi tarafından 22/09/2016 ve 22/08/2016 tarihli yapılan ödemeler ile giderildiği,

davacı sigortanın halefiyet ilkesi gereği bu zararı kusuru olan taraftan talep etme hakkının bulunduğu, .....plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde KTK Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalayan davalı sigorta şirketinin davacı tarafın zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre, davalı işleten müteahhit firma .... ise davacı tarafın zararından,

sürücü kusuru ve araçtaki bir bozukluğun birlikte kazaya neden olmuş olmaları ve kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini iddia ve ispat edilmediğinden KTK 85/1-4 ve 86. maddelerine göre işleten olarak kusursuz sorumluluk esaslarına göre müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davalı tarafın kazaya karışan aracının ticari araç olduğu,

bir tacirin borçlarının ticari olmasının asıl olması(TTK 19/1) karşısında davaya konu tazminata ticari (avans) faiz(i) uygulanması gerektiği, işleten ........ yönünden temerrütün haksız fiil tarihi itibari ile gerçekleştiği, davalı sigorta şirketi yönünden ise ödeme başvurusunun reddedildiği tarih olan 14/10/2016 ' dan itibaren temerrüt faizi uygulanması gerektiği, davalı ......se işleten sıfatının bulunmadığı, bu nedenle zarardan sorumlu olmadığı sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın davalı ......

Yönünden reddine, davalılar ,,,,,, Sigorta A.Ş. Yönünden kabulüne, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.