İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/17 K.2018/1204

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/17 Esas

KARAR NO : 2018/1204

DAVA

Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/01/2017

KARAR TARİHİ : 11/12/2018

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu 05/01/2017 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

13.07.2015 tarihinde davacıların murisi -------- yönetimindek-- ---plakalı araç ile dava dışı ----------- yönetimindeki -------- plakalı aracın kazaya karıştığı---- kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu; sürehliyetinin olmadığı, kazaya karışan her iki aracın da davalının trafik sigortası teminatı altında olduğu, -------- plakalı aracın sürücüsü ------ ile birlikte yolcuları ---------- vefat ettiği, davalı ----Sigorta A.Ş. tarafından --- ve -----mirasçılarına toplam 46.969,45 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödendiği,

davalı sigorta şirketi tarafından ----- plakalı aracın sürücüsü ------ ehliyetinin olmaması nedeniyle ödenen tazminatın davacılardan tahsili için icra takibi başlattığı ve itirazları ile durdurulduğu açıklanarak davacıların Diyarbakır 3. İcra Müdürlüğü’nün---------E sayılı dosyasından davalı ----- Sigorta A.Ş.’ye borçlarının olmadığının tespiti ve takibin iptali talep edilmiştir.

Davacı vekili Mahkememize sunduğu -----havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 11/12/2018 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili Mahkememize sunduğu ---- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davacıların murisi ---- kullandığı ----plakalı aracın trafik sigortası teminatları altında olduğu, müteveffa yolcu ------ mirasçılarına 44.768,46 TL, müteveffa yolcu ---- mirasçılarına 2.200,99 TL ödendiği, sürücü ----- ehliyetinin olmaması nedeniyle genel şartların B.4.c maddesi gereğince ödenen tazminatın işletene rücu edilebileceği açıklanarak davanın reddi talep edilmiştir.

Davalı vekili ikinci cevap dilekçesi sunmadığı gibi mazeret bildirirek hüküm duruşmasına da katılmamıştır.

Uyuşmazlık Konusu : Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazası nedeniyle davalı -----Sigorta A.Ş. 'nin zarar gören üçüncü kişilere ödediği tazminat bedellerini kazaya karışan araç sürücüsü Mustafa Yılmaz mirasçıları olan davacılara rücu edip edemeyeceği noktasındadır.

Davanın Hukuki Niteliği: Dava, Diyarbakır 3. İcra Müdürlüğünün --------Esas sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti(menfi tespit) davasıdır.

Davanın Hukuki Sebebi: Menfi tespit davasını düzenleyen 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 72/1. Maddesindeki " Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir." şeklindeki düzenlemedir.

DELİLLER

Celp ve tetkik olunan 13/07/2015 tarihli ölümlü trafik kazası tespit tutanağına göre; - ----- sevk ve idaresindeki ---- plakalı araç ile -----ın sevk ve idaresindeki 63 M 0376 plakalı araçların kaza yaptıkları anlaşılmıştır.

Dosyada mübrez ----Sigorta A.Ş.' ye ait Karayolları ZMSS Poliçesi incelendiğinde; poliçenin -------- tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının---- , sigortalanan aracın ----- ---- marka ---- plakalı araç, poliçe limitinin ise ----TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

Celp ve tetkik edilen Diyarbakır 3. İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyasında; davacı/takip borçlusu hakkında------ tarihli takip talebi ile ilamsız takip başlatıldığı, davacı/takip borçlusunun süresinde yetki itirazları nedeniyle takibin durdurulmasına ve yetki itirazları nedeniyle dosyanın Şanlıurfa Nöb. İcra Müdürlüğü' ne gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Makine Mühendisi bilirkişi 17/09/2018 Havale tarihli raporunda özetle.

Sürücü ------ yönetimindeki 63 K 2496 plakalı kamyonetiyle seyrederken orta refüjün üzerinden karşıdan gelen araçların yoluna geçerek karşı yönden gelen 63 M 0376 plakalı araç ile çarpıştığı, kendisinin,---------- ölümüne Abdülmecid Halaf m yaralanmasına neden olduğu için Karayolları Trafik Kanununun 84/b ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 157/a/2 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu,

-----------yönetimindeki----- plakalı kamyonetin normal kendi yolunda seyrederken karşıdan gelen ve orta refüjü aşarak yoluna giren ---- plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı, Sürücü ----- ehliyetinin olmaması ile kazanın meydana gelmesi arasında illiyet bağı olmadığı için trafik suçu olarak değerlendirildiği, işbu rapordaki kusur değerlendirmesinin---- ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin ----- tarihli raporu ile uyumlu olduğu,

davalı -----Sigorta A.Ş.’nin destekten yoksun kalma tazminatı hesabını yaptırdığı Adendum raporlarında sürücü----- %25 kusurlu olduğunun kabul edildiği dikkate alındığında, işbu raporla ve ATK raporu ile de uyumlu olmadığı,--------- plakalı aracın sürücüsü----- kazanın meydana gelmesinde kusuru olmadığı için sahibi / işleteni -------- hukuki sorumluluğunun olmadığı,

trafik sigortacısı--------------sayılı poliçe teminatından tazminat ödememiş olması ve eğer ödemişse de hatır ödemesi olması gerektiği, davalı --------- müteveffa--------- ve müteveffa ---- mirasçılarına ---- plakalı aracın ---- sayılı zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası poliçesi teminatından tazminat ödemiş olması gerektiği, 1021...7001 sayılı poliçenin dosyada olmadığı, davalı ---- Sigorta A.Ş. tarafından hangi poliçe teminatından tazminat ödendiğinin belirtilmediği,

davalı --- Sigorta A.Ş.’nin ödediği tazminatı işletene rücu edebilmesi için genel şartların B.4.c maddesi gereğince ehliyetsiz sürücünün kusuru nedeniyle kazanın meydana gelmiş olması gerektiği, somut olayda,----- plakalı aracın ehliyetsiz sürücüsü ------ meydana gelmesinde kusuru olmadığı için sigorta şirketinin Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının l ve B.4.c maddeleri gereğince ----- plakalı aracın ----------- sayılı zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası poliçesinden tazminat ödeyemeyeceği ve işleteni ----- da rücu edemeyeceği, davalı ------ Sigorta A.Ş. tarafından,

müteveffa yolcu---- mirasçılarına 44.768,46 TL, müteveffa yolcu--------mirasçılarına 2.200,99 TL olmak üzere toplam 46.969,45 TL ödendiği, davalı -------- A.Ş. tarafından Diyarbakır 3 İcra Dairesinin ------sayılı icra dosyası ile 46.969,53 TL tazminatın tahsili için --------- için 27.12.2016 tarihinde icra takibi yapıldığı, sigorta şirketinin genel şartların 4.c maddesi gereğince rücu hakkı olduğu durumlarda sadece işletene rücu edilebileceği dikkate alındığında (diğer) ----- -------- ------ plakalı aracın işleteni dahi olmadığı için hiçbir şekilde tazminat sorumluluklarının olmadığı şeklinde rapor etmiştir.

İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesinin-----Tarih ve----sayılı KUSUR raporunda; davalıların yakını müteveffa sürücüsü ------- ın % 100 oranında kusurlu olduğu, davacıların yakını müteveffiye ----- olay anında yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsü Mustafa Yılmaz' ın kusursuz olduğu şeklinde rapor edilmiştir. Kusur ve Makine Mühendisi raporları taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, ------ CBS dosyası, ATK kusur raporu, Diyarbakır 3. İcra Müdürlüğü' nün ---- Esas sayılı takip dosyası, poliçe, Şanlıurfa 3. İcra Müdürlüğü' nün ------ Esas sayılı icra takip dosyası, bilirkişi raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde.

13/07/2015 tarihinde -------sevk ve idaresindeki ------ plakalı araç ile - sevk ve idaresindeki ---------plakalı aracın karıştığı ölümlü trafik kazası meydana geldiği, bu trafik kazası nedeniyle -------- plakalı aracın trafik sigortası olan -----Sigorta AŞ 'ye tarafından kazada ölen -------------- hak sahiplerine destekten yoksun kalma tazminatı ödendiği, ödemeye esas raporu hazırlayan--------------tarafından sigortalı ----------kusur oranının % 25 olarak tespit edildiği, ancak bu tespite esas raporda herhangi bir değerlendirmede bulunmadığı,

ayrıca ----- Emniyet Müdürlüğü' nün ------ tarihli cevabı yazısına göre kaza esnasında------ ----plakalı araç sürücüsü ----- sürücü belgesinin kaza tarihi itibariyle bulunmadığının bildirildiği, davalı sigorta şirketi tarafından yine daval------------- AŞ nezdinde trafik sigortası bulunan ----------plakalı aracın ehliyetsiz sürücü---------- sevk ve idaresinde iken meydana gelen kazada vefat eden------------ mirasçılarına ödenen tazminatın rücuen tahsili talebiyle sürücü---------- mirasçıları hakkında ilamsız takip başlatıldığı,

takibe yetki ve borca itiraz edilmesi üzerine takibe Şanlıurfa 3. İcra Müdürlüğü' nün ------- dosyası üzerinden devam edildiği, takibe bu kez borca ve ferileri yönünden süresinde itiraz edildiği, her ne kadar davalı vekilince davacı tarafın itirazla takibi durdurduktan sonra eldeki davayı açmasının hukuki yararı bulunmadığı ise de borçlunun, hakkında henüz icra takibi başlamadan önce de yapılabilecek olası bir takibi düşünerek,

kendisini bir borçla tehdit eden kimseye karşı “böyle bir borcu bulunmadığının saptanması” için dahi menfi tespit davası açabileceği kabul edilmişken, hakkında yürümekte olan bir icra takibi olan borçlunun bu davayı açmasında hukuki yararının bulunduğunda hiç kuşku olmadığı gibi, böyle bir davayı açmasına da hiçbir hukuki engel bulunmadığı, alacaklının, borçlu hakkında başlattığı icra takibine, borçlunun itiraz etmek suretiyle takibi durdurması da borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını kabule yeterli olmayıp, bu halde dahi borçlu borç tehdidi altında bulunduğu,

kaldı ki, davacı/borçlunun borçlu olmadığını ileri sürerek ilamsız icra takibine itiraz etmesi, ancak takibin durmasını sağlamakta olup, icra takibini ortadan kaldırmadığı (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2015/13328 Esas, 2015/13078 Karar sayılı ilamı) dolayısıyla eldeki davada davacı tarafın hukuki yararının bulunduğu, ehliyetsiz araç sürücüsünün tek başına sigortalısına rücu için yeterli olmadığı, kaldı ki ---------plakalı araç malikinin müteveffa Mustafa Yılmaz olmadığı, ------------ kaza anında araç sürücüsü ve 3. Kişi konumunda olduğu,

dolayısıyla kaza nedeniyle ödenen tazminatın ---------- mirasçılarına ancak kusuru oranında rücu edilebileceği, ------ Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi' nin 31/03/2016 tarihli kusur raporuna göre sürücü--------- % 100 oranında kusurlu olduğu ve sürücü -------ise kusursuz olduğunun rapor edildiği, ATK raporu ile ------ firmasının kusur tespiti arasında çelişki olması nedeniyle bu çelişkinin giderilmesi için Makine Mühendisi bilirkişiden alınan 17/09/2018 tarihli raporda da sürücü -------- % 100 kusurlu olduğunun tespit edildiği,

davalı sigorta şirketinin tazminat ödemesine neden olan trafik kazasının meydana gelmesinde sürücü --------- kusurunun bulunmaması nedeniyle ----------- mirasçıları olan davacılara, 3. kişilere sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın rücusunun mümkün olmadığı, bu nedenle sigorta şirketi tarafından davacılar hakkında başlatılan icra takibinin haksız ve yersiz olduğu,

davacıların davaya konu icra takibi nedeniyle davalı sigorta şirketine borçlu olmadıkları, buna karşın takip haksız olmakla birlikte davalı/alacaklının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından kötü niyet tazminatı talebinin yerinde olmadığı(İİK m. 72/5) sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.