İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/803 K.2018/506

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2017/803 Esas

KARAR NO : 2018/506

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/05/2016

KARAR TARİHİ : 08/05/2018

DAVA

Davacı vekili Mahkemeye sunduğu 18/05/2016 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin iş makineleri kiralama servisi ile kiralanan iş makinelerinin bakımı hususunda faaliyet gösterdiğini, Müvekkili şirket ile davalı şirketin kompresörlerin yıllık bakımının yapılması konusunda 08.12.2014 tarihli servis koruyucu bakım anlaşması ile 27.02.2015 tarihli yedek parça ve servis işçilik teklifinin akabinde iş makineleri kira sözleşmesi akdettiklerini, gerek servis koruyucu bakım anlaşması gerekse iş makineleri kira sözleşmesinin altında olan kaşe ve imzalardan sabit olduğunu, davalı şirketin hizmeti almaya hazır olduğunu ve sorumluluklarını yerine getirmeyi kabul ettiğini,

belirtilen 2 sözleşme uyarınca iş makinelerinin servis ve bakımlarını yapmış yedek parçalan temin ettiğini, yıllık bakım ücreti uyarında ...... no.lu 7.376,34 TL fatura ile yedek parçaların temini kapsamında ise ...... no.lu 36.424,83 TL faturaları davalı adına kestiğini, Verilen her iki hizmetin davalı bilgisinde olmasına rağmen müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, ödeme yapılmayınca alacağın tahsili için davalı şirket aleyhine takibe geçildiğini, davalının takibe itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının itirazının haksız ve soyut olup hiçbir belgeye dayanmadığını beyanla,

itirazının iptali ile takibin devamına ve davalının %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili Mahkememize sunduğu 01/07/2016 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 08/05/2018 tarihli esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili Mahkememize sunduğu 08/06/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, itirazın iptali davaları için yetkili mahkemenin HMK 6 md de belirtildiği üzere davalının yerleşim mahkemesi olduğunu, davaya konu icra takibinin İstanbul Anadolu ......

İcra Müdürlüğünde yapıldığını, bu sebeple öncelikle yetki itirazlarının kabulü ile İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, icra takibinde dava konusu alacağın sebebi olarak 7.376,34 TL ve 36.424,83 TL bedelli 2 adet fatura gösterildiğini, taraflar arasında uzun yıllardır alışveriş yapıldığını müvekkilinin almış olduğu hizmet bedelini davacıya ödediğini, icra takibine konu faturalara itiraz edilerek davacıya geri gönderildiğini, davacıya borçlu olmadıklarını, yapılacak incelemede bu hususun ortaya çıkacağını, davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği alacağın likit bir alacak olmadığını,

yukarıda belirtilen iki adet fatura bedelinin 43.801,17 TL sı olduğunu, bu sebeple likit olmayan alacak için icra inkar tazminatı istenilmesinin mümkün olmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili hüküm duruşmasına katılmamıştır. Uyuşmazlık Konusu : Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu faturalardaki hizmetin sunulup sunulmadığı ve bedelinin ödenip ödenmediği noktasındadır. Davanın Hukuki Niteliği: Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Davanın Hukuki Sebebi: İtirazın iptalini düzenleyen 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67/1. Maddesindeki "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." şeklindeki düzenlemedir.

DELİLLER

Celp ve tetkik edilen İstanbul Anadolu........ İcra Müdürlüğü'nün 2016/909 Esas sayılı dosyasında; davacı takip alacaklısı tarafından 15/01/2016 tarihli takip talebi ile davalı takip borçlusu hakkında ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalı takip borçlusuna 12/05/2016 Tarihinde tebliği üzerine davalı takip borçlusunun süresi içerisinde, borca ve ferilerine karşı itiraz ettiği ve bunun üzerine takibin durduğu, itiraz dilekçesinin ve/veya takibin durdurulmasına ilişkin kararın davacı takip alacaklısına tebliğ edilmediği, eldeki davanın 1(bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş, inceleme gününde davalı taraf defterlerini ibraz etmemiş, mahkememize davacı tarafça ibraz edilen ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır, Mali Müşavir bilirkişi 22/01/2018 Havale tarihli raporunda özetle.

Dava ve icra takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacı tarafın e-defter kapsamında tutulan ticari defterleri ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu açıklanan nedenlerle, Davacı tarafın takip tarihi itibariyle davalı taraftan 2 faturaya dayalı olarak talebi gibi 44.351,25 TL alacaklı olduğu,

ancak takibe konu faturaların sözleşme ve fiyat teklifine uyumlu olup olmadığının mali müşavir olarak tarafından tespit edilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle bu hususta bir makine mühendisinden rapor/görüş alınması hususu Sayın Mahkemenin takdirinde olduğunu, zira sadece davacının defterlerinde kayıtlı olan davalı ile olan cari hesabın incelendiği, davacının ticari defter kayıtlarına itibar etmesi halinde davacının asıl alacağına takip tarihinden itibaren talebiyle bağlı olarak yıllık %9 oranında Yasal faiz yürütülebileceğini beyan ve rapor etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

TİCARİ DEFTERLERİN DELİL KABİLİYETİ

Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun, yargılamayı gerektiren davalarda hazırlık işlemlerine ilişkin hükümleriyle senetlerin ibrazı zorunluluğuna dair olan hükümleri ticari işlerde de uygulanır. (TTK m. 83)

Uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları bu Kanuna göre belgedir. (HMK m. 199)

Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir. (HMK m. 219)

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir. (HMK m. 220/1)

Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. (HMK m. 222/2-3-5)

TEMERRÜT

İfa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç, doğumu anında muaccel olur(TBK m. 90).

Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir(TBK m. 97).

Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer(TBK m. 117/1).

Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; ( .... ) borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır(TBK m. 117/2).

Aksine sözleşme yoksa, ticari bir borcun faizi, vadenin bitiminden ve belli bir vade yoksa ihtar gününden itibaren işlemeye başlar(TTK m. 10).

FAİZ

Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1 inci maddede belirlenen orana göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur(3095 s.y. M. 2/1). ......... Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur(3095 s.y. M. 2/2)..

Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, ticaret sicil kayıtları, faturalar, takip dosyası, bilirkişi raporu, yemin, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı/takip alacaklısının davalı/takip borçlusu hakkında faturaya dayalı olarak takip başlattığı, davalı/takip borçlusunun tebliğ edilen ödeme emri üzerine takibe borca ve fer'ileri yönünden süresinde itiraz ettiği ve takibin durduğu, eldeki itirazın iptali davasının süresinde açıldığı,

taraflar arasındaki ihtilafın takip dayanağı belgeye konu mal ve/veya hizmetin teslim edilip edilmediği ve/veya sunulup sunulmadığı hususundan kaynaklandığı, uyuşmazlığın halli ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespiti için defter incelemesine karar verildiği, davalının ticari defterlerini kabul edilebilir bir mazeret bildirmeksizin bilirkişi incelemesine sunulmak üzere ibraz etmediği, davacının ise kendi ticari defterlerine göre davalı taraftan 44.351,25 TL alacaklı olduğu, tarafların ellerinde bulunan belgeleri -ticari defterler dahil- ibraz zorunluluğu bulunduğu,

bu zorunluluğa ve verilen kesin süreye rağmen davalının ticari defterlerini ibraz etmediği, HMK'nun 220' inci maddesinde, bir tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesinin sonuçlarının düzenlendiği, karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılması gerektiği ve tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde,

belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebileceği(Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 12/09/2017 tarih, 2016/3858 Esas ve 2017/2944 Karar sayılı İlamı - Yargıtay 11. HD'nin 07/02/2017 tarih ve 2015/12365 Esas - 2017/648 karar sayılı ilamı - Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 28/01/2016 Tarih,

2015/5491 Esas ve 2016/506 Karar sayılı ilamı) davacının ticari defterlerinin Türk Ticaret Kanunu'na ve Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun düzenlemelerine göre(TTK'nın 18. Maddesinin birinci fıkrasına TBMM Genel Kurulunda eklenen "bu Kanun hükümleri uyarınca" ibaresinin gerekçesinden) usulüne uygun tutulmuş olması ayrıca alacağın dayanağı faturanın mevcut olması karşısında belgeleme ve kaydın belgeye(evrak-ı müsbiteye) dayanması ilkesi["belge yoksa kayıtta yoktur" ilkesi]'ne(TTK'nın 64/2.

Maddesi ve gerekçesinden) uygun olması nedeni ile davacı lehine delil teşkil edeceği, davalı taraf cevap dilekçesinde her ne kadar taraflar arasında uzun yıllar süren ticari ilişki kapsamında alınan hizmet bedellerinin ödendiğini ve takibe konu faturaların iade edildiğini iddia etmiş ise de faturaların iade edildiğini ispatlayacak dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı, ayrıca davalı tarafa yemin teklifi hatırlatılmasına ilişkin duruşma zaptının usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına karşın davalı tarafın yemin deliline dayanmadığı, davalı tarafça iddialarını ispatlayacak başkaca herhangi bir delil de sunulmadığı,

bu nedenle davalı takip borçlusunun icra takibine itirazının haksız ve yersiz olduğu, davacının takip talebinde yasal faiz istemiş olması nedeniyle alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz(3095 sy. m. 2/1) uygulanması gerektiği, alacağın likit olması nedeni ile kabulle sonuçlanan kısım üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi şartlarının oluştuğu(İİK m. 67/2) sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.