İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1184 K.2020/66

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/1184 Esas

KARAR NO: 2020/66

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 22/10/2018

KARAR TARİHİ: 23/01/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -------- vekili tarafından idare ve diğer davalılara karşı işçi alacaklarından doğan maddi tazminat bedelinin tazminine dair davada yapılan yargılama sonucu neticesinde -------İş Mah------ K. Sayılı kararı ile ---- İş Mah.-------------- K. Sayılı kararı ile müştereken ve müteselsilen idare ve müteahhit firma aleyhine karar verildiği ve temyiz aşamasıda olduğu, adı geçen karardan doğan borçluların alacaklıya ------.

İcra müd.----------- Esas sayılı icra dosyasından cebren ödendiğini, müvekkilinin idari birimlerinden abone işleri asya bölgesi daire başkanlığının dava konusu ile ilgili olarak------ tarihinde idare ile -------- arasında asya bölgesi dairesi başkanlığı görev alanında bulunan abonelerin el bilgisayarı ile sayaç endeks tespiti ve fatura dağıtımı kaçak ve usulsüz su kallanımı tespiti binalara ve sayaçlra barkod etiketi takılması,

kapama açma, sayaç değiştirme ve sayaç dökme işlerine ait sözleşme akdedildiğini, işin süresinin sözleşmeye göre ------ tarihinde bitecekken ----- tarih ve -----sayılı ------ ile işe % 20 işin bitim tarhinin---- tarihine kadar uzatıldığını, ------ ----- görev alanında bulunan abonelerin el bilgisayarı ile sayaç -------ve fatura dağıtımı kaçak ve etiketi takılması sıt kapama açma sayaç değiştirme ve işin süresi sözleşmeye göre------- tarihinde bitecek iken ------ tarihine kadar uzatıldığını,

ayrından yine anı firme ile --------- tarihinde idaremize bağlı asya bölgesinde bulunan yaklaşık ---------- abonenin el bilgisayarı ile sayaç endeks tespiti ve fatura dağıtımı su açma kapama sayaç değiştirme işlerine ait sözleşme akdedildiğini, sözleşme hükümlerine göreasıl sorumluluğun işçinin alacaklarının ödemeyen diğer firmalara ait olduğunu, hizmet alım tip sözleşmesi kamu ihale mevzuatı h ükümleri,

yüklenicilerin çalıştırdığı işçilere yaptığı iş akdinden ve tüm yükümlülüklerinden sorumlu olduğunu bildirerek taraflarınca ödenmek zorunda kalınan ----------- TL nin icraya ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini mahkememizden talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı işverenin asıl işveren davalıların ise alt işveren olduğunu, iş mahkemesi kararının isabetli olduğunu, tazminat bedeli ve tüm ferilerinin % 50 sinin asıl işveren olması nedeniyle davacının sorumluluğunda olduğunu, -------- tarih ve -------- sayılı -------- yayınlanan kamu ihale kanununa göre ihale edilen persolen çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları kapsamında istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatlarının ödenmesi hakkında yönetmelik ile -------tarihinden sonraki dönemde işten ayrılan işçelerin kıdem tazminatınnı tamamı ilgili asıl işveren kamu kurum tarafından ödenmekte olduğnu,

bu yönetmelik işçinin ayrıldığı tarih yönünden bu dava ile ilgili olmamakla birlikte kıdem tazminatı işçi alacaklarının asıl işvereni doğrudan ilgilendirdiğinin anlaşılması bakımından önemli olduğunu, kıdem tazminatı ve ferelirenden kalanın % 50 sinin hesaplanması gereketiğini, talep ve davanın bu yönden açık ve net olmadığını,

tüm bu nedenlerle işçinin şirketlerinden çalıştığı dönem ve ücretler ile sınırlık üzere şirketlerinin sorumluluğunda olduğundan bunun dışında diğer taleplerin ise diğer davalı şirket ve davacı asıl işveren sorumluluğunda olduğna ve yargılama giderleri ve ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini mahkememizden talep vetmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde alt işveren olan davalının işçisine davacının üst iş veren sıfatı ile iş mahkemesi kararı uyarınca ödediği işçilik alacaklarına ilişkin tazminatın alt işveren davalıya rücu edilip edilemeyeceği noktasındadır. Davanın Hukuki Niteliği: Dava, alt işverenin işçisine yapılan ödemenin rücuen tahsili davasıdır. Davanın Hukuki Sebebi: Türk Borçlar Kanunu'nun 167/1. Maddesindeki "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar." şeklindeki düzenlemedir.

DELİLLER

Dosyada mübrez ------ İş mahkemesinin---- Esas ve ----- Karar sayılı ilamın incelenmesinde dava dışı----- tarafından davacı ve davalı Aleyhine işçilik alacaklarından kaynaklı tazminat davası açıldığı mahkemece davanın kısmen kabulü ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği görülmüştür. İş bu kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dosyamız içerisinde bulunan ------- İcra dairesinin ----- Esas sayılı dosyasında; dava dışı işçi ------ tarafından davacı-------- davalı------- İş mahkemesinin--- Esas ve ----- Karar sayılı ilama dayalı olarak ilamlı takip yapıldığı, dosyada mübrez ------- tarihli tahsilat makbuzuna göre; alacaklıya verilmek üzere davacı -----tarafından --- TL yatırıldığı görüldü.

Dosyada mübrez taraflar arasında imzalanan--------- tarihli hizmet alımları tip sözleşmesi ile hizmet işleri genel şartnamesinin 38. Maddesine atıfta bulunulduğu, atıfta bulunulan sözleşmesinin 38. Maddesinin çalışanların özlük haklarını düzenlediği

Taraflar arasında imzalanan özel teknik şartnamenin 11.5. Maddesinde müteahhidin çalıştırdığı bütün personelin özlük haklarıyla ilgili kısımlar müteahhide ait olacaktır şeklinde olduğu görülmüştür.

Tarafların tüm delilleri toplanmış ve bilirkişi ara kararı oluşturularak rapor alınmış bilirkişi dosyaya sunmuş olduğu ----------tarihli raporunda özetle; davacının talep edebileceği alacak miktarının taraflar arasında yapılan sözleşmeler uyarınca işçinin fiili ücret alacağının tamamı yüklenici tarafından ödeneceği kararlaştırılmış olmakla diğer işçilik haklarına ilişkin ödeme sorumluluğu sözleşmede açık bir hükümle kararlaştırılmayan kısım için alacaklarının 1/2 si oranında paylaştırılması neticesinde rücu konusu yapılabilecek tutarlar ---- TL olduğu yönünde rapor tanzim edilmiş rapor usulüne uygun şekilde taraflara tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. (4857 s. İ.K. M 2/6)

Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller,--------.

İcra müdürlüğünün --------- takip sayılı dosyası, ödeme dekontu, ------- İş mahkemesinin ----esas ve-------karar sayılı ilamı ve kesinleşme şerhi, ihale sözleşmesi ve dökümanları, bilirkişi raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde.

Taraflar arasında 4857 sayılı İş Kanunu Anlamında asıl-alt işveren ilişkisinin bulunduğu, davalı şirket işçisi ------- işçilik alacaklarının tahsili için --- davalı şirketi hasım göstererek --------.

İş Mahkemesinde açmış olduğu davanın kısmen kabulü ile işçilik alacaklarından davalı tarafın sorumlu tutulduğu ve bu kararın Yargıtay incelemesinden geçerek ----- tarihinde kesinleştiği, ilamın takibe konulması sonucunda ----- tarafından ---- tarihinde icra dosyasına------- ödediği eldeki davanın ise ödenen bu bedelin davalı alt işverene rücusuna ilişkin olduğu, taraflar arasında imzalanan ---- hizmet alımları tip sözleşmesinin 23. Maddesinde personele ilişkin yüklenici sorumluluğunun genel şartnamenin 6. Bölümünde düzenlendiğinin belirtildiği,

------ tarihli hizmet işleri genel şartnamesinin ----- devamı maddelerinde çalışanların özlük haklarına ilişkin düzenleme yapıldığı, buna göre işçilik alacaklarına ilişkin sorumluluğun davalı alt-işverene ait olduğu, genel hizmet şartnamesinin 6/3.

Maddesinde ise yüklenicinin idareye verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğunun düzenlendiği, taraflar arasındaki ihale sözleşmesi, ihale dökümanları ve eklerine göre davaya konu edilen işçilik alacağından davalının sorumlu olduğu ve taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki nedeni ile ------tarafından ödenen bedelin tamamının davalıya rücu edilebileceği, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki nedeni ile müteselsil sorumluluğa ilişkin eşit sorumluluk ilkesi ile işçi yönünden bir düzenleme olan 6552 sayılı yasa ile getirilen düzenlemenin eldeki davada uygulanma olanağı bulunmadığı,

------- tarafından yapılan ödeme ile ilgili olarak ödeme tarihinden itibaren, davalı tarafın tacir olması nazara alındığında, alacağa ticari faiz uygulanması gerektiği, sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.