İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1324 K.2024/211

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/1324 Esas

KARAR NO: 2024/211

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 15/11/2018

KARAR TARİHİ: 22/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle;Taraflar arasında 19.02.2016 tarihli hizmet alım sözleşmesi akdedildiğini, Bağlantı hattından kesilmesi, bina kapalı, bina yıkık, kaçak kullanım, tehlikeli ortam vb. durumlardaki hizmet bedellerinin dikkate alınmadığını ve bu durumdaki işler için söz konusu abonelere ilişkin tahakkuk şartının gerçekleşmemesi nedeniyle kendisine ödeme yapılmadığını, Müvekkil şirket tarafından daire boş ve bina yıkık vb. abonelerin ve durum kodunun güncellenmesi ve sistemden düşülmesi gerektiğini ancak bu güncellemelerin yapılmadığını, bu nedenle her okuma döneminde anılan abonelere gidildiğini,

Tahakkuk şartı aranmaksızın hizmet bedeli ödenmesinin şart olduğunu, Kaçak ve usulsüz elektrik kullanan abonelere ilişkin olarak teknik şartnamenin 3. maddesinin son fıkrası uyarınca edimini yerine getirdiğini, taahhüdünün kaçak kullanan abonelerin tespitini yapıp idareye bildirmek olduğunu, tahakkuk şartı aranmasının Türk Medeni Kanunu("TMK") m. 2’ye aykırı olduğunu, --------- sayılı kararı, -------- sayılı kararı ile -------- sayılı kararlarının emsal nitelikte olduğunu, beyan ederek ,

ifa edildiği halde hizmet bedeli ödenmeyen iş ve iş bedellerinin tespiti ile şimdilik 50.000,00 TL’nin tahakkuk ettirilmesi gereken tarihten itibaren en yüksek banka faizi ile birlikte tahsiline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir. Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle.

Davacının hak ettiği iş bedellerinin kendisine ödendiğini, müvekkilinin sözleşmeden doğan bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davacının sözleşmeden doğan edinimleri yerinde getirmediğinden müvekkilinin zarara uğradığını, davacının hangi kalemler yönünden ne miktarda talepte bulunduğunun açık olmadığı,

davacının alacak iddiasının zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında imzalanan şartnamede ödeme için tahakkuk yapılması gerektiği birçok madde düzenlendiğini, basiretli tacir olan davacının sözleşme ve teknik şartname hükümlerine bağlı olduğunu, davacının sözleşme ve şartnameye dayalı olarak talepte bulunduğu alacağın üzerinden üç yıl geçtiğini, davacının gerçekte okuma yapmamış olmasına rağmen hayali kayıtlar ile haksız kazanç elde etmeye çalıştığı için müvekkilinin zarara uğradığını, daire boş ve bina yıkık vb. Abonelerin durum kodunun güncellenmesi 2013 yılına dek davacı tarafından gerçekleştirildiğini,

davacının bu durumu suistimal ettiği fark edilmiş ve davacı aleyhinde cezai işlem uygulandığını, güncelleştirmeler gerektiği şekilde müvekkili şirket tarafından yapılmaya başlandığını, davacının okuma karnesinden çıkarılarak çöp karneye kaydettiği aboneler açısından da gerçek dışı notlar almış ve aslında tüketimi olmasına rağmen birçok aboneyi çöp karneye kaydettiğini, bu durumunun müvekkili tarafından fark edilmesine muteakip davacının söz konusu izin ve yetkilerinin alındığını ve sözleşmenin 17. Maddesine göre ceza uygulandığını,

davacının şüpheli bulduğu durumları kaçak ve usulsüz olarak bildirdiğini ancak ------ uzmanları tarafından yapılan kontrollerde davacının bu şekilde bildirdiği birçok abonenin aslında usulsüz kullanım gerçekleştirmediğini, kaçak usulsüz kullanım tespit edilmediği durumlarda ise abonenin sayacı okumaya ve tüketim kaydetmeye devam etmiş, davacının da bu okumalar üzerinden ödeme aldığını, beyan ederek haksız davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

17.02.2022 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle;Dava dosyası ve ekinde bulunan belgelerin tamamının incelenmesi sonrasında Mali incelemede 20.11.2018 tarihi itibari ile ------- -------- alacağının 100.088,22 TL, -------- ------- olan borcunun 94.434,59 TL olduğu, 5.653,63 TL fark olduğu, Bu farkın sebebinin karşılıklı olarak kayıtlarda gözükmeyen fatura, kayıtlı olma; ceza bedeli, yanlış kaydedilmiş fatura ve kuruş hatasından kaynaklandı.

Davalı -------- Hak Edişlere ilişkin edimlerini yerine getirdiğinin anlaşıldığı Davacı ------- ------- defter incelemesinde görülen tutar dışında hak ediş talep edebileceği duruma rastlanmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.26.12.2022 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle;Rapora karşı itirazların değerlendirilmesi sonucunda, Bilirkişi Heyetinin görüş ve kanaatini değiştirecek bir durum oluşmadığını, bu nedenle Kök Raporda belirtilen görüş ve tespitlerini aynen yineledikleri sonuç ve kanaatine varılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki 19.02.2016 tarihli ''Sayaç Okuma ve Bildirim /Fatura Tebliğ Hizmet Alımı'' sözleşmesinden kaynaklı hizmet bedeli alacağına ilişkindir.

Dosya kapsamına göre taraflar arasında, --------Ş.'nin ------- elektrik sayaçlarının, -------- mevzuatına uygun olarak endekslerinin tespiti, tespit edilen endekslerin mekanik sayaçlar için manuel, elektronik sayaçlar için optik port'tan el bilgisayarına kaydedilmesi, fatura/bildirim tanzimi, müşteriye bırakılması, serbest tüketici sayaçlarının optik port'tan tespit edilmiş bilgilerinin davalı şirket bilgisayarlarına aktarılması,

müşteri sayaçlarının ve mühürlerinin kontrolü, kaçak ve usulsüz elektrik kullananların tespitine ve davalı şirkete bildirimine ilişkin 19/02/2016 tarihli sözleşme imzalanmış olup davacı taraf, ifa edildiği halde hizmet bedeli ödenmeyen “ kaçak/usulsüz kullanım ve oku gel ihbarnamesi vb durumlardan kaynaklanan tahakkuk ettirilmeyen hizmet bedellerinin ödenmesi amacıyla işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda tarafların ticari defterleri incelenmiş olup davacının davalıdan 100.088,22 TL alacaklı olduğu, davalının defterlerine göre ise 94.434,59 TL davacıya borçlu olduğu,

aradaki 5.653,63 TL fark olduğu ve bu farkın kayıtlarda gözükmeyen fatura, ceza bedeli, yanlış kaydedilen fatura ve kuruş hatalarından kaynaklandığı, davalı -------- hak edişlere ilişkin edimlerini yerine getirdiği, davacının davalıdan defterde kayıtlı tutar dışında bir alacağının olmadığı tespit edilmiştir.Taraflar arasında imzalanan 30.04.2013 tarihli 'Sayaç Okuma ve Bildirim /Fatura Tebliğ Hizmet Alım sözleşmesinin ödenecek bedellere ilişkin Teknik Şartnamenin 2. Maddesi, “Şirket tarafından talimatlandırılarak abone adresine gidilmekle beraber endeksinin;

enerji kullanım yeri boş, yıkık, enerji kullanıyor - sayaç arızalı, enerjisi herhangi bir sebepten dolayı kesik, sayacı sökülmüş, aboneliği iptal edilmiş, enerji tüketimi yok v.b. gibi nedenlerle okunamaması halinde yukarıdaki konularda bu tür abonelerle ilgili bilgiler akabinde şirket tarafından tekrar kontrol edilerek yüklenici ile birlikte güncelleştirilecektir.

Şirket tarafından talimatlandırılarak abone adresine gidilmekle bereber endeksinin; abonenin sayacı kapalı yerde okunamıyor, abone evde bulunmuyor, abonenin bahçesinde köpek var, girilmiyor v.b. gibi, nedenlerle okunamaması halinde -------- Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve ilgili mevzuat uyarınca yüklenicinin kullanım yerine bırakacağı bir bildirim (oku gel ihbarnamesi) ile aboneden sayaç değerini tespit ederek şirkete bildirilmesini isteyecektir.

Ancak bu endeks değerinin işletmeye ulaşması ve fatura düzenlemesi halinde yükleniciye ana hizmet bedeli ödenecektir. Tahakkuka bağlanmaması halinde ise herhangi bir ödeme yapılmayacaktır” 3. Maddesi " Şirket tarafından okunmak üzere yönlendirilen abonelerden, o emisyon dönemi içinde çıkan ve dönem faturası olarak bilinen; tahakkuka bağlanan fatura sayısı X ana hizmet bedeli tutarı yükleniciye ödeme yapılacaktır...

Kaçak kontrol hizmetlerinin karşılığı olarak yükleniciye aboneler için belirlenen kesme-bağlama birim bedellerinin %100’ü ödenecektir. Ancak bu bedelin ödenebilmesi için kaçak tutanağının --------- Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapıldıktan sonra tahakkuka bağlanması ve tahakkuka bağlanan bedelin ödenmesi şarttır" şeklinde düzenlenmiştir.

Görüldüğü üzere taraflar arasında yapılan sözleşme ve eki teknik şartnameye göre davalı şirketin durum kod ve kaçak bildirimlerini tutanağa ve tahakkuka bağlaması şartı koyulmuştur .Taraflar arasındaki Sözleşmenin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla.” cümlesini yazarak imzalaması gereklidir.

Eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, bu şekilde itiraz edilmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Buna göre, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42. maddesi HMK’nin 193/1. maddesi anlamında davalı idare ile davacı yüklenici arasında delil sözleşmesi niteliğinde olup hakedişlere itirazın ne şekilde yapılacağı açıkça düzenlendiğinden belirtilen usule uygun olarak itiraz edilmediği takdirde geçici hakedişler hizmet veren açısından kabul edilmiş sayılacaktır.

Yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca, dosya kapsamına göre Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesi uyarınca, davacı tarafça hakedişlere süresi içerisinde itiraz ileri sürülmediğinden hakedişlerin davacı tarafça kabul edildiği, taraflar arasında imzalanan teknik şartnamenin 2. ve 3. maddeleri gereğince davacının alacak talebinde bulunamayacağı değerlendirilmekle emsal mahiyette Yargıtay ilamları da nazara alındığında davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.