İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/148 K.2021/31

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/148 Esas

KARAR NO : 2021/31

DAVA

Menfi Tespit (Alım Satım)

DAVA TARİHİ: 16/04/2019

KARAR TARİHİ: 14/01/2021

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu ----- havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin -----yapan bir---- olduğunu, müvekkili şirket ve ------ şirketi arasında kurulan ticari ilişkide, müvekkil şirketin müşterisi -------- sevkiyatı için müvekkil şirket ile davalı şirket yükün ---- yüklenerek ---- adresine teslimatı hususunda anlaşmaya vardıklarını, İşbu anlaşma kaplamında davalı şirket -----bedel karşılığında emtianın taşıma ve teslim edimini üstlendiğini, anlaşma uyarınca davalının faturasına istinaden müvekkili şirket tarafından davalıya ------ bedelli çek keşide edilerek teslim edildiğini, ancak davalı şirket anlaşma bedelini almış olması karşısında sevkıyatı gerçekleştirmediğini, davalı şirketin,

---- tarihinde emtianın bulunduğu -----'---- sevkiyata konu ----- yüklediği ancak bahse konu----- sınır kapısına hiç gitmediği anlaşıldığını, müvekkili şirket tarafından kendilerine belirtilen adrese giderek, sevkiyatı yapılması gereken emtiaları aldığını başka bir aracı firma ile ----- sevkiyatlarını gerçekleştirdiğini, yaşanan bu durum karşısında müvekkil şirket tarafından anlaşma bedeli olarak davalı tarafa teslim edilen çekin iadesi istendiği, ancak çeki teslim etmediğini, HMK hükümleri çerçevesinde konu zorunlu olarak arabulucuya taşındığı,

oradaki görüşmelerde de şirket yetkilileri çeki getireceklerini beyan etmelerine ve toplantıyı ertelemelerine rağmen bugüne kadar çeki iade etmediklerini, konu ile ilgili olarak davalı şirket yetkilileri ve olayın gerçekleşmesine sorumlu olan kişiler hakkında dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik suçlarını konu alan suç duyurusunda bulunulduğu, anılan suç duyuru -------- soruşturma numarası ile soruşturulma evresinde olduğunu, yapılan görüşmeler neticesinde anlaşamama tutanağı düzenlenerek arabuluculuk görüşmelerinin sona erdirildiğini, çeke ödeme yasağı verilmesi talebi ile ihtiyati tedbir talepli dava açıldığı,

------- numaralı dosyası üzerinden çek bedelinin %25'inin depo edilmesi şartı ile ödeme yasağı kararı verildiğini, davalı şirket anlaşma uyarınca kendisine yapmakla yükümlü olduğu hizmet sağlamadığı gibi sözleşmeye dayanarak verilen çeki de teslim etmediğini, yapılan şifahi görüşmelerde de çeki üçüncü kişiye ciroladığı belirtildiğini,

çekin davalı tarafça iade edilmemesi davalının kötüniyetinin açık göstergesi olduğunu,------- numaralı dosyası üzerinden verilen davaya konu çekin ödenmesini engeller mahiyette kararın işbu dava süresince devamına karar verilmesini ve dava konusu -------- bedelli çekin iptalinş karar verilmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu, ihtiyati tedbir ve ilhtiyati haciz taleplerine ilişkin olarak ve telafisi güç zararların varlığı nedeniyle, davacı müvekkili şirketin davalı şirket lehine keşide ettiği çek karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcu olmadığının tespitine, dava konusu ---- bedelli çekin iptaline,

------- numaralı dosyası üzerinden çekin ödenmesini engeller mahiyette verilen tedbir kararının dava sonuna kadar devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili Mahkememize sunduğu ----- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Davacı şirket ile müvekkili arasında taşıma işi için anlaşıldığını, taşıma sözleşmesi gereğince, müvekkilinin davacı şirketin müşterisine ait yükün taşınması işini üstlendiğini, navlun bedeli çek olarak müvekkiline verildiğini, müvekkilinin yükü aracına yüklediğini ve yüke ilişkin ihracat faturası hariç ilgili evraklar müvekkiline verildiği,

ihracat faturası olarak da sınıra kadar temin edileceği bilgisi müvekkiline verildiğini, müvekkilinin, bu evrakla birlikte taşıma işine başladığını, kapıkule sınırına gelindiğinde, ihracat faturası müvekkiline teslim edilmediğinden, durum davacıya bildirildiği,

davacı ise evrakın temin edileceğini ve beklenilmesi talimatını verdiğini, müvekkili makul bir süre beklemeyi kabul etmesine rağmen, evrak temin edilemediği gibi, davacı sözleşmeye aykırı olarak başka bir taşıma şirketi ile yükün taşınmasını ve bunun için boşaltılmasını müvekkilinden talep ettiğini, davacının, haksız ve yasal olmayan bu talebi müvekkili tarafından kabul görmediğini, bekleme ücreti ve navlun bedelinin yargılamayı da gerektirdiğinden,

müvekkili şirketin işbu çeke dayalı davacıya karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, somut olay ile hukuksal durum birlikte değerlendirildiğinde, davacı taşıtan konumunda müvekkiline yükün taşınması için gerekli evrakları temin etmeyerek müvekkilinin taşıma işini engellediği gibi bekletme ve boşaltma ve yüklemeye ilşkin masraf yapmasına ve zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, taşımanın taşıtan/gönderenin riziko alanına giren bir sebepten dolayı taşıma gerçekleşmediğinden,

müvekkilinin yapmış olduğu masraflar, bekleme ücreti ile navlun ücretine hak kazandığı tasa gereği olduğu çekin bedelinin müvekkilinden talep edilmesi doğru ve yasal olmadığını, kaldı ki, karşılıklı edimler ihtiva eden bir akitte taraflardan biri kendi edimini ifa etmeden karşı tarafın ediminin yerine getirilmesini talep edemeyeceğini, davacı, müvekkiline navlun bedeli olarak vermiş olduğu çekle ilgili olarak çekin ödenmesine ilişkin olarak ------- karar almış olmakla müvekkilinin mağduriyetine sebep olacağından, tedbirin yargılama sonuna kadar devamına ilişkin talebin reddini talep ettiklerini beyanla, haksız açılan işbu davanın reddine,

davacı tarafından talep edilen tedbir talebinin müvekkilinin masraf ve ücreti vekaletinde davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

---- keşide tarih ve --- bedelli çek sureti, ----- numaralı fatura sureti, ----- yazışmaları, --- numaralı dosyası---- sureti, ------ --- uzmanı bilirkişinin ---- tarihli raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Dava, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır davasıdır.

Tarafların dilekçelerinde bildirdikleri delilleri toplanmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında ----- ilinden ------yük emtialarının nakliyesi hususunda anlaşma yapıldığı, nakliye yapılması karşılığında davaya konu çekin davacı tarafından davalıya verilmesi hususunda ihtilaf bulunmadığı, davacı tarafından davalı taşıyıcıya taşıma belgelerinin tam olarak verilip verilmediği, davalının yükü taşıma işini yerine getirme edimini yerine getirip getirmediği, davacı şirketin taşıma anlaşmasında caymasının haklı olup olmadığı, yükün başka bir taşıma şirketi tarafından taşınıp taşınmadığı, davalının nakliye anlaşması nedeniyle masraf, bekleme ve navlun ücreti hak edip etmediği hususlarında ihtilaf bulunduğu noktasındadır.

Mahkememizce CMR uzmanı bilirkişiden rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi ------ tarihinde raporunu ibraz etmiş ve rapor taraflara tebliğ edilmiştir.

CMR uzmanı bilirkişi mahkememize sunduğu ------ tarihli raporunda özetle;

Dosya içeriğinde bulunan bilgiler ve belgeler üzerinde yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; Uyuşmazlığa konu davada ----- hükümleri uygulama alanı bulacağı, somut olay bakımından, davalı alt/fiili taşıyıcının edimini ifa etmediği, ---- hata ve kusurun davacı ya da dava dışı ihracatçı firmanın belge temin edememesinden kaynaklanmadığını, davalının ------ kullandığı kusurlu araç nedeniyle hata ve kusurlu olduğunun değerlendirildiği, davacının işbu dava konusu ettiği Menfi Tespit hususlarının Sayın Mahkeme'nin takdirinde olduğunu beyan ve rapor etmiştir.

Dosyada mevcut tüm delillerin incelenerek değerlendirilmesinde; Hükme esas olarak aldırılan ----- uzmanı bilirkişi raporu dayanak yapılarak;

Taraflar arasında dava dışı---- şirketine ait emtianın ----- adresine nakliyesi ile teslim edilmesi karşılığında ---- ödenmesi hususunda anlaşıldığı ile davalı tarafından davacı şirkete düzenlenen ---- nolu faturaya karşılık davalı tarafa ------- bedelli davaya konu çekin verildiği hususlarında ihtilaf bulunmadığı.

CMR uzmanı bilirkişinin ------ tarihli raporuna göre; taraflar arasında herhangi bir çerçeve sözleşmesi ya da tek seferlik bir ------bulunmadığı ancak tarafların yetkilileri arasında elektronik posta yazışmaları ile davacı taşıtan tarafından müşterisi adına------ ----- yapılacak komple yük taşıması için davaya konu çek ile beher araç için ---- karşılığı olmak üzere davalı taşıyıcı ile --- anlaşıldığından taraflar arasında Taşıma Sözleşmesinin kurulduğu, davalı taşıyıcı tarafından davalı taşıtan adına ----- açık fatura düzenlendiği, faturaya karşılık davacı taşıtanın davalı taşıyıcı adına ------ tutarında vadeli çek keşide ettiği.

Davalı taşıyıcının davacı taşıtanın dava dışı müşterisine ait yükü------- ---- çıkış işlemleri belirtilerek ----tarihli ---- düzenlendiği ancak davalı taşıyıcı tarafından emtia-eşyanın taşınmasına ilişkin ---- bulunmadığı,

Davalı taşıyıcının dava dışı ihracatçı firmadan yükü teslim aldıktan sonra ----- yurt dışına çıkış yapmadığı, taşıma işini üstlendiği emtiayı nakliyesini yaparak alıcı adresine teslim etmediği,

Davalı taşıyıcı şirketin yetkilisi ---- soruşturma sayılı dosyasında verdiği ifadesinde ----- plakalı araca yüklendiğini, yükün yanlışlıkla muayenesi geçen araca yüklendiğini, davaya konu çeki nakliye karşılığı aldıklarını, çeki faktoring şirketine nakde çevirmek için verdiğini" beyan ettiği,

Davaya konu olayda ------ emtia-eşya taşıması olması nedeni ile CMR konvansiyonu kapsamında olduğu, uyuşmazlığa ve davalı taşıyıcının sorumluluğu bakımından CMR konvansiyonu hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiği, davalı alt taşıyıcının edimini ifa etmediği CMR 17/1 atfı ile CMR madde 17/2 uyarınca hata ve kusurun davacı ya da dava dışı ihracatçı firmanın belge temin edememesinden kaynaklanmadığı, davalının CMR madde 17/3 uyarınca kullandığı kusurlu araç nedeni ile (taşıma esnasında muayenesi geçen araca yükleme yapıldığından) hata ve kusurlu olduğu, davalı tarafından fiili taşımanın gerçekleştirilmediği,

taşıma işinin davacı tarafından temin edilen başka araç tarafından yapıldığı, taşıma karşılığı davacıya faturaya istinaden verilen davaya konu senedin bedelsiz kaldığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.