İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/184 K.2026/301

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/184 Esas

KARAR NO : 2026/301

DAVA

Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/06/2020

KARAR TARİHİ : 02/04/2026

DAVA

Davacı Vekili Mahkememize Sunduğu 22/06/2020 Havale Tarihli Ve Aynı Tarihte Harçlandırdığı Dava Dilekçesinde Özetle.

Müvekkil Şirket ile davalı şirket arasında, “-------- İli -------- İlçesi -----------” projesi ile ilgili olarak 17.02.2017 tarihli, “Prefabrik Bina İmalatları konulu Yüklenici Sözleşmesi akdedildiğini; bahsi geçen Sözleşme konusu işin bir kısmı davalı şirket tarafından hiç ifa edilmemiş, bir kısmı ise ayıplı ifa edildiğini; ayıplı ve/veya eksik imalat nedeniyle oluşan zararın tazminini ve Sözleşme ile belirlenmiş olan cezai şartın müvekkil şirkete ödenmesini talep etme zaruretimiz hasıl olduğunu;

sözleşme ile davalı şirket, Sözleşme konusu edimleri ifayı üstlendiğini, bahsi geçen edimlerin bir kısmını eksik, bir kısmını da ayıplı olarak ifa ettiğini, müvekkil şirketin bu nedenle zarara uğradığını; davalı şirketin işe gereği gibi ve zamanında ifa etmediğini; davalı şirket, müvekkil şirketin öncelikle hakkediş alacaklarını bu gecikme nedeniyle dava dışı idare tarafından 503.848.95 TL tutarında bloke uygulanmasına ve ödeme yapılmamasına sebep olduğuna, buna İlişkin idare tarafından tutanak düzenlendiğini; müvekkil şirketin bu sebeple hakkedişini süresinde alamadığını; bu sebeple de ayrıca zarara uğradığını;

her türlü talep ve dava haklarını saklı tuttuklarını; geçen bloke ve işin zamanında tamamlanabilmesi amacıyla, müvekkil şirket tamamlanmayan işi ---------Ş.” ne yaptırmak durumunda kaldığını; taraflar arasında bu kapsamda bir Protokol düzenlendiğini; bu Protokol, ile işin bir kısmı --------- devredildiğini; davalı şirketin bunlar dışındaki işleri ifa yükümlülüğü devam ettiğini; davalı şirket protokol öncesindeki işlerindeki ayıplar ve eksiklere ek olarak protokol sonrası kendi sorumluluğunda kalan işleri de eksik ve/veya ayıplı ifa ettiğini;

müvekkil şirketin dava dışı idare ile geçici kabul aşamasına gelmesiyle, davalı şirket sebebiyle oluşan zararlar ve eksiklikler açıkça ortaya çıktığını; dava dışı İdare tarafından düzenlenen Geçici Kabul Aşamasında Mevcut Eksik ve Kusurlara ilişkin çalışmada bahsi geçen, davalı şirket tarafından ayıplı ve/veya eksik ifa edilen işler olduğunu; (bu işler listeler halinde sıralanmıştır); keşif ve bilirkişi incelemesiyle bu hususları talep ettiklerini; ayıplı ve eksik imalatların hiçbir aşamada müvekkil şirket tarafından kabul edilmediğini; bu eksikliklerin giderilerek bir teslim işlemi de yapılmadığını;

müvekkil şirket ve proje yetkilileri tarafından hem şifai hem de yazılı olarak defalarca ayıpların giderilmesi, eksik işlerin tamamlanmasının ihtar edildiğini; ancak ayıpların davalı tarafından giderilmediği; eksik işlerin tamamlanmadığı; bu aşamada bahsi geçen ekisk işlerin başka bir firma ile tamamlanması zarureti doğduğunu; yüklenicinin sözleşmenin birçok maddesine aykırı hareket ettiğini; davalı şirketin bulundurması gereken personelleri işin başında bulundurmamasından dolayı ceza ödemesi gerektiği; davalı şirketin iş programına uymamasından dolayı iş bitim tarihi olan 20.06.2017 tarihinde işi bitiremediğini;

davalı şirketin basiretli tacir olduğunu ve ceza ödemesi gerektiğini; sözleşmede düzenlenmiş olan cezai şartın müvekkile ödenmesi gerektiğini; arabuluculuk sonucunda anlaşma sağlanamadığı ve arabuluculuk imza tarihi olan 09.03.2020 tarihinden itibaren ceza ödenmesi gerektiğini; damga vergisinin ödenip ödenmediğinin kendileri tarafından bilinmediğini;

davalı şirketin ayıplı ve eksik işleri nedeniyle uğranılan zararın davalı tarafından ayıpların bildirim tarihinden itibaren bu talebin uygun görülmemesi halinde arabuluculuk anlaşmama tarihinden itibaren alacaklarının ticari temerrüt faizi ile birlikte tazminine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesi ve duruşma gününün bildirir tensip zaptının davalıya tebliğ edildiği ancak davalı tarafından süresi içerisinde dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.

20.06.2022 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle Sonuç olarak geçici kabulde tespit edilen eksikliklerin giderildiği ancak kesin kabulde binanın kullanımından kaynaklanan tespit edilen boya imalatlarının düzeltilmesi, membran tamirlerinin yapılması, su alan tavan imalatlarının düzeltilmesi, kapı tamiratlarının yapılması, yollardaki çöküntülerin tamir r hale getirilmesi, VRF ve klima kablolarının düzeltilmesi gibi eksikliklerin sözleşme uyarınca yapılan imalatların teknik şartnamesine uygun olarak yapılmamasından kaynaklı olduğu; davaya konu işi ise teknik şartnamesine uygun olarak yapma yükümlülüğünün ise ---------- nda olduğu;

ancak kesin kabul tutanağında belirtilen eksiklilerin giderildiğine dair herhangi bir tutanak düzenlenmediğinden bu eksikliklerin giderilip giderilmediği yada zamanında giderilip giderilemediğini tespit etmek mümkün olmamıştır.

Mamafih, eksikliklerin giderilmediği varsayımından yola çıkarak tutanakta belirtilen kusurlu işlerin 210.100,00 TL tutarındaki toplam bedel kadar iş yapması gerektiği, işi tamamlama imkanı bulunmuyorsa sözleşme hükümlerindeki 27. Madde uyarınca eksikliklerin ---------- Firması tarafından yaptırılarak 210.100,00 TL tutarındaki bedelin ---------- ndan tahsil edilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.03.09.2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle.

Cari Hesap Alacağı: Davacı şirketin usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarına göre, 2020 yılı itibarıyla davalıdan 758.039,00 TL tutarında cari hesap alacağı bulunduğu tespit edilmiştir. Davalı şirket defterleri incelenememiş olup bu tespit yalnızca davacı defter kayıtları ve belgelerine dayanmaktadır.

Eksik İş Bedelleri: Teknik bilirkişi raporları doğrultusunda, sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılmayan imalatlar nedeniyle 210.100,00 TL tutarında eksik iş bedeli bulunduğu kamaatine varıldığı görülmüştür. Cezai Şart: Mahkemenin cezai şartın uygulanmasına karar vermesi halinde, ilgili dönemler itibarıyla talep edilen tutar 503.848,95 TL'dir.

Faiz Hesaplamaları: Tarafların tacir olması ve işin ticari iş niteliği gereği, 3095 sayılı Kanun hükümlerine göre faiz hesaplamaları alternatifli olarak yapıldığı görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasında --------- de bulunan ---------- Kışlası Yerleşkesi inşaatı için yapılan sözleşme uyarınca davalının sözleşmede belirtilen yükümlülüklerine eksik ve ayıplı yapıp yapmadığı, davacının eksik yapılan işleri dava dışı ----------- şirketine yaptırıp yaptırmadığı, davacının davalı tarafından işin eksik ve ayıplı yapılması nedeniyle uğramış olduğunu iddia ettiği zararları ve sözleşmede belirtilen cezai şartı davalıdan isteyip isteyemeyeceği, davalının sözleşme kapsamında işin tamamı üzerinden % olarak ne kadarını tamamladığı, yapılan işin sözleşme bedeline % oranının ne olduğu,

eksik ve ayıplı olduğu iddia edilen işlerin sözleşmenin tamamına oranının ve bedelinin ne olduğu, cezai şart tazminatı yönünden davalının sözleşmeye aykırı davranıp davranmadığı, sözleşme konusu işin yapımı için gerekli personeli bulundurup bulundurmadığı yönünde ihtilaf olduğu anlaşılmıştır.Cezai şart yönünden işverenin dayandığı Yüklenici Sözleşmesi'nin 13.maddesi “İŞVEREN' in uyarısına rağmen, işbaşında yeteri sayıda teknik elemanın bulunmaması durumunda İŞVEREN günlük adam başına 300 TL (Üç Yüz Türk Lirası) ceza keser.” şeklindedir.

Ancak mahkeme dosyasına işverenin maddede belirtilen “uyarı” şartını yerine getirip getirmediği anlaşılamamıştır.Sözleşmede işin bitiş tarihi 20.06.2017 olarak düzenlenmiştir. Davalı Şirket, kendi kusurlu eylemleri sebebiyle işi bu sürede tamamlamamıştır.

Bu sebeple idare tarafından da müvekkil şirketin gecikme nedeniyle hakkedişinden 503.848,95TL tutarında bloke uygulanmasına ve ödeme yapılmamasına ilişkin tutanak düzenlenmiş olduğundan cezai şart talebini bu miktara dayandırdığı düşünülmekte ise de bu miktarın içeriğine 13. madde belirtilen cezai şartın dahil olmadığı kanaatine varılmış olup asıl İşverenin davacının hak edişine bloke uyguladığı ve söz konusu meblağın kendisine verilecek olmasından dolayı davacı firmanın bu hususlar da uğramış olduğu zararlarının teminini cezai şart alacağı olarak talep edemeyeceği anlaşılmıştır.Davacı ---------- Şti.,

davalı ---------- Şti. ile dava dışı ------------Ş. arasından 02.01.2018 tarihinde “--------- ---------- yapmayı vaad ve taahhüt ettiği işin bir kısmının --------- tarafından yapılmasına ilişkin” protokol yapıldığı, söz konusu protokolde, ---------- ile yapılan sözleşmeye bedelinden 250.000 TL'lik kısmının -------- ödenmeyeceği işin ifası durumunda 250.000 TL'lik bedelin ---------- ödeneceği belirtilmiştir.

Ancak bu Protokolde , davalının gecikmesi ve/veya kusurundan bahsedilmemiş Protokolde belirtilen İş'in dava dışı -------- tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Dolayısıyla Protokol konusu işlerin dava dışı ---------- tarafından yapılmasında davalının kusuru olmadığı kanaati oluşmuştur.

İnşaat Mühendisi ---------, Elektrik Mühendisi ---------- ve Makine ---------- tarafından sunulan 20.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda; ---------- aracılığıyla --------- Firmasına ihale edilerek 14.02.2017 tarihinde yer teslimi yapılan prefabrik binalara ait işin bitim tarihinin 03.07.2017 olarak belirlenmesi sonucu Davalı --------- Şti. tarafından işin bir kısmının yapılmaması ve bir kısmının ayıplı ifa edilmesi nedeniyle ---------- Firmasının 503.848,95 TL hakediş alacağına bloke konulduğu, hakedişleri zamanında alamadığından zarara uğramış olduğundan dolayı zararının karşılanması gerektiği.

Ancak yapılan incelemeler neticesinde İdare tarafından 11.01.2018 tarihinde Geçici Kabul Süre Tespit Tutanağı hazırlanarak Yüklenici --------- Firmasına 123 gün ek süre verildiği ve eksik olan imalatların tutarının 529.770,00 TL olduğu; geçici kabul tutanağında tespit edilen eksikliklerin tamamlanması (all risk bedeli, Antikron Kablo, sahada çöplerin toplanarak dışarı atılması,

data testleri, bina ince temizlik işleri, kapalı garaj kapı aksesuarları, boya işleri, kapalı garaj panel eksiklikleri, elektrik işleri) için-------- Firması ile 250.000,00 TL bedelli protokol yapılarak --------- Firması'nın işlerinin bir kısmının bu firmaya devredildiği; geçici kabulde verilen bu süre sonunda işlerin tamamlandığına dair yeni bir tutanak hazırlanmadığı;

mamafih, 20.02.2019 tarihinde Kesin Kabul Tespit Tutanağı hazırlanarak binaların kullanımı sonucu ortaya çıkan toplam 210.000,00 TL tutarında eksiklikler tespit edildiği ve 75 gün ek süre verilerek bu eksikliklerin tamamlanmasının istendiği tespit edilmiştir.Eksik İş Bedelleri açısından teknik bilirkişi raporları doğrultusunda, sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılmayan imalatlar nedeniyle 210.100,00 TL tutarında eksik iş bedeli bulunduğu kanaatine varıldığı tespit edilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından yapılan değerlendirmelerde --------- tarafından hem geçici kabulde hemde kesin kabulde Yüklenici --------- Firması 'na geçici kabulde tespit edilen eksikliklerin ihale bedelinin % 1,38” e denk gelmesi, kesin kabulde ise % 0,55'e denk gelmesi nedeniyle süre uzatımı verdiği ve bu süreler içerisinde gecikme cezası uygulamadığı; ayrıca Geçici Kabul Eksikliklerinin protokol yapılarak -------- Firmasına devredildiği.

Sonuç olarak geçici kabulde tespit edilen eksikliklerin giderildiği ancak kesin kabulde binanın kullanımından kaynaklanan tespit edilen boya imalatlarının düzeltilmesi, membran tamirlerinin yapılması, su alan tavan imalatlarının düzeltilmesi, kapı tamiratlarının yapılması, yollardaki çöküntülerin tamir edilmesi, ısınmayan radyatörlerin çalışır hale getirilmesi, VRF ve klima kablolarının düzeltilmesi gibi eksikliklerin sözleşme uyarınca yapılan imalatların teknik şartnamesine uygun olarak yapılmamasından kaynaklı olduğu; davaya konu işi ise teknik şartnamesine uygun olarak yapma yükümlülüğünün ise ----------- Firması'nda olduğu;

ancak kesin kabul tutanağında belirtilen eksiklilerin giderildiğine dair herhangi bir tutanak düzenlenmediğinden bu eksikliklerin giderilip giderilmediği yada zamanında giderilip giderilemediğini tespit edilemediği, eksikliklerin giderilmediği varsayımından yola çıkarak tutanakta belirtilen kusurlu işlerin 210.100,00 TL tutarındaki toplam bedel kadar iş yapması gerektiği,

işi tamamlama imkanı bulunmuyorsa sözleşme hükümlerindeki 27. Madde uyarınca eksikliklerin ------------ Firması tarafından yaptırılarak 210.100,00 TL tutarındaki bedelin ----------- Firması'ndan tahsil edilmesi gerektiği tespit edilmiş olup dosyaya sunulan 20/06/2026 tarihli rapor ile 01/09/2025 tarihli raporun uyumlu olduğu, denetime açık ve hükme esas almaya elverişli olduğu anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabulü ile, 210.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 09.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.