İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/347 K.2022/889

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/347 Esas

KARAR NO : 2022/889

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/09/2015

KARAR TARİHİ : 15/12/2022

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu ---- havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; ---------- davalıların tedbirsiz ve ----- davranışları ---------------------- meydana geldiğini, müvekkiline ------ faaliyette bulunduğu ------ bölümünün meydana ---- kullanılamaz hale geldiğini, müvekkiline ait ---- --- altında kaldığını, araçta kullanılamayacak derecede hasar olduğunu, bu aracın şoförü olan davacı şirket çalışanının yaklaşık 7 m. ' lik çukura düşerek yaralandığını,

davacı şirkete ait iki adet servis minibüsünün---sebebiyle hasarlı alanda kaldığından bulunduğu alandan çıkarılamadığı için dört gün boyunca servis araçlarının kullanılamadığını, davacı şirketin hala -----girişinin sağlandığı -------- üzerinde görüntü kirliliği ve --------- birlikte ---- sağlanamadığı için mal kabulünün yapılamadığını, bu durumun tedarikçiler açısından sıkıntı oluşturduğunu, davacı şirkete ait ---- hedeflerini olumsuz etkilediği gibi ciro kaybına sebebiyet verdiğini,

mal kabul alanına çıkan ---- sebebiyle mal sevkiyatı yapan firmaların ya malı bırakmadan geri döndüğünü ya da mağazanın ön tarafına bırakıp malların ayrıca taşınmakta olduğunu, dolayısıyla yok satılan ürünlerden doğan satış kaybı ve ön tarafta alınan ürünlerin üst depoya taşınması için ---- görevlendirilesi nedeniyle ciddi iş gücü ve mesai maliyeti oluştuğunu,

davacı şirketin müşteri otoparkının göçük dolayısıyla kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle özellikle alışverişin yoğun olduğu akşam saatlerinde ve hafta sonu öğleden akşama kadar otopark sıkıntısı yüzünden araçlı müşterilerin mağazaya gelmeyip başka mağazalara gittiklerinden dolayı ciro ve kar kayıpları olduğunu ve olmaya devam ettiğini belirttiğini, davacı şirketin ----- dosyasıyla delil tespiti talebinde bulunduğunu,--- dosyaya sunulan bilirkişi raporunda,

---------- arasında toplam ciro kaybının ---------- olarak hesap edildiğinin rapor edildiğini ancak raporda diğer oluşan zararlar ile ek maliyetlerin tartışılmadığını ve değerlendirilmediğini, marketin karlılık oranının % 22 civarında olduğunu, 50.766 TL net satıştan kaynaklanan kar kaybı oluştuğunu, ek maliyet kayıplara ilişkin şimdilik ---itibaren ticari avans faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili Mahkememize sunduğu ---- havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: davalı ---- yaşandığı ---- davalının beyanlarından anlaşıldığı kadarıyla sadece----- ------ yüklenici konumunda olduğunu, davalı ile dava dışı------ hususun müvekkili bağlamayacağını, müvekkilinin asıl muhatabının -----konumunda davalı şirketin bulunduğunu, işbu sebeple davalıların tamamının müşterek ve müteselsil sorumluluğunun mevcut olduğunu beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili --- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ----Mahkememize sunduğu ---- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davaya konu yaşanan ------- kabulünün mümkün olmadığını, olayın yaşandığı --------- olduğunu, davacı tarafından keşide-------------- ihtarnamesi ile cevap verildiğini, cevapta sorumluluğun---- olduğunun belirtildiğini ancak----- yapılan iş sonu ortaya çıkacak sorunların bu firmada olduğunun taraflar arasında kabul edildiğini, davalı -------- yapılan eser sözleşmesinin mevcut olduğunu, yüklenicinin üzerine aldığı iş doğrudan doğruya iş sahibinden bağımsız olarak yapma yükümlülüğü altında olduğunu,

davacı tarafından delil ------ alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, yaşanan olayın oluşan ciro tablosunda etkisinin bulunmadığını, bu nedenle raporu kabul etmediklerini, ayrıca davacının ------- olarak kullanmaktan mahrum kaldığını iddia ettiği yerin davacı -----olmayıp ------- alanı olduğunu, bir kimsenin ---- kendine ait olmayan yere ilişkin zararının olduğunu iddia etmesi hukuka ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, belirtmiş olup haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ----- Mahkememize----- dilekçesinde özetle: ciro kaybına ilişkin tablo incelendiğinde gün gün yaşanan kayıpların yol çökmesi ile alakası olmadığının bazı hususlar incelendiğinde açıklanacağını, yol çökmesinin davacı tarafı önemli ölçüde zarara soktuğu iddiası mevcutken tabloda belirtilen günlerin yarısında günü kar ile kapadığını, 2-3 gün üst üste günü kar ile------------ zarar gözüküyor ise bunu yol çökmesine ve müvekkili şirket ile alakalı başka bir hususla ilişkilendirmenin hakkaniyet gereği olmayacağını,

davacının tespit dosyası ile kar kaybının hesaplatarak bir miktar ciro kaybını tespit ettirdiğini ancak davasını ikame ederken bu rakamın değil bunun çok altında bir rakamın davaya konu edildiğini, kar kayıpları olduğu iddialarına göre açıkça belliyken kötü niyetli olarak düşük rakam üzerinden dava ikame ettiklerini ve ıslah kurumuna güvenerek tespit raporunda hesaplanan meblağı harca esas değer olarak belirtmemelerini kabul etmenin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ----- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı------------ dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ancak davalılar cevap dilekçesi sunmadıkları gibi duruşmalara da katılmamışlardır.

Uyuşmazlık Konusu : Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde yapılan kazı çalışmaları sırasında oluşan göçük nedeniyle davacı tarafın zararının bulunup bulunmadığı, zarar var ise davalıların zararı tazmin yükümlüsü olup olmadığı noktasındadır.

Davanın Hukuki Niteliği: Dava, oluşan göçük nedeniyle kar kaybı zararının tazmini davasıdır.

Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.

DELİLLER

Celp ve tetkik olunan ------- tescil bilgileri incelendiğinde;----------- trafikten ------ yapıldığının görüldüğü --------------------sayılı araca nakil gittiği anlaşılmıştır.

Celp ve tetkik olunan--------- yerlerin olduğu ancak otopark alanının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dosyada mübrez---- inceleme görgü ve tespit tutanağına göre; ------ plakalı araçta oluşan hasarın tespitinin yapıldığı anlaşılmıştır.

----- tarafından gönderilen müzekkere cevabı incelendiğinde;--- plakalı aracın ---- kapsamında araç ---- değerlendirilerek ----ödendiği anlaşılmıştır.

Celp ve tetkik edilen tapu kaydı incelendiğinde; ------ davalı ------ anlaşılmıştır.

Celp ve tetkik edilen yapı ruhsatı incelendiğinde; yapı sahibinin ---------------- anlaşılmıştır.

Davacı tanığı -------duruşmadaki beyanında. "Tanıklık yapacağım olayı anladım.

Ben davacı şirketin göçüğün meydana geldiği şubesinde olay tarihi itibari ile servis şöförü olarak çalışıyordum, servis aracımı park alanına çekeceğim sırada göçük meydana geldi, ben o sıra aracımda değildim, göçük sonucunda ben de oluşan 7 metrelik çukura düştüm, benim aracım ile birlikte 2 tane servis aracı bir tane de müşteri aracı oluşan göçüğe düştü, göçüğün oluşması ile -------- alanı tamamen kullanılamaz hale geldi, orada bulunan yaya geçişi de aynı şekilde kullanılamaz hale geldi,

ben aracımın hasara uğraması nedeni ile bir süre ---- çalıştım göçüğün giderilmesi uzunca bir zaman aldı ancak ne kadar sürdüğünü tam olarak hatırlamıyorum, ayrıca göçük nedeni ile marketin ----- olumsuz etkilendi." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı ------ duruşmadaki beyanında. "Tanıklık yapacağım olayı anladım.

Ben davacı şirketin göçüğün meydana geldiği yerdeki ---yapıyorum göçük ---------- meydana geldi, göçüğün giderilmesi uzun bir zaman aldı ancak ne kadar sürdü tam olarak hatırlamıyorum, marketin park alanında bulunan 1 adet servis aracı göçükte kaldı, 2 tane aracımız da göçük nedeni ile park alanından çıkamaz durumdaydı, bu nedenle şirket tarafından kullanılmak ------- kiralandı. ------- tarafında girişi yaya olarak engel olmamasına karşın ----- arka kısmında bulunan yaya yolunun göçükten etkilenmesi nedeni ile oradan gelecek müşterilerin markete ulaşması mümkün olmadı, göçük nedeni ile marketin müşteri potansiyelinde bir azalma oldu,

marketin kullandığı ve göçükten etkilenen parkı marketin müşterileri de kullanabiliyordu." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı ----- duruşmadaki beyanında. "Tanıklık yapacağım olayı anladım. Ben davacı şirketin işletmiş olduğu ve ---- ----- çalışıyorum, davaya konu ----- hatırlayamamak ile birlikte bundan yaklaşık 2 yıl önce meydana geldi.

Göçüğün ne kadar zamanda giderildiğini tam olarak hatırlayamıyorum, davacı şirkete ait 1 adet araç göçükte kaldı park alanında bulunan 1 veya 2 aracımızda göçük nedeni ile park alanından çıkamadı, ayrıca o bölgeden markete gelen yaya yolu da göçükten etkilendi ve bu yolu o bölgeden gelen müşteriler kullanamadılar, park alanını müşteriler kullanamadılar ayrıca markete gelen mallar da ---- içeriye alınmak zorunda kalındı, bu durumda müşterileri etkiledi ayrıca malların mağaza girişinden alınması için yeni elemanlar alında ancak kaçtane eleman alındığını hatırlamıyorum,

göçüğün meydana geldiği tarih ramazan ayı içerisindeydi."şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı ----duruşmadaki beyanında. "Tanıklık yapacağım olayı anladım. Ben davacı şirketin işletmiş olduğu ve göçüğün meydana geldiği markette marka mal kabul görevlisi olarak çalışıyorum, tam tarihini hatırlayamamak ile birlikte göçük olayı bir yılı aşkın bir süre önce ramazan ayı içerisinde meydana geldi.

Göçüğün etkileri tam olarak halen giderilmiş değil ancak göçükten 3-5 ay kadar sonra normal şekilde araçları park alanına girebileceği kadar göçüğün etkisi giderildi, buna rağmen halen yüklü araçların park alanına giriş çıkıştı altının zemine değme riski bulunuyor.

Göçük nedeni ile 1 araç göçüğe düştü, 1 veya 2 tane araç da park alanında mahsur kaldı ayrıca sitede bulunanlara ait araçlar da bulunuyordu, o bölgeden gelen ve siteden gelen müşterilerin kullandığı yaya yolu da göçük nedeni ile zarar gördü ve müşterileremiz çok uzunca bir süre o yolu kullanamadılar."şeklinde beyanda bulunmuştur.

Bilirkişi heyeti----- Havale tarihli raporunda özetle. Davalıya ait 14 parsel üzerinde yapılan inşaat çalışmaları sırasında------ tarafından yeşil alan olarak belirilen ancak davacı firma tarafından zemini betonlanarak ----- kullanılan alanda meydana göçük hadisesi neticesinde meydana gelen zarardan % 80 oranında davalı firmanın sorumlu olduğu,

ayrıca bitişiğinde inşaat çalışmalarının devam ettiği bilinen alana herhangi bir -----ve uyarıcı ----------- kendi araçlarını ve müşteri araçlarını park etmeye devam eden ve de konuyla ilgili olarak mahalli belediyeye herhangi bir şikayettet bulunmayan davacı firmanın % 20 oranında kusurlu olduğu-------------- alan olarak görünen yan taraftaki yerde meydana gelen göçüğün davacı markette ciro ve kar kaybına neden olmayacağını,------------ rayiç değerinin davacıya 31/07/2015 tarihinde ödendiği ve araç üzerindeki her türlü tasarruf ---- geçtiği için davacının herhangi bir tazminat talep edemeyeceğini,

davacının sözünü ettiği ancak hiçbir bilgi belge sunmadığı varlığı dahi ispata muhtaç olan ------------- ile ilgili tazminat talep edemeyeceği, davacının zararı olmadığı için talep edebileceği tazminat olmadığını beyan ve rapor etmiştir.

Bilirkişi heyeti---- tarihli raporunda özetle; olay sonucu ------- hasar bedeli olarak davalı------ piyasa değeri olan ----------- davacıya ödendiğinden bu araç ile ilgili davacının başkaca alacağı kalmadığı, davacı tarafından göçük nedeni ile bir süre park yerinden çıkamadığından çalışmadığı ileri sürülen iki araç ile ilgili herhangi bir delil ibraz edilmediğinden böyle bir zararı olduğu konusunda herhangi bir kanaat oluşmadığı--- tarafından---- alan olarak belirtilen ancak davacı firma tarafından zemini betonlanarak --- kullanılan alanda meydana gelen göçük hadisesi neticesinde zarar oluştuğu,

göçüğün yan taraftaki iksa alanın alınan önlemlerin yetersizliği nedeniyle oluştuğunun anlaşıldığı ancak söz konusu ------- ---- görülmediği için alanda usulsüz parklama oluştuğu anlaşıldığı, bahsi geçen araçlardaki zararların sigorta tarafından karşılanması nedeniyle burada bir zarar söz konusu olmadığı, ciro azalması ile ilgili olarak ise söz konusu alan ----- belirlendiği ve --- yola cepheli olması sebebiyle olayın ciro kaybına etki etmemesi ve ---ulusüz---- işgal ettiği için sorumluluğun davacıya ait olduğu,

mahkemenin bilirkişi heyetinin görüşü aksine yaşanan----- olayı sebebiyle ciro kaybı kaynaklı kar kaybının istenebileceği yönünde hüküm kurmak istemesi halinde raporun 4.b bölümünde hesapladığı şekilde önceki yıl satış tutarının % 6,81 ----- uygulanması ile göçük olmaması halinde olayın yaşandığı davacının --- olması gereken satış tutarı ----olduğunun tespit edildiği, buna göre olması gereken ve olan arasındaki------ yılının esas faaliyet karının % 2,11 olmasına göre de ciro kaybından kaynaklanan kar kaybı ----olarak hesaplanabileceğini beyan ve rapor etmiştir.

Mahkememizce verilen kararın ------ Karar sayılı ilamı ile kaldırıldığı ve mahkememiz yeni esasına kaydedildiği anlaşılmıştır. ------ tarihli -----nedeniyle davacıya ödenen tazminatın----- oluştuğu, kazalı aracın iş güçten kalma zararını kapsayıp kapsamadığı, kapsıyor ise iş güçten kalma zararı olarak ne kadar ödeme yapıldığı sorulmuş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. Mahkememizce ---- tarihinde keşif icra edilmiştir.

Bilirkişi ---- tarihinde ---- meydana gelen somut göçük olayında, ---- yeterli ---- sağlanamaması sonucunda meydana gelen göçük olayı sonucunda davalı firmaların müteselsilen sorumlu oldukları, ---- deneyim ve tecrübesi ile hak ve nefaset kuralları da gözetlenerek davalı firmaların %80 (yüzde seksen) mertebesinde kusurlu olduklarını, davalılar tarafından bitişiğindeki inşaat çalışmalarının devam ettiği bilinen alana, herhangi bir ikaz yapılmadan ve uyarıcı ----- kendi araçlarını ve müşteri araçlarını park etmeye devam eden ve de konu ile ilgili olarak mahalli---- bulunmayan davacı firmanın %20 (yüzde yirmi) -----kusurlu olduğunu,

belirtilen kusur oranları çerçevesinde; yukarıda --------karşı taraf kusur oranıma karşılık gelen % 80 X 6.372,00 TL = 5.097,60 TL'lik kısmının davalıdan talep edilebileceğini beyan ve rapor etmiştir.

Bilirkişi-----tarihli kök raporunda özetle;--- sonuç kısmında da yapılan tespitlerin yazısında--- olarak görünen yan taraftaki yerde meydana gelen göçüğün davacı markette ciro ve kar kaybına neden olmayacağı görüş ve kanaatine varıldığını, 29.03.2021 tarihinde sunulan bilirkişi raporunda ---- kısmında teknik bilirkişiler tarafından yapılan tespitler doğrultusunda davacı tarafın söz konusu alanın ---------------------alan olarak görünün yan taraftaki yerde meydana gelen göçüğün davacı markette ciro ve kar kaybına neden olmayacağı görüş ve kanaatine varıldığını,

dosyadaki yer alan teknik bilirkişi raporunda yer alan hususlar doğrultusunda davacı markette ciro ve kar kaybına neden olmayacağı görüş belirtildiğinden bu hususta davacı tarafında kar kaybı hesabı yapılmadığını, ancak mahkemenin bilirkişi heyetinin görüşü aksine yaşanan göçük olayı sebebiyle ciro kaybı kaynaklı kar kaybı istenebileceği yönünde hüküm kurmak istemesi halinde, davacının talep edebileceği kar ve ciro kaybı tutarının 4.575,09 TL olacağını beyan ve rapor etmiştir.

Bilirkişi ------ raporunda özetle; ----- teknik bilirkişi raporunda yer alan hususlar doğrultusunda davacı markette ciro ve kar kaybına neden olmayacağı görüş belirtildiğinden bu hususta davacı tarafında kar kaybı hesabı yapılmadığını, davacı tarafın ticari defter ve beyannamelerinde yapılan tespitler doğrultusunda ---- olduğu ve teknik raporda da göz önüne alınacak olursa ancak mahkemenin bilirkişi heyetinin görüşü aksine yaşanan göçük olayı sebebiyle ciro kaybı kaynaklı kar kaybı istenebileceği yönünde hüküm kurmak istemesi halinde, ancak mahkemenin bilirkişi heyetinin görüşü aksine yaşanan göçük olayı sebebiyle ciro kaybı kaynaklı kar kaybı istenebileceği yönünde hüküm kurmak istemesi halinde davacının talep edebileceği kar ve ciro kaybı tutarının ----beyan ve rapor etmiştir.

Bilirkişi---- özetle; önceki beyanlarını tekrarla, davacı tarafından iddia edilen yaşanan göçük olayının 20/06/2015 tarihinde meydana geldiğini, yaşanan göçük olayından sonra davacı tarafından --------yapıldığı, yapılan ----, bu hususta davacı tarafından bu tutarı talep edip etmeyeceği hususunda takdirin mahkemeye ait olduğunu, davacı tarafından iddia edilen yaşanan göçük olayı ---- tarihinde meydana geldiğini, yaşanan göçük olayından sonra davacı tarafından 2 adet işe giriş yapıldığı ----ayında iki işçiye ----, bu hususta davacı tarafından bu tutarı talep edip etmeyeceği hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğunu beyan ve rapor etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Mahkememizce verilen kararın-----------; özetle Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve incelemeler ile hükmü esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Yerel mahkemece davacılar ile davalılara ait taşınmazlar ve çevresinde dava konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile keşif yapılarak davacılar ve davalılara ait taşınmazların konumu, niteliği, toprak yapısı incelenerek, tespit dava dosyasındaki ve iş bu dava dosyadaki bütün bilirkişi raporları irdelenmek, değerlendirmek ve tartışılmak suretiyle davacılara ait taşınmaz üzerindeki araçların hasarın ve zararın meydana geliş şekli, sebebi, nedenleri, davalılar tarafından ----- yapılırken alınması gereken tedbirlerin nelerden ibaret olduğu olay tarihi itibariyle hangi önlemlerin alındığı,

zararın oluşumunda tarafların katkısı ve kusuru bulunup bulunmadığı, davacıların zararının oluşumunda ve artmasında müterafik kusuru bulunup bulunmadığı, tarafların kusur durumunun değerlendirilmesi, tartışılması, zararın davalılar tarafından yapılan ------ çalışmasıyla illiyet bağı bulunup bulunmadığı, zarar miktarı bilirkişilere hesaplattırılmalı, davacının iddia ettiği zarar kalemlerinin ticari defterlerine yansıyıp yansımadığı----------- defterrlerde bu hesaplamaların bulunup bulunmadığı,

kazalı aracın iş güçten kalma zararının sigorta tarafından karşılanıp karşılanmadığı araştırılarak denetime ve hüküm vermeye elverişli gerekçeli, ayrıntılı uzman bilirkişi kurulu raporu alınması gerektiği ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kaldırıldığı anlaşılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı doğrultusunda heyet kurularak mahallinde keşfen inceleme yapılmış ve dosya kapsamına -------- nedeniyle hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre göçük olayının meydana gelmesinde yeterli önlem ve tedbirleri almayan davalı firmaların %80 oranında kusurlu olduğu, bitişiğinde inşaat yapıldığını bilmesine rağmen herhangi bir tedbir almadan, --------- kendi ----- araçlarını park etmeye devam eden davacı firmanın %20 oranında kusurlu olduğu, ----- %80'ine ---- davalıların sorumlu olduğu şeklinde görüş mütalaa edildiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamından; meydana gelen göçük olayından hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davalıların %80 oranında, davacının %20 oranında kusurlu olduğu, ---- davalıların kusuruna denk gelen 5.097,60 TL'sinden davalıların sorumlu olduğu, davacı tarafça işçiye yapılan ödemeler talep edilmiş ise de göçük olayı nedeniyle işçi istihdam ettiğini ispat edemediği, bu nedenle bu zarar talebinin yerinde olmadığı, davacının göçük olayı nedeniyle kar kaybına uğradığını ispat edemediği, bu zarar talebinin yerinde olmadığı, bu kapsamda davacının davalılardan ---- edebileceği, fazlaya ilişkin istemin yerinde olmadığı,

kabulüne karar verilen tazminat miktarına göçük tarihi olan -- itibaren davaya konu göçük hadisesinin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması ve tarafların tacir olması nedeniyle avans faizi işletilmesi gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.