İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/643 K.2023/205

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/643 Esas

KARAR NO: 2023/205

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 25/12/2020

KARAR TARİHİ:09/03/2023

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu ----- havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; davacının araç kiralama işi yaptığını,---- olarak satın aldıkları---- tarihinde --- kiralandığını, ---- tarihinde aracın arıza ışığı yanması üzerine bölgedeki yetkili servis davalı ----- aracın götürüldüğünü, aracın fan rölesinin arızalandığının ve motorunun hararet gördüğünün tespit edildiğini, aracın 2 yıllık garanti süresinin devam ettiğini, arızalı ------ kapsamında değiştirildiği ve kendilerinden herhangi bir bedel talep edilmediğini,

geri kalan tamirat masrafları karşılığı----- tutarında fatura düzenlendiğini ve kendilerince ödendiğini, davacının tamir süresince arızalı araç yerine 11.394,08 TL bedel ile ikame araç kiralayarak kiracısının kullanımına verdiğini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, şimdilik 1000 TL'nin zarar tarihi olan 19.07.2020 tarihinden itibaren işlemiş ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkile verilmesini, yapılacak yargılama sonunda dava masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı -------- Mahkememize sunduğu 28.01.2021 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: aracın hararet ikazı vermesi üzerine çekici üzerinde servise getirilmesi gerekirken yaklaşık 30 km kullanılması nedeniyle meydana gelen arızanın garanti kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ---- vekili Mahkememize sunduğu ------ havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: araçta varlığı iddia edilen sorunun araç yeni alındığında olduğunun ispata muhtaç olduğunu, imalat kaynaklı fan motor rezistansındaki sorunun garanti kapsamında giderildiği ------- aracın ikaz ışığı yandığında acilen durdurulması gerekirken 146 km gidilerek zararın büyümesine neden olunduğu açıklanarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davacıya ait ----- tarihinde meydana gelen arızanın garanti kapsamında olup olmadığı, meydana gelen hasardan davalıların sorumlu olup olmadığı, hasarın meydana gelmesinde kullanıcı kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu aracın ayıplı olup olmadığı, ayıp var ise gizli ayıp olup olmadığı, davacının hasardan dolayı davalılardan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı, davacı tarafın ikame araç talebinin haklı olup olmadığı, haklı ise ne kadar ikame araç bedeli talep edebileceği olup olmadığı noktasındadır.

Davanın Hukuki Niteliği: Dava, satılanın ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak ortaya çıkan zararın tahsili istemine ilişkindir.

Davanın Hukuki Sebebi: Ayıp sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 227. Maddesindeki "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere

satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." şeklindeki düzenlemedir.

DELİLLER

-------tarafların tescil bilgileri celp edilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

------ müzekkere yazılarak --- tarihinde davacıya satılan -----aracın garantisi bulunup bulunmadığı sorulmuş varsa garanti belgesinin gönderilmesi istenmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

---- müzekkere yazılarak davaya konu ---- plakalı aracın hasar geçmişi istenmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

-- istinabe edilerek alınan -----tarihli raporunda özetle; davacının dava konusu ---- plakalı araç için----plakalı ---- araç kiraladığını, kiralama tarihleri; ----- tarihleri arasında olduğu ve bu kiralama bedeli olan ---- tarihinde bankadan------ ödeme yapıldığını beyan ve rapor etmiştir.

Bilirkişi ----- tarihli raporunda özetle; dava konusu aracın------ çıkan arızanın, ilgili ------kullanıcının herhangi bir müdahalesi olmadığı göz önüne alındığında teknik olarak üretim kaynaklı olarak ayıplı olduğunu, ilgili ayıbın satın alma esnasında fark edilemeyecek nitelikte olması dikkate alındığında ayıbın niteliği gizli ayıp olduğunu, motor yönetim sistemi kayıtlarından aracın hararet ikazının ilk olarak servise girmeden 146 km önce yandığı ve son 28 km'de 20 kez yandığının tespit edildiği,

motor elemanları zarar görebilecek düzeyde sıcaklık artışı (hararet) ortaya çıktığında, sürücü tarafından yapılması gereken eylemin motoru derhal durdurup problemin giderilme yolunu araştırmak olduğunu, motorda hararet şartlarının ortaya çıkması durumunda, ortalama bir sürücünün göstergeye yansıtılan bilginin farkına varabilmesi ve önlem alabilmesi için yeterli süre mevcut olduğu göz önüne alındığında yetkili serviste yapılan onarımda silindir kapağının da değiştirilmiş olduğu dikkate alındığında yanma odası çevre elemanları,

silindir kapağı ve ilgili motor elemanları hasarının kullanıcının hararet ikazına rağmen aracı yüksek hararet şartlarında kullanılmasıyla açıklanabileceği, bu bağlamda, her ne kadar soğutma sistemindeki fan rölesi üretim kaynaklı gizli ayıplı olsa da, davaya konu maliyeti yüksek motor hasarının meydana gelmesinde kullanıcının kusuru bulunduğu değerlendirildiği ve bu doğrultuda dava konusu olayda teknik anlamda gizli ayıplı olan fan rölesi yedek parçasının üretici sorumluluğunda olduğu,

motor hasarının ise kullanıcı kaynaklı olduğu değerlendirildiğinden üretici sorumluluğunda olmadığı ve garanti kapsamında değerlendirilemeyeceğini beyan ve rapor etmiştir.

Bilirkişi 09/09/2022 tarihli raporunda özetle; dava konusu -------marka tipi,----tarihinde trafiğe çıkmış, -------- üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğunu, üretimden kaynaklı gizli ayıplı fan rölesinin garanti kapsamında değiştirildiğini, davalı ----- tutarında fatura düzenlendiği ancak davacı araç sahibinden talep edilmeyerek davalılar tarafından garanti kapsamında ödendiği dikkate alındığında davalıların gizli ayıplı ve arızalı fan rölesi nedeniyle sorumluluklarını yerine getirdiğini,

sürücü hararet göstergesi kırmızı bölgeye geldikten sonra uzun süre aracı kullanmaya devam ederek motor ve su soğutma kısmının hasar görmesine neden olduğunu, hasarın artan kısmından sürücünün sorumlu olduğunu, hasarın artan kısmı ile ilgili davalıların sorumluluklarının olmadığı;

davalı ---- tutarındaki faturası sürücü kusuru nedeniyle hasarın artan kısmına ait olduğu ve araç sahibi veya sürücüsü tarafından ödenmesi gerektiğini, ----tutarındaki fatura ile ilgili davalıların sorumluluklarının olmadığını, davalı ----- tutarındaki faturasının davacı ----------ödendiği dikkate alındığında, söz konusu fatura kapsamı ile ilgili davacının herhangi bir talepte bulunabileceğine hükmedilmesi halinde ödeme tarihi --- itibariyle avans faizi talep edebileceğini, davacının ikame araç bedeli talep edebileceğine hükmedilmesi halinde, her takvim günü için----- ikame araç bedeli talep edebileceğini,

davacı araç sahibinin -------tutarındaki fatura kapsamı ile ilgili onarıma onay verdiği tarihten (dosya kapsamında belli değildir) sonraki 4 işgünü içinde onarımın tamamlanması gerektiği; davacı araç sahibinin onarıma onay verdiği tarihe ve 4 işgi ilavesiyle onarımın tamamlanması gereken tarih belirlendikten sonra aracın teslim edildiği 27.08.2020 tarihine kadar her takvim günü için davacı araç sahibinin 230 TL + KDV = 271,40 TL/Gün ikame araç bedeli talep edebileceğini, davacı araç sahibinin kendi ödemesi gereken 27.08.2020 tarihli,

13.544,77 TL tutarındaki fatura kapsamı ile ilgili onarıma onay verdiği tarihi ispatlama külfetinin davalılarda olduğu ve aksi durumda davacı araç sahibinin 21.07.2020 tarihinde hasarlı aracı teslim ederken onarımın kendi ödeyeceği kısmına da onay verdiğinin kabulü ile 28 gün için 28 x 271,40 = 7.599,20 TL (KDV dahil) ikame araç bedeli talep edebileceğini, davacı --------tarafından ikame araç bedeli talep edilebileceğine hükmedilmesi halinde ilk 5.057,06 TL kısmının 04.09.2020 itibariyle bakiye kısmının da 05.10.2020 itibariyle avans faizi ile talep edilebileceğini,

garanti uygulaması ile üretimden kaynaklı ayıpların makül süre içinde onarılmasının taahhüt edildiği; taraflar arasındaki uyuşmazlık ve işbu davanın konusu olan 27.08.2020 tarihli, 13.544,77 TL tutarındaki fatura kapsamındaki motor ve soğutma devresi onarımının gecikmesi nedeniyle makül sürenin aşıldığının anlaşıldığını, gizli ayıplı fan rölesi onarım süresi ile ilgili davacının talep edebileceği ikame araç bedeli olmadığını beyan ve rapor etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Davacı tarafından;----- plakalı aracın ---- servisinden alındığı ve kiraya verilmek suretiyle kullanıldığı, aracın arızalanması üzerine aracın yetkili servis davalı ------ teslim edildiği, aracın garanti süresi içerisinde arızalanmasına rağmen, taahhüt için kendilerinden ücret talep edildiği, bu nedenle ödedikleri ücret bedelini ve araçtan mahrum kaldıkları sürede uğradıkları ikame araç bedeli zararının tazminin gerektiği iddiasıyla eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı ------- tarafından; hasarın kullanıcı hatasından meydana geldiği, aracın hararet uyarısı vermesine rağmen kullanılmaya devam edildiğini bu nedenle zararın garanti kapsamında kalmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davalı ------- tarafından; aracın yalnızca dağıtımını yapan şirket oldukları bu nedenle kendilerine karşı husumet yöneltilemeyeceği, davacı tarafından ayıp ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediği bu nedenle ayıba dayalı talepte bulunulmasının mümkün olmadığı, tazminat isteme hakkının zamanaşımına uğradığı, garanti kapsamında olan arızanın garanti kapsamında onarıldığı, diğer arızaların garanti kapsamında olmadığı iddiasıyla davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Dava, araçta ayıp iddiasına dayalı onarım ve ikame araç bedelinin tazmini istemine ilişkindir.

Davacının maliki olduğu----- plakalı aracın motor arızasının oluştuğu ve ----- tarihinde servise verildiği hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Davalı ------ zamanaşımı defi yönünden yapılan incelemede; araçtaki arızanın motor arızası olduğu, motor arızasının gizli ayıp niteliğinde olduğu, aracın satış işleminin 12/11/2019 tarihinde yapıldığı, satıştan sonra TBK'nın 231. Maddesinde düzenlenen iki yıllık zamanaşımı süresi geçmeden eldeki davanın açıldığı anlaşılmakla zamanaşımı definin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı------- ayıp ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediği iddiası yönünden yapılan incelemede; aracın arızasının motor arızası olması nedeniyle aracın gizli ayıplı kabul edilmesi gerektiği, nitekim bilirkişi raporlarında da aracın gizli ayıplı olduğu yönünde görüş mütalaa edildiği, ayıbın ortaya çıkmasından sonra aracın servise götürüldüğü, aracın servise götürülmesinin ayıp ihbarı niteliği taşıdığı kanaatiyle ayıp ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediği iddiasına itibar edilmemiştir.

Aracın ayıplı olup olmadığı ve ayıplı ise ayıbın kaynağının ne olduğu hususlarının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ve birbirleriyle uyumlu olması, bilimsel verilere göre hazırlanması ve dosya kapsamına uygun olması nedeniyle hükme esas alına bilirkişi raporlarına göre; aracın fan rölesinin gizli ayıplı olduğu, araçtaki motor hasarının aracın yüksek hararette kullanılmasından kaynaklı olduğu, garanti kapsamında karşılanmayan hasarın aracın yüksek hararette kullanılmasıyla ortaya çıkan hasar olduğu şeklinde görüş mütalaa edildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında alınan her iki bilirkişi raporunda da aynı tespitlere yer verilmesi ve raporların hükme esas alınması nedeniyle, davacı tarafından talep edilen hasar tazminatına konu hasarın kullanıcı hatasından kaynaklandığı, bu sebeple garanti kapsamında olmadığı kanaatine varılmış ve hasar tazminatı yönünden açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

İkame araç bedeli talebi yönünden yapılan incelemede; aracın 21/07/2020 tarihinde servise teslim edildiği, 09/09/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre, onarım süresinin 4 gün olması gerektiği, onarım süresinde aracın tamirinin tamamlanamadığı, davalı tarafça davacının onarıma onay vermediği bu nedenle onarımın tamamlanamadığı iddia edilmiş ise de onarıma onay verilmediğini ispata yarar delil sunulmadığı,

davalının yemin deliline de dayanmadığı bu nedenle davacının onarımın uzun sürmesi nedeniyle 09/09/2022 tarihli raporda hesaplanan 7.599,00 TL ikame araç bedelini talep edebileceği, ikame araç bedelinden zararın onarımın uzun sürmesinden kaynaklı olması nedeniyle davalı ----- sorumlu olduğu, araçtaki ayıptan kaynaklı olmaması nedeniyle davalı -------- sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamından; yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda araçtaki hasarın kullanıcı hatasından kaynaklı olduğu bu nedenle davacının hasar tazminatı talep edemeyeceği, tamir süresinin uzun sürmesi nedeniyle uzayan dönem için ikame araç bedeli talep edebileceği, ikame araç bedelinden ----- sorumlu olmadığı, davalı -----sorumlu olduğu, davalının davadan önce temerrüde düşürüldüğüne dair bir delil bulunmadığı, tarafların tacir olması ve davanın ticari işletmeleri ile ilgili olması nedeniyle alacağa avans faizi işletilmesi gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine--varılarak davanın ----- Yönünden kısmen kabul kısmen reddine, ------yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.