İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/335 K.2024/67

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/335 Esas

KARAR NO: 2024/67

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 24/05/2021

KARAR TARİHİ: 16/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının davacıya verdiği kakao yağı tedariki siparişi ve sipariş sonunda davalının davalı için ithal edilip --------- getirilen ürünleri almaktan vazgeçmesinin bu bağlamda davacıyı büyük zarara uğratması sonucunda ortaya çıktığını, davalı tarafın talebi doğrultusunda müvekkili şirket tarafından 60.000 KG Kakao Yağı için 5,54 % 8 KDV fiyatı ile ürün çekiş döneminin 01.04.2020 - 31.08.2020 olduğunun peşin ödeme şekli ile teklifinin verildiğini, bu teklifin davalı şirket tarafından onaylandığını,

davacı şirketin ise bu anlaşmaya binaen derhal ilgili ürünlerin temini için harekete geçtiğini ve sipariş konusu ürünlerin teminini sağladığını, müvekkili şirketin anlaşma şartlarına binaen yükümlülüklerini yerine getirdiği sırada davalı şirket tarafından Covid -19 kapsamında yönetim kurulu kararı ile alınan üretimi durdurmaları nedeniyle kakao yağı siparişinin iptal edildiğini davacıya bildirdiğini, sipariş tedarikinin sağlanması nedeniyle sözleşmenin feshinin mümkün olmadığının davalıya defaten bildirildiğini,

davalı tarafın sözleşmesi feshi doğrultusunda davacının elindeki Hammadeyi millileştirerek mecburen --------- deposunda muhafaza etmeye başladığını, bu kapsamda davacının masraflar yapmak zorunda kaldığını, davalı firma ile tüm bunlara rağmen iyi niyetli olarak anlaşılmaya çalışıldığını, ancak davalı şirketin bu çabaları sonuçsuz bıraktığını,

davalı şirketin tüm bu kötü niyetli eylemleri sonucu -------- Noterliğinin-------- yevmiye numaralı 22.09.2020 tarihli ihtarnamesi ile anlaşma konusu ürünlerin 31.08.2020 tarihine kadar bekletildiği ve derhal ürünlerin teslim alınarak anlaşma sonucu belirlenmiş bedelin müvekkili şirkete ödenmesi ihtar edilmiş ise de davalı şirketin ihtarı da sonuçsuz bıraktığını, söz konusu ihtarnamede ürünlerin depolama ve lojistik maliyetlerinden ürünlerin bir başka firmaya satılması durumunda fiyat farkından vs. uğranılan her türlü zarardan sorumlu olunacağının davalı şirkete ihtar edildiğini,

davacının daha fazla zarar etmemek için ürünleri dava dışı 3. Şahıs -------- şirketi satışını gerçekleştirdiğini, ilgili ürünlerin 75.000KG JB Kakao Yağı için 4.70 Euro (%8) KDV fiyatı üzerinden satıldığını, davalının edimlerini yerine getirmemesinin hiçbir haklı nedeni bulunmadığını, iddia ettiği üzere edimlerinin yerine getirilmemesine neden olan sebeplerin ortadan kalkmasına rağmen anlaşmak istememesinin kötü niyeti ve kusurunu açıkça ispatladığını, gerek ülkemizde gerek dünya ülkelerinin almış olduğu tedbirler kapsamında ticarin devam etmesi için her türlü imkanın şirketlere sunulduğunu,

hatta tacirler ve şirketlerin ekonomik faaliyetleri nedeniyle her türlü tedbirden muaf tutulduğunu, davalı şirketin batmadığını, herhangi bir şekilde iflas etmediğini, tüm faaliyetlerine aynen ve çok daha yoğun bir şekilde devam et konusu bu hareketliliğin davalı şirketin defter ve bilançolarının incelenmesi ile açıkça ortaya çıkacağını, ayrıca davalı şirketin gıda sektöründe yer alıp, söz konusu pandemi döneminde ise gıda sektörünün kar marjını ne denli arttırdığı izahtan vareste olduğunu, davalı şirket çikolata üreten bir şirket olmakla birlikte kakao yağı gibi bir maddeye gereksiniminin orta olduğunu,

davalı şirketin üretimini ve ticaretini durdurup durdurmadığının bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerektiğini, müspet zararın borçlanılan edimin ifasının gerçekleşmemesi sonucu alacaklının mal - varlığındaki eksilme - şeklinde - değerlendirilmekle - birlikte alacaklının malvarlığının artışının engellenmesi hali olan yoksun kalınan karın da müspet zarar kalemi kapsamında yer aldığının görüleceğini, yoksun kalınan kar (kar mahrumiyeti) mal varlığında umulan artışın sözleşmenin ihlali sonucu meydana gelememesi olduğunu, bu halde kar kaybı zararının müspet zarar kapsamında olduğunun açık olduğunu,

alacaklı borçlu tarafından usulüne uygun yapılan ifa teklifini haklı bir nedene dayanmaksızın kabul etmez ise, alacaklının temerrüdünün meydana geleceğini, bu durumun ifa engelinin alacaklının hareketsizliğinden kaynaklandığını beyanla, davacı şirketin uğramış olduğu zararların tazmini ile HMK m. 109 kapsamında şimdilik 1.000 Euro tazminat miktarının ------- Noterliğinin -------- yevmiye numaralı 22.09.2020 tarihli ihtarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;

Davalı şirketin keyfi nedenlerle ürünleri almaktan vazgeçmiş gibi göstermenin hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı şirketin pandemi sürecinde vakaların artışı ve tehlikenin boyutuna istinaden ve fabrika çalışanlarının bir arada bulunmasının salgın hastalığın yayılma riskini artıracağı dikkate alınarak,

iş yerinde uzaktan çalışma imkanı da bulunmadığından 23.03.2020 tarihli Yönetim Kurulu kararı ile iş yerinin tümünde faaliyetlerin geçici olarak tamamen durdurulmasına karar verildiğini, söz konusu karara istinaden 30.03.2020 tarihi itibariyle fabrikadaki üretimin tamamen durduğunu, Covid 19 salgınının mücbir sebep teşkil ettiğini, fabrikadaki çalışmaların tekrar ne zaman başlayacağı belli olmadığından,

davalının davacının da zarara uğramaması adına durumu ivedilikle davacı tarafa bildirdiğini, siparişin iptali ve borcun ifasının imkansızlaştığının noter kanalıyla 01.04.2020 tarihinde iletildiğini, davacı dava konusu ürünleri dava dışı 3. Şahsı şirkete satışını gerçekleştirdiğini belirttiğini ve bu satıştan davacının yoksun kaldığı karı talep ettiğini, ancak söz konusu ürünlerin satışının yapıldığı dönemde, piyasadaki rayiç bedeller göz önünde bulundurulduğunda ilgili ürünlerin piyasa rayiç bedeli üzerinde satıldığını, ayrıca davacı tarafın 75 Ton mal satmasının elinde stoklu malın olduğunu,

davacı şirketin amacının bu ve bunun gibi malların ithalatı ve dağıtımı olduğunu, davacının zaten sürekli stoklu çalıştığını, davalı şirket sipariş vermese dahi söz konusu malların çekeceğinin nazara alınmasının gerektiğini, davalı şirketin iddiasının mücbir sebebe dayandığını, davacı tarafın ise piyasa şartları nedeniyle uğradığı zararları talep ettiğini, ürünün 3.şahsa satıldığı dönemdeki piyasa rayiç bedeline bakıldığında rayiç bedelin 4,18 Euro ile 4,25 Euro arasında olduğunun görüleceğini, davacı tarafın şu halde dahi piyasanın üzerinde bir fiyatla satış yapmış olacağının görüleceğini, ayrıca davacının 20 ton malın yola çıkmadığının,

20 ton malın ise yolda olduğu iddiaları kabul edilse dahi, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davalı şirketin iptal talebini zamanında ve hukuka uygun şekilde yapması nedeniyle davanın konusunun sadece limana ulaştığı iddia edilen 20 ton mal ile sınırlı olması gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Davacı vekili 12.01.2024 tarihli dilekçesinde davadan feragat ettiklerini beyan etmiştir.

Davalı vekili 14.01.2024 tarihli dilekçesinde davadan feragati kabul ettiklerini ve davacı taraftan yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını belirttiği görüldü.Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir (HMK m.307). Feragat, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabileceği gibi, hüküm ifade edebilmesi de karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir, ancak feragat kayıtsız ve şartsız olmalıdır(HMK m.309). Feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir (HMK m.310) ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur (HMK m.311).

Vekilin davadan feragat etmesi halinde, bu konuda vekaletnamesinde özel yetki bulunmalıdır(HMK m.74). Davacı vekilinin vekaletnamesinde feragat yetkisi olduğu anlaşılmıştır.

Feragat beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir(HMK m.312).Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); Toplanan deliller, feragat, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekilinin yargılama sırasında davadan feragat edildiğine yönelik dilekçe sunduğu, feragat beyanının yasal şartları taşıdığı ve henüz hükmün kesinleşmediği anlaşıldığından davalı tarafın yargılama gideri ve vekalet ücreti bulunmadığından yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.