İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/315 K.2024/648

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/315 Esas

KARAR NO: 2024/648

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 28/04/2022

KARAR TARİHİ: 17/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı 28.04.2022 harç tarihli dava dilekçesinde, davalı --------Ş. arasında gerçekleşen 07.12.2020 tarihli protokol ile davalı tarafın --------- mümessili bulunduğu --------- malı -------- marka ve protokolün EK-1.

Maddesinde teknik özellikleri verilen 1 (Bir) adet ---------- model, ---------, ---------- açılmalı, Kamyona Monte Mobil Beton Pompasının işbu protokolde belirtilen bedel ve koşullar üzerinden, beton pompasına uygun hale getirildiğini ve gerekli aksesuarlarla donatıldığını, min 4500 mm dingil açıklıklı ve kendilerinin mülkiyetinde ve sadece montaj için davalı tarafa teslim edilmiş olan --------- plaka sayılı ---------- model ---------- marka ---------- kamyon şasisine monte edilerek kendilerine tesliminin kararlaştırıldığını, sözleşmenin toplam miktarının 160.000,00 Euro +KDV olduğunu,

sözleşme imzalanmasını müteakip 60.000,00 Euro 09.12.2020 tarihinde, kendilerinin şirket hesabından satıcı davalı şirket hesabına gönderildiğini, bakiye tutarın kendileri tarafından mal tesliminde peşin olmak üzere satıcı davalı şirketin hesabına gönderileceğinin kararlaştırıldığını, 07.12.2020 tarihli protokolün 2. Maddesinde, --------- plaka sayılı ---------- model -------- marka ----------- kamyonda yapılacak tadilatların satıcı davalı şirket tarafından gerçekleştirileceği, satıcı davalı şirketin Tadilat firması olan --------- Davacı 28.04.2022 harç tarihli dava dilekçesinde,

davalı ----------Ş. arasında gerçekleşen 07.12.2020 tarihli protokol ile davalı tarafın --------- mümessili bulunduğu ---------- malı ---------- marka ve protokolün EK-1.

Maddesinde teknik özellikleri verilen 1 (Bir) adet ---------- model, ----------, ----------- açılmalı, Kamyona Monte Mobil Beton Pompasının işbu protokolde belirtilen bedel ve koşullar üzerinden, beton pompasına uygun hale getirildiğini ve gerekli aksesuarlarla donatıldığını, min 4500 mm dingil açıklıklı ve kendilerinin mülkiyetinde ve sadece montaj için davalı tarafa teslim edilmiş olan ----------- plaka sayılı ----------- model ----------- marka ----------- kamyon şasisine monte edilerek kendilerine tesliminin kararlaştırıldığını, sözleşmenin toplam miktarının 160.000,00 Euro +KDV olduğunu,

sözleşme imzalanmasını müteakip 60.000,00 Euro 09.12.2020 tarihinde, kendilerinin şirket hesabından satıcı davalı şirket hesabına gönderildiğini, bakiye tutarın kendileri tarafından mal tesliminde peşin olmak üzere satıcı davalı şirketin hesabına gönderileceğinin kararlaştırıldığını, 07.12.2020 tarihli protokolün 2. Maddesinde, ---------- plaka sayılı ---------- model --------- marka ---------- kamyonda yapılacak tadilatların satıcı davalı şirket tarafından gerçekleştirileceği, satıcı davalı şirketin Tadilat firması olan --------- Şti. firmasına gidiş-dönüş nakliyelerin kendilerine ait olacağının sözleşme ile kabul edildiğini,

bunun üzerine kendilerinin, davalı satıcı şirketin yönlendirmesi ile söz konusu kamyonu 23.12.2020 tarihinde davalı satıcı şirketin Tadilat firması olan ---------- Şti. Firmasının --------- Mah. --------- Sok.

No:-------- --------- adresine teslim ettiğini, buna ilişkin araç üzerinde bulunan ---------- araç takip sistemi çıktılarının ekte sunulduğunu, kendi yetkililerinin söz konusu beton pompasını almak için davalı şirket yetkilileri ile görüşmelerinde, kamyonun tadilatının bir kaç gün süreceği daha sonra 2021 yılının Şubat ayı sonunda beton pompasını kendilerine teslim edeceklerini belirtmiş olduklarından, kendilerinin bu beton pompasının alımına karar vererek davalı şirket ile sözleşme imzaladığını ve üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini,

kendilerine ait aracın aylarca davalı şirketin Tadilat firması olan --------- Şti.'nde bekletildiğini ve davalı şirketin fabrikasına gönderilmediğini, bir kaç günde yapılacağı belirtilen kamyona yapılacak tadilatın, davalı şirketin sözleşme maddesini kötüye kullanmak için aylarca bitirtilmediğini, kendilerinin türlü bahanelerle bekletildiğini, 23.12.2020 tarihinde davalı şirketin Tadilat firması olan --------- Şti'ne teslim edilen kamyonun 20.03.2021 tarihinde davalı şirketin fabrikasına teslim edildiğini, bu geçen süre zarfında kendilerine ait kamyonun davalı şirketin Tadilat firması olan --------- Şti'nde bekletildiğini,

bir hazır beton firması olması mart ayından itibaren faaliyetlerinin durmaksızın devam etmesi nedeniyle davalı şirket yetkililerinin teslim sözüne güvenerek sözleşmeyi imzaladıklarını, ancak 2021 yılının Şubat ayı geçmesine rağmen davalı satıcı şirketin, beton pompasını teslim etmediği gibi bugün-yarın diyerek kendilerini 2021 yılının Haziran ayına kadar oyaladığını ve 17.06.2021 tarihinde teslimatı yaptıklarını,

kendileri ile davalı şirket arasında yapılan protokolün 6. Maddesi uyarınca kamyonun fabrikaya gelmesine müteakip 6-8 hafta içerisinde kamyona monte beton pompasının kendilerine teslim edileceğinin davalı şirket tarafından taahhüt edildiğini, davalı şirketin davalı satıcı şirketin yönlendirmesi ile söz konusu kamyonu 23.12.2020 tarihinde davalı satıcı şirketin Tadilat firması olan ----------Şti. Firmasının --------- Mah. --------- Sok.

No:--------- ---------- adresine teslim ettiğini, bu nedenle kendileri ile davalı şirket arasında yapılan protokolün 6. Maddesi gereğince kamyona monte beton pompasının müvekkil şirkete en geç 17.02.2021 tarihinde teslim edilmiş olması gerektiğini, ancak söz konusu kamyona monte beton pompasının kendilerine 17.06.2021 tarihinde teslim edildiğini, İş bu sözleşme gereğince kendilerinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen davalı şirketin üzerine düşen teslim borcunu geç ifa ettiğinin açıkça belli olduğunu,

kendileri ile davalı şirket arasında yapılan protokolün 3. Maddesi uyarınca satış bedeli 160.000 Euro + KDV olarak belirlendiğini ve satış bedelinden 60.000 Euro protokol imzasına müteakip olarak kendileri davalı satıcı şirkete peşin olarak ödendiğini, kalan bakiye borç miktarının, kamyonun teslim tarihinde Euro kuru üzerinden Türk Lirası olarak protokolün 4. Maddesinde belirtilen banka hesabına yatırılmasının kararlaştırıldığını,

yine kendileri ile davalı şirket arasında yapılan protokolün 3. Maddesi'nin 7. Fıkrasında ''Bu sözleşme kapsamında belirlenen ödemelerin döviz olarak belirlenmesi halinde vadesi geldiğinde yapılması gereken ödeme belirlenen döviz cinsinden yapılmak zorunda olduğunu, İş bu ödemenin Türk Lirası üzerinden yapılması halinde ise --------- tarafından belirlenecek olan kur farkının alıcı tarafından hiçbir ihtara gerek kalmaksızın ve hiçbir itiraz edilmeksizin ödeneceğinin düzenlendiğini,

kendilerinin davalı satıcı şirket tarafından 2021 yılının Şubat ayı içerisinde söz konusu beton pompasının teslimi yapılacağı taahhüt edildiğinden iş bu maddeyi kabul ederek sözleşmeyi imzaladığını, ancak; davalı satıcı şirketin teslim için taahhüt ettiği 17.02.2021 tarihinde Euro kuru 8.47 Türk Lirası karşılığında iken, beton pompasının geç teslim edildiği 17.06.2021 tarihinde 10,3646 Türk Lirası karşılığında olduğunu, davacı tarafından ödenmesi gereken KDV dahil 128.800,00 Euro bakiye borç tutarını 17.02.2021 tarihindeki Euro kuru olan 8.47 Türk Lirası üzerinden ödeme yapacakken,

satın alınan beton pompasının teslim tarihi olan 17.06.2021 tarihindeki Euro kuru olan 10,3646 Türk Lirası üzerinden ödeme yaptığını, davalı satıcı şirketin sözleşmeyi gereği gibi ifa etmemesinden kaynaklanan bu kusur sebebiyle ödeme yapması gereken miktarın çok üzerinde bir satış bedeli ödediğini, davalı satıcı şirketin teslim edeceğini taahhüt ettiği tarihte satın alınan beton pompasını teslim etmemesinden dolayı bakiye borç miktarında kur farkı nedeniyle zarara uğradıklarını,

kendilerine ait bakiye borç miktarının beton pompasının teslim edilmesi gereken tarih olan 17.02.2021 tarihindeki Euro kuru olan 8.47 Türk Lirası üzerinden 1.090.936,00 TL ödeme yapılacakken 17.06.2021 tarihinde 10,3646 Türk Lirası üzerinden 1.334.960,48 TL ödeme yapılmış olduğundan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kur farkı nedeniyle 244.024,48 TL zarara uğradıklarını, ayrıca söz konusu kamyon ve kamyona monte beton pompasının kendilerine teslim edilmesi gereken 17.02.2021 tarihinden itibaren 4 aydan fazla davalı şirkette kaldığını,

bu süre zarfı içerisinde kamyon ve kamyona monte beton pompasının iş gereği kullanımından mahrum kalmış olup, maddi olarak zarara uğradıklarını, söz konusu kamyonun davalı şirkette haksız olarak 4 ay kalması ve kendilerine ait kamyon ve beton pompasının 4 ay kullanamaması sebebiyle belirtilen tarihlerde kamyon kirası olarak aylık 20.000,00 TL üzerinden 4 aylık toplam 80.000,00 TL beton pompası kirası olarak aylık 45.000,00 TL üzerinden 4 aylık toplam 180.000,00 TL ödenmesini talep ettiklerini, tüm bu zararların yanında bir de belirlenen teslim tarihinde teslim edilmesi gereken kamyon ve beton pompasının,

faal bir şekilde çalışılan çalışma döneminde kendilerine teslim edilmemesi nedeniyle kendilerine ekstradan iş kaybına sebebiyet verdiğini, Söz konusu kamyonun ve beton pompasının geç teslim edilmesinden kaynaklı olarak süreli işlerinin gecikmeye uğradığını, Davalı satıcı şirketin kamyona monte beton pompasının taahhüt edilen tarihte teslim edilmemesi sebebiyle yeni birçok iş anlaşması yapamadığını, davalı satıcı şirketin ifayı gereği gibi yerine getirmemesinden kaynaklı müvekkil şirket nezdinde meydana gelen iş kaybı olarak 4 aylık toplam 42.251,22 TL zararın giderilmesinin de talep edildiğini,

Davalı satıcı şirket yetkilileri tarafından sürekli uğradığı bu zararların karşılanacağı belirtilmesine rağmen günümüze kadar bu zararlar karşılanmadığını, söz konusu kamyona monte beton pompasını taahhüt edilen tarihte teslim alamamasından kaynaklı olarak;

yukarıda çeşitli kalemler halinde hesaplanan zararların ödenmesi talebiyle davalı satıcı şirkete ---------- Noterliği'nin 30.06.2021 tarihli ----------- Yevmiye Numaralı İhtarname gönderildiğini, söz konusu ihtarnamenin 05.07.2021 tarihinde davalı satıcı şirkete tebliğ edildiğini, bunun üzerine davalı şirket ---------- Noterliği'nin 07.07.2021 tarihli ----------- Yevmiye Numaralı ihtarname cevabı ile ihtarnameye cevap verdiklerini, bunun üzerine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik sözleşmeye aykırılıktan doğan müspet 546.275,70- TL zararın davalı şirket tarafından ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesini özetle.

Kendilerinin beton santralleri ve mobil beton santrallerinin yanı sıra, kırma eleme tesislerinin ihtiyaca göre geliştirilmesi ve anahtar teslimi kurulmaları konusunda yurt içinde ve yurt dışında mal ve hizmet ürettiklerini, kendileri ile davacı Şirket arasında imzalanan 7.12.2020 tarihli Protokol uyarınca tarafların, --------- teknik özellikleri sözleşme ekinde mevcut -------- modelli kamyona monte edilebilir beton pompasını (“Beton Pompası”), beton pompası montajına uygun hale getirildiğini ve gerekli aksesuarlarla donatıldığını,

davacı şirketin mülkiyetindeki ---------- model---------- marka ---------- modelli kamyonun şasisine monte edilmesi ve ---------- onayının alınarak davacı şirkete teslim edilmesi karşılığında KDV ve ÖTV hariç olmak üzere 160.000 Euro bedel ödenmesi gerektiği yönünde anlaştıklarını, beton pompasının uyuşmazlık konusu kamyona monte edilebilmesine yönelik kamyonun montaja uygun hale getirilmesi ve gerekli tadilat işlemlerinin yapılması amacıyla dava dışı --------- Şti. ile anlaşıldığını, protokol uyarınca beton pompasının, kamyona monte edilebilmesi için kamyonun montaja uygun hale getirilmesi gerektiğini,

Beton pompasının kamyona monte edilebilmesi amacıyla, davacı şirketin, şasi ve dingil mesafesinin uzatılması, kabin altı hava filtresinin tertibatının yapılması, --------- montajının yapılması ve gerekli diğer işlemler için kamyonu ----------- teslim ettiğini, dava dışı ---------- kamyonun montaja uygun hale getirilebilmesi için gerekli tadilatlarını tamamladığını, ardından Kamyonun, davacı şirket tarafından 17.03.2021 tarihinde teslim alınarak,

--------- doğru yola çıkarıldığını, kamyonun -------- ulaşmışsa da, montaja hazır kamyonun Müvekkil Şirket’in --------- Mahallesi ---------- Caddesi No: -------- --------- adresindeki fabrikasına tesliminin Nisan ayının 3.haftasında gerçekleştiğini, davacı tarafın, Kamyonun taraflarına teslimini gerçekleştirdiğini iddia ettiği tarih olan 20 Mart 2021 tarihinde Kamyonun, ----------- dava dışı ---------- işyerinde revizyona girdiğini, davacının iddiasını ispatla mükellef olduğunu,

nihayetinde kamyonun davacı şirket tarafından teslim alınmasının ardından 08.06.2021 tarihinde tadilat işlemlerinin tamamlanarak --------- -------- Münferit Araç Uygunluk Belgesi için başvuruda bulunulduğunu, ---------- tarafından sağlanan 16.06.2021 tarihli --------- Münferit Araç Uygunluk Belgesi’nin hazırlanmasının ardından ise Kamyonun gecikmeksizin davacı şirkete teslim edildiğini, montaj işlemlerine başlanabilmesi için imzalanan protokol uyarınca montaja hazır (uygun) kamyonun davalı şirkete teslim edilmesi gerektiğini,

montaja uygun kamyonun teslim edilmesinin ardından 6-8 hafta içerisinde montaj işlemlerinin tamamlanacağının protokolde tanımlandığını, zaten bahsi geçen şekilde tadilata uygun olmayan bir kamyona beton pompasının monte edilebilmesinin teknik olarak da mümkün olmadığını, davacı şirketin protokol uyarınca belirlenen 6-8 haftaya ilişkin süreyi, kamyonu montaja uygun hale getirilebilmesi adına gerekli tadilatları yapacak şirkete teslimi ile başlatmasının kabul edilemeyeceğini, bu durumun sözleşmeye açıkça aykırılık olacağını, Sözleşme’nin “Teslimat Süresi” başlıklı 6’ncı maddesi uyarınca;

“--------- pompa, uygun kamyonun fabrikaya gelmesinin müteakip 6-8 hafta içerisinde teslim edilecektir. İşbu montaj sonrasında Pompanın --------- uygunluk belgesi bulunmaması halinde bu belgenin alınma süreci iş bu sözleşmenin süresine hiçbir suretle dahil edilemez. Aracın montajının tamamlandığının -------- tarafından alıcıya yazılı olarak bildirildikten 1 iş günü sonrasında teslim yapılmış sayılır.

İş bu aracın ruhsatlandırma süreçleri hiçbir suretle teslimat süresi içerisinde değerlendirilemez.(…) Alıcı, aracın --------- süreçlerinin tamamlanmaması ve/veya ruhsatının belirlenen teslimat süresi içerisinde çıkmaması sebebiyle ödemeden imtina edemeyeceği gibi, iş bu gecikme sebebiyle başkaca hiçbir talepte de bulunamayacaktır.” belirtildiğini, uyuşmazlığa konu sözleşmede teslimat sürelerine ilişkin hususlar yukarıdaki gibi kararlaştırılarak hüküm altına alındığını, nu hüküm uyarınca montaj işlemlerinin başlaması için öncelikle davacı şirket tarafından montaja uygun/montaja hazır hale getirilmiş kamyonun,

--------- --------- fabrikasına teslim edilmesi gerektiğini, dolayısıyla kamyonun montaja uygun hale getirilmesi için tadilatı aşamasında geçen sürenin ve nakliyede geçen zamanın Protokol’de kararlaştırılan süre içerisinde değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, bu durumun apaçık imzalanan sözleşmeye aykırılık gösterdiğini, sözleşmenin teslimat süresi başlıklı 6. maddesinde belirlenen sürenin başlangıcı olarak Nisan ayının 3.haftası yani montaja uygun kamyonun davalı şirketin ---------- fabrikasına geldiği tarihin kabul edilmesi gerektiğini,

davacı tarafından sunulan araç takip sistemi kayıtlarında Kamyonun en son olarak 18 Mart 2021 tarihi itibariyle ---------- adresinde olduğunun görülmekte olup, Kamyonun hangi tarih itibariyle davacı şirketin -------- bulunan fabrikasına ulaştığının söz konusu kayıtlarından zaten anlaşılamadığını, fakat daha evvel de ifade ettikleri gibi kamyonun ---------- revizyonunun ardından davalı şirkete tesliminin Nisan ayının 3.hafatsı içerisinde gerçekleştiğini, Montaj işlemlerinin,

--------- tarafından hazırlanan ---------- Münferit Araç Uygunluk Belgesi’nden de anlaşılacağı üzere 08.06.2021 tarihinde tamamlanmış olup bu sürede ---------- gelecek onay beklendiğini, hal böyleyken, Sözleşmenin 6. maddesinin son fıkrasında da açık bir biçimde ifade edildiği üzere;

davacının, aracın ------- süreçlerinin tamamlanmaması ve/veya ruhsatının belirlenen teslimat süresi içerisinde çıkmaması sebebiyle ödemeden imtina edemeyeceği gibi, işbu gecikme sebebiyle başkaca hiçbir talepte de bulunamayacağını, somut olayda davalı şirketin bir kusurunun bulunmadığını, Montaj işleminin 08.06.2021 tarihinde tamamlandığını, Protokole göre de 16.06.2021 tarihine kadarki sürece ilişkin olarak --------- süreçlerinin tamamlanmasında geçen süre dolayısıyla davacı şirketin herhangi bir talepte bulunamayacağı açıkça düzenlendiğini,

temerrüdü kabul etmemek kaydı ile davacı şirketin TBK m.125’ten doğan haklarını kullanabilmesi için temerrüde düştüğünü iddia ettiği davalı şirkete borcu ifa etmesi için uygun bir süre vermesine rağmen, davacı şirket tarafından bu yönde bir ihtarname iletilmediğini, bilindiği üzere her iki tarafa da borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan birinin temerrüde düşmesi halinde diğer tarafın TBK madde 125’ten doğan haklarını kullanabilmesi adına mütemerrit tarafa borcun ifa edilmesi için uygun bir süre vermesi gerektiğini, zira “Süre Verilmesi” başlıklı TBK madde 123 hükmüne göre.

“Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan biri temerrüde düştüğü takdirde diğeri, borcun ifa edilmesi için uygun bir süre verebilir veya uygun bir süre verilmesini hâkimden isteyebilir.” belirtildiğini, davaya konu uyuşmazlıkta davacı şirket tarafından Beton Pompası 16.06.2021 tarihinde teslim alındığından ve hatta kullanılmaya devam ediyor olduğu da anlaşıldığından,

TBK madde 124 hükmünde sayılan “süre verilmesini gerektirmeyen” hallerden birisinin mevcut olmadığının apaçık ortada olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, TBK madde 125 uyarınca sözleşmenin ifası ile birlikte müspet zararını talep eden davacı şirketin öncelikle davalı şirkete yükümlülüklerini yerine getirmesi için 8 haftanın sonunda süre vermesi gerektiğini,

hiçbir suretle karşı tarafın iddia ettiği gibi gecikme süresinin 4 ayı bulduğu iddiasının kabulü anlamına gelmemekle birlikte eğer davacı şirket tarafından montaj süresi beklenenden biraz daha uzun sürmüşse dahi öncelikle davacı şirket tarafından davalı şirkete uygun bir sürenin verilmesi gerektiğini, Yukarıda izah olunduğu üzere Davacı Şirket, TBK madde 123 nedeniyle üzerine düşen süre verme yükümlülüğünü yerine getirmediği için TBK madde 125’ten doğan haklarını kullanamayacağını, davacı şirketin, emsal Yargıtay kararlarına göre gecikme olduğunu iddia ettiği süre zarfında kendilerine yönelik bir ihtarda bulunmadığını,

montajı biten kamyonu teslim aldıktan sonra 30.06.2021 tarihinde oluştuğunu iddia ettiği müspet zararları için ihtar çektiğini, kendilerince de ----------Noterliğinin 07.07.2021 Tarihli ve ---------- yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile davacı şirketin, kendilerinden talep edebileceği herhangi bir hak veya alacağı olmadığının ifade edildiğini, davacı şirketin talep etmiş olduğu tazminat kalemlerine karar verilmesinin de hukuken mümkün olmadığını, taraflar arasında akdedilen Protokol’de ödemenin Euro üzerinden kararlaştırılmış olup,

ödemelerin Euro üzerinden gerçekleştirileceğinin düzenlendiği bir Protokolde davacı şirketin kur farkı talep etmesinin herhangi bir hukuk düzeni tarafından korunamayacağını, taraflar arasında imzalanan 07.12.2020 tarihli Sözleşme’nin 3. maddesinde ödemenin toplamda ÖTV ve KDV hariç olmak üzere 160.000 Euro olarak yapılacağı düzenlendiğini, davacı şirkete ödeme kolaylığı sağlamak açısından bedelin hepsi peşin talep edilmediğini, 60.000 Euro peşin, vergiler ve bakiye 100.000 Euronun ise mal tesliminde Euro olarak veya ödeme tarihindeki ---------- Efektif Satış Kuru üzerinden yapılacağı düzenlemesinin yer aldığını,

yine 3’üncü maddenin sondan üçüncü paragrafında yer alan ifadeye göre “(…) vadesi geldiğinde yapılması gereken ödeme belirlenen döviz cinsinden yapılmak zorundadır.

İşbu ödemenin Türk Lirası üzerinden yapılması halinde ise -------- tarafından belirlenecek olan kur farkı alıcı tarafından hiçbir ihtara gerek kalmaksızın ve hiçbir itiraz edilmeksizin ödenecektir.” ayrıca tarafların basiretli tacir olduğunun ifade edilmesine gerek dahi bulunmadığını, tarafların, ödemenin 160.000 Euro (KDV ve ÖTV hariç) olmasını kararlaştırdığını ve 16.06.2021 tarihli e-fatura ile de tespit edilebileceği üzere anlaşılan miktar üzerinden fatura kesildiğini, Sözleşmede ödemenin Euro ile yapılacağı açık bir biçimde kararlaştırılmış olup davacının kur farkını tazminat kalemi olarak talep etmesinin kabul edilemeyeceğini,

kaldı ki kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davalı şirket nedeniyle bir gecikme de zaten söz konusu olmadığını, davacı şirketin, basiretli bir tacir olarak anlaşmalarını kurlardaki dalgalanmayı göz önüne alarak yapması gerekmekte ve buna göre hareket etmek zorunda olduğunu, bu nedenle davacı şirket tarafından sunulan, hiçbir hukuki veya akdi gerekçeye dayanmayan döviz kuru farkı talebinin reddi gerektiğini, davacını hiçbir mesneti veya ispatı olmaksızın Beton Pompası ve Kamyon’un kiralanamamasından kaynaklandığını iddia ettiği farazi kar kaybını talep etmiş olup oluştuğunu iddia ettiği kar kaybını da ispat edemediğini,

kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ayrıca hem beton pompası ve kamyonu kiralayacağını ifade edilerek kira kaybının istenmesi hem de beton pompası ve kamyonun uhdelerinde bulunmaması sebebiyle iş kaybının istenmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde. Dava, satım sözleşmesine aykırılık iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 07.12.2020 tarihinde “Protokol” başlıklı konusu dava dışı satıcının --------- mümessili bulunan -------- Marka ve Ek-1 de teknik özellikleri bildirilen 1 adet --------- model ------------- açılmalı Kamyona monte mobil beton pompasının satıcı davalı tarafından alıcı davacıya işbu protokolde belirtilen bedel ve koşullar üzerinden satılması olan sözleşmenin yapıldığı, sözleşmenin yerine getirildiği ancak sözleşmedeki davalının yükümlendiği edimleri süresinde yerine getirip getirmediği, getirmemiş ise davacının dava dilekçesinde iddia edildiği şekilde zararlarının meydana gelip gelmediği,

gelmiş ise miktarı ve bu zararlardan davalının sorumlu olup olmadığı hususlarının uyuşmazlık konusu olduğu anlaşılmaktadır.6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 125. maddesi gereğince sözleşmelerde; borçlunun temerrüdü sonucu borç yerine getirilmemişse alacaklıya üç yetki tanımıştır: Bunlar;

her zaman için ifa ve gecikme tazminatı isteğinde bulunma, derhal ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini isteme ya da ifadan vazgeçip sözleşmeden dönerek menfi zararın istenmesidir.Menfi zarar uyulacağı ve yerine getirileceğine inanılan bir sözleşmenin hüküm ifade etmemesi ve yerine getirilmemesi yüzünden güvenin boşa çıkması dolayısıyla uğranılan zarardır. Başka bir anlatımla sözleşme yapılmasaydı uğranılmayacak olan zarardır.

Menfi zarar borçlunun sözleşmeye aykırı hareket etmesi yüzünden sözleşme hüküm ifade etmemesi dolayısıyla ortaya çıkar. Bu husus Borçlar Kanunu'nun 108. ( 6098 sayılı TBK'nın 125/son) maddesindeki düzenlemeden kaynaklanmıştır. Burada alacaklının sözleşmenin hükümsüzlüğünden kaynaklanan zararının tazmini söz konusudur.

Menfi zarar kavramına, sözleşmenin yapılmasına ilişkin giderler, sözleşmenin yerine getirilmesi ve karşılık edanın kabulü için yapılan masraflar, sözleşmenin yerine getirilmesi dolayısıyla (gönderilen şeyin kaybolması gibi) uğranılan zarar, sözleşmenin geçerliğine inanılarak başka bir sözleşme fırsatının kaçırılması dolayısıyla uğranılan zarar, başka bir sözleşmenin yerine getirilmemesi dolayısıyla uğranılan zarar ve dava masrafları, noter masrafı, karar pulu, -------- payı, gerçekleştirilen imalat bedeli, personel gideri vb kalemler örnek olarak verilebilir.Müspet zarar ise,

alacaklının ifadan vazgeçerek zararının tazminini istemesi halinde söz konusu olur. Sözleşme ortadan kalkmamaktadır, yalnız alacaklının ifaya ilişkin talep hakkının yerini müspet zararının tazminine dair talep hakkı alır. Burada sözleşmenin feshedilmemesinden değil, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın söz konusu olduğu gözardı edilmemelidir. Diğer bir anlatımla müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır.

Kuşkusuz kâr mahrumiyetini de içine alır. Borcun yerine getirilmesinin kusurla olanaksız hale gelmesinde, temerrüde düşen borçludan, gecikmiş ifa ile birlikte gecikme dolayısıyla tazminat istenmesinde, yahut borçlunun temerrüdü halinde ifadan vazgeçilip, ifa yerine tazminat istenmesinde ve sözleşmenin olumlu biçimde ihlalinde, müspet zararın giderimi söz konusu olur. Davacı yanca müspet zararın istenebilmesi için sözleşmenin feshinde kusurlu olmaması gerekmektedir.

Somut olayda davacıya ait kamyonun davalı şirkete montaj için teslim edilmeden önce şasi ve dingil mesafesinin uzatılması, kabin altı hava filtresinin tertibatının yapılması, -------- montajının yapılması ve gerekli diğer işlemler için dava dışı -------- şirketinin iş yerine götürüldüğü 23.12.2020 tarihinde dava dışı ---------- teslim edildiği ve aracın davalı şirketin ---------- fabrikasına 20.03.2021 tarihinde teslim edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, sözleşmede geçen uygun kamyon kelimesinden anlaşılması gerekenin dava dışı --------- yaptığı işlemler sonrası uygun hale gelen kamyon olarak yorumlanacağı, zira dava konusu kamyon doğrudan davalı şirkete teslim edilmediğinden ve öncesinde teknik işlemlere maruz kaldığından,

uygun kelimesinin davalı şirketin yapacağı montaj işlemi öncesi gerekli işlemler olarak yorumlanacağı, bu kapsamda yine sözleşmede bahsi geçen ‘’fabrika’’ dan kastın da davalının fabrikası olarak yorumlanacağı, bu nedenle, her ne kadar kamyonun beton pompası takılması öncesi gerekli tadilatlar davalı sorumluluğunda da olsa, hatta bu konuda beton pompası takılması öncesi gerekli işlemleri yapan dava dışı -------- şirketi ile davalı anlaşmalı da olsa,

davalının kamyonun teslim süresinin sözleşmeye göre kamyonun davalının ---------- fabrikasına teslimi ile başlayacağı ve kamyonun davalı şirket fabrikasına 20.03.2021 tarihinde teslim edildiği tespiti ile, en geç 8 haftalık teslim süresinin 20.05.2021 tarihinde dolacağı, yine sözleşmeye göre --------- onay süreçlerinin bu süreden sayılmayacağı maddesi nedeniyle, davalı tarafından --------- onay sürecinin 8 gün sürdüğü belirtildiğinden,

--------- onay sürecinin de ilavesiyle teslim süresinin 28.05.2021 tarihinde dolacağı davacının müspet zararının yani kamyonun geç tesliminden kaynaklı temerrüt nedeniyle oluşan zararının 28.05.2021-17.06.2021 tarihler arsındaki birinci seçenek hesaplama Mahkememizce kabul edilmiştir Davacının kur farkı talebi yönünden ise. Türk Ticaret Kanunu, tacire, bütün ticarî faaliyetlerinde, basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü getirmiştir.

Bu yükümlülük, sübjektif değil, objektif bir özen ölçüsünün gerçekleştirilmesi demektir. Dosyada mevcut taraflar arasında akdedilen sözleşmede, borcun kalan miktarının teslim tarihinde Euro olarak ödeneceği belirtildiğinden, Basiretli tacir hükümlerine göre, basiretli tacirin teslim tarihindeki kur artışını öngörebileceği varsayılacağı kabul edilerek davacının bu yöndeki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizce yukarıdaki değerlendirmeler doğrultusunda dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, son bilirkişi raporunda deliller değerlendirerek hesaplama yapmış, bilirkişinin yaptığı birinci seçenekteki hesaplama hükümde dikkate alınmış, mahkememizce rapor olaya uygun ve kanaat verici bulunmuş, tüm bu açıklamalar ışığında ve sunulan hükme elverişli rapor doğrultusunda açılan davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

G.D/Gerekçesi ekli kararda açıklanacağı üzere;

1-Davanın MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN KISMEN KABULÜ ile; Davacının 42.000 TL maddi tazminatının 17.06.2021 tarihinden itibaren ticari reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine. Fazlaya ilişkin talebin reddine

2-Harçlar Yasasına göre alınması gereken 2.869,02 TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 9.329,30 TL peşin harç ve 2.033,48 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye kalan 8.493,76 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

3-Yargılama sırasında davacı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 17.900,00 TL maktu vekalet ücretin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Yargılama sırasında davalı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5- Karar harcı 2869,02 TL ve 80,70 TL başvuru harcı, 17.674,30 yargılama gideri olmak üzere toplam 20.624,02 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre 1.443,68 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Yargılama sırasında davalı tarafça yapılan masraflar toplamı olan 18.000,00 TL bilirkişi ücreti, 491,50 TL olmak üzere toplam 18.491,50 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre 17.324,23 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, arta kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,

7-Artan gider avansının karar Gider avansı tarifesi 5. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde talep halinde talep eden tarafa iadesine,

Dair, taraf vekilleri yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde dilekçe ile başvurulacak İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 17/07/2024