İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/429 K.2023/866

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/429

KARAR NO: 2023/866

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ: 10/06/2022

KARAR TARİHİ: 28/12/2023

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 10/06/2022 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: Davalı tarafından hizmet alımı ihaleleri kapsamından çalıştırılan---------- iş akdinin tazminat almayı hak edecek şekilde sonra erdiğini, sigortalı işçiye kıdem tazminatı olarak 28.06.2019 tarihinde (fiile ödeme 27.07.2020 tarihinde) brüt 55.648,57 TL., ihbar tazminatı olarak brüt 8.479,78 TL, izin ücreti alacağı olarak brüt 3.884,76 TL olmak üzere toplam 68.013,11 TL ödeme yapıldığını, taraflar arasında imzalanan teknik şartname hükümleri gereği, her bir davalının kendi dönemlerindeki süre sorumluluklarına göre, ödenen tutarların ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı taraflar davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamışlardır.

DELİLLER

--------- Merkezi'nin 05/08/2022 tarihli müzekkere cevabı, ---------- Odası'nın 29/12/2022 tarihli müzekkere cevabı, -Aktüerya Uzmanı bilirkişinin 04/07/2023 tarihli raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62.maddesinin 1.fıkrasının e bendi uyarınca ihaleler kapsamında davacı banka bünyesinde temizlik ve yardımcı hizmetler ile güvenlik ve yönlendirme hizmetlerinin ifası için alt işverene bağlı istihdam edilen personele iş sözleşmeleri kapsamında ödenen bedellerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı banka davalıların taşeronu olarak yürüttükleri hizmetlerde çalışmakta olan işçilerden --------- iş akdini tazminat almaya hak kazanacak şekilde sona erdiğini, müvekkili bankada taşeron işçi olarak çalışmış olduğu igortalı işçiye kıdem tazminatı olarak 28.06.2019 tarihinde (fiile ödeme 27.07.2020 tarihinde) brüt 55.648,57 TL., ihbar tazminatı olarak brüt 8.479,78 TL,

izin ücreti alacağı olarak brüt 3.884,76 TL olmak üzere toplam 68.013,11 TL kamu kurum ve kuruluşlarına yüklenen hukuki sorumluluk gereği müvekkili banka tarafından asıl işveren sıfatıyla işçi hesabına yatırılmak suretiyle ödendiğini müvekkili banka tarafından ödenmiş olan tazminat tutarının ödeme tarihinden itibaren tahsiline kadar işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.Somut uyuşmazlık davacı ile davalılar arasında düzenlenen taşeronluk sözleşmesi uyarınca davalı taşeron şirketler çalışanı olarak davacı şirket nezdinde çalışan işçinin iş akdinin sonlanması nedeniyle davacı şirket tarafından asıl işveren

sıfatıyla ödenen tazminat bedelinden kıdem tazminatı açısından 10.978,29 TL' nin davalı --------- Şirketin' den, 3.621,57 TL' nin davalı ------- Şirketin' den, 9.085,48 TL' nin davalı -------- Şirketi Ve ------- Şirketi Ortak Girişimi Adına Müteselsilen Sorumlu --------- Şirketi Ve -------- Şirketin' den , 2.183,04 TL' nin Davalı --------- Şirketin' den , 9.085,48 TL' nin davalı --------- Şirketin' den , 15.899,59 TL' nin ------- Şti.

Ve ---------- Şirketi Ortak Girişimi Adına Müteselsilen Sorumlu --------- Şirketi ve ---------- Şti.' den , 4.757,26 TL'nin ----------- Şirketi'nden , 8.479,78 TL ihbar tazminatını son yüklenici taşeron firma sıfatı ile ---------- Şirketin' den , 3.884,76 TLizin ücretini son yüklenici taşeron firma sıfatı ile -------- Şirketin'den ödeme tarihinden itibaren tahsiline kadar işleyecek kanuni faizi ile birlikte alt-işveren davalılardan rücuen tazminine ilişkindir.

Uyuşmazlık kapsamında tazminat bordrosu, ödeme dekontu, hizmet alım sözleşmeleri ve --------- kayıtları celp edilmiştir.

Tazminat bordrosuna göre; dava dışı --------- 01/04/2008-30/06/2020 tarihleri arasındaki 12 yıl 3 ay 0 günlük hizmeti süresi olduğu, 30/06/2020 tarihinde --------- kodu ile iş akdinin sona erdiği anlaşılmıştır.Davacı tarafından sunulan 27/07/2020 tarihli ödeme dekontunda davacı tarafından dava dışı --------- adına “Kıdem tazminatı, izin ücreti ve ihbar öneli ödemesi” açıklaması ile toplamda ödeme yapıldığı görülmüştür.

Davacı tarafça dosyaya sunulan hizmet alım sözleşmelerinin incelenmesinde. Davacı banka ile davalılar ve davalı ortaklıkları ile farklı tarihlerde “Temlik Hizmet Alım Sözleşmesi (Götürü Bedel Hizmet Alım Sözleşmesi)” imzalandığı anlaşılmıştır.

Aktüerya Uzmanı bilirkişi mahkememize sunduğu 04/07/2023 tarihli raporunda sonuç olarak:"¸olarak hesap edildiği ve davalıların söz konusu tutarlardan sorumlu oldukları miktarların çalıştıkları sürelere hesap hesaplanması neticesinde a)Kıdem Tazminatı Sorumluluğu Ve Rücu Alacağı: 1--------- Şti.=11.047,05 TL, 2----------.=3.362,25 TL, 3--------- Şti.=9.143,25 TL, 4-------- Şti.=2.154,30 TL, 5------- Şti.=9.130,72 TL, 6-------- Şti. -------- Şti.

Ortaklığı=15.743,92 TL, 7-------- Şti.=4.797,07 TL olmak üzere toplam 55.648,57 TL, B)İhbar Tazminatı Sorumluluğu Ve Rücu Alacağı: --------- Şti.=8.479,78 TL, C)İzin Ücreti Alacağı Sorumluluğu Ve Rücu Alacağı: -------- Şti.=3.884,76 TL, Kıdem-İhbar Ve İzin Ücret Alacağı Toplam Sorumluluğu: 1---------- Şti.=11.047,05 TL, 2--------- Şti.=3.632,25 TL, 3------- Şti.=9.143,25 TL, 4--------- Şti.=2.154,30 TL, 5-------- Şti.=9.130,72 TL, 6--------- Şti. ---------- Şti.

İş Ortaklığı=15.743,92 TL, 7--------- Şti.=17.161,61 TL olmak üzere toplam 68.013,11 TL olduğu, faiz başlangıcının 27/07/2020 ödeme tarihi olacağı kanaatine varıldığı" şeklinde rapor tanzim edilmiştir. -------- merkezinin cevabı yazısı ile dava dışı ------- ait hizmet cetveli, işyeri unvan listesi, işyeri tescil bilgileri,

işe giriş – işten ayrılış bildirgelerinin gönderildiği görülmüştür İş bu kayıtlar bilirkişi heyeti tarafından alınan raporda denetime açık bir şekilde incelenerek dava dışı --------- davalı ----------Şirketi’nde 01/04/2008-31/08/2010 tarihleri arasında davalı--------- Şirketin'de 01/09/2010-18/06/2011 tarihleri arasında ,davalı ------- Şirketinde 19/06/2011-18/06/2013 tarihleri arasında , davalı ----------Şirketi'nde farklı iş yeri kodu ile 19/06/2013-24/07/2013, 25/07/2013-02/08/2013,03/08/2013-20/08/2013,21/08/2013-28/08/2013, 29/08/2013- 12/12/2013 tarihleri arasında ,

davalı ----------- Şirketin'de13/12/2013- 12/12/2015 tarihleri arasında , davalı --------- Şirketinde farklı iş yeri kodu ile 13/12/2015-12/12/2018,13/12/2018-12/06/2019 tarihleri arasında, davalı ----------Şirketin'de 13/06/2019-30/06/2020 tarihleri arasında prime esas kazanç bildiriminde bulunulduğu,

işten ayrılış nedeninin --------- nolu kod ile açıklandığı tespit edilmiştir.Sosyal güvenlik merkezinin cevabı yazısı ile dava dışı ---------- ait hizmet cetveli, işyeri unvan listesi, işyeri tescil bilgileri, işe giriş – işten ayrılış bildirgelerinin gönderildiği görülmüştür İş bu kayıtlar bilirkişi heyeti tarafından alınan raporda denetime açık bir şekilde incelenmiş yapılan yargılama sonucunda dosyadaki tüm deliller, alınan bilirkişi heyeti raporu birlikte değerlendirildiğinde davacı banka ile davalı şirketler arasında çeşitli tarihlerde hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı,

ilgili alım sözleşmelerinin dava dışı -------- --------- hizmet dökümlerinde sigortalılık kaydının bulunduğu şirketlerdeki çalışma süresi ile uyumlu olduğu, İş Kanunu m.2/6’ya göre, “bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren – alt işveren ilişkisi denir”.

Davacı ------- şirketi ile davalılar arasında imzalanmış Hizmet Alım Sözleşmeleri ve eklerindeki Teknik Şartnameler kapsamında, dava dışı işçiye karşı aralarında asıl işveren – alt işveren ilişkisi kurulmakta olup; ödeme yapan davacı Bankanın Türk Borçlar Kanunu ve Hizmet Alım Sözleşmeleri uyarınca alt işverenlere, kendileri nezdindeki kıdem süreleri ile orantılı olarak rücu hakkı bulunduğu, davacı bankanın dava dışı işçiye ödeme yapmış olmakla müteselsil borçlulukta iç ilişkide rücu edebilmenin şartı olan geçerli ifada bulunma şartının yerine getirildiği,

davacı ile alt işveren davalılar arasında imzalanmış Hizmet Alım Sözleşmeleri ekindeki Teknik Şartnamelerin 6.maddesinde, açıkça “tüm personelin sorumluluğu yüklenici’ye aitir” denilmekle; her bir alt işveren kendi döneminde oluşmuş işçilik alacaklarının tümünden sorumlu olup;

taraflar arasında eşit paylı rücu değil, davacı asıl işverenin tam rücu söz konusu olacağı, taraflar arasındaki müteselsil sorumluluğun iç ilişkisi gereği oluşacak rücu paylaşımında sözleşmeler ve işin niteliği gereği davacı bankanın dava dışı işçiye yaptığı ödemelerin tümünün Yargıtay kararları doğrultusunda davalılar nezdinde geçen hizmet süresi ile sınırlı olması gerektiği ve bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın bu şekilde yapıldığı, dolayısıyla davacının dava dışı işçiye yaptığı toplam tutarlı kıdem tazminatının davalıların aşağıda belirlenen miktarlar oranında sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Yine yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşeceğinden, sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenicinin sorumlu olacağı açıktır.

Bu açıklamalar ve davacını talebine konu miktarlarda gözetilerek davanın kısmen kabulü ile dair aşağıdaki şekilde karar verilerek , 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 117. maddesi gereğince muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur.

Dosyanın incelenmesinde, davacı tarafından davalıların temerrüte düşürülmediği, rücu davasına konu edilen işçi alacakları davasının herhangi bir dava neticesinde de ödenmemesi nedeniyle da gözetilerek dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.