İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/437 K.2024/13

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/437

KARAR NO: 2024/13

DAVA

Tazminat (Sigorta Hukukundan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 14/06/2022

KARAR TARİHİ: 04/01/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 14/06/2022 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: 28/05/2021 kaza tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde trafik sigorta poliçesi ile sigortalı --------- plakalı aracın ---------- sevk ve idaresindeyken müvekkiline ait --------- plakalı araca çarpması sonucu müvekkilinin aracının hasar gördüğünü, olay neticesinde iki araçlı ve ölümlü/yaralamalı kaza meydana geldiğini, gerçekleşen kazanın oluşumunda davalı sigorta şirketince trafik sigortası poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını,

ekspertiz raporuna göre müvekkiline ait araçta 13.000,00 TL tutarında reel değer kaybının meydana geldiğinin bildirildiğini, değer kaybı bedelinin ödenmesi için davalı sigorta şirketine 18/08/2021 tarihinde başvuru yapıldığını, davalı sigorta şirketinin cevap vermeyerek ödeme taleplerini reddettiklerini, müvekkiline ait aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa bedelinin 137.000,00 TL üzerinde olduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu fakat anlaşma sağlanamadığını beyanla, gerçekleşen kaza neticesinde müvekkilinin --------- plakalı aracının uğramış olduğu hasarın onarım bedelinin ve değer kaybının tespitini,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL hasar bedeli ile 100,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 200,00 TL tazminat bedelinin belirsiz alacak olarak poliçe limitleri dahilinde davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiliyle müvekkiline ödenmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunduğu 07/09/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Belirsiz alacak davası açmada başvuran tarafın hukuki yararının bulunmadığını, uyuşmazlık konusu kazanın müvekkili sigorta şirketine ihbarı üzerine, müvekkili şirket tarafından -------- Şti.'nin eksper olarak atandığını, atanan --------, davacı tarafından aracın çekildiği serviste bizzat araç üzerinde inceleme yapılmış ve ödemeye dayanak 09/07/2021 tarihli hasar ekspertiz raporu hazırlandığını, akabinde servis yetkilileri ile aracın onarımı hususunda anlaşılması üzerine tespit edilen hasar bedelinin başvuru sahibine iletildiğini, davacı tarafından da aracın,

bizzat kendisi tarafından seçilen --------Otomotiv servisinde onarılması hususunda onay verildiğini, davacıya aracın onarılmış bir şekilde teslim edildiğini ve teslim sırasında herhangi bir ihtirazı kayıt ileri sürülmediğini, hatta onarım aşamasının bizzat davacı tarafından takip edildiğini ve kendi onayları ile devam edildiğini, araç onarımında kullanılan parçaların, ekte faturası bulunduğu üzere, --------- firması tarafından tedarik edildiğini ve tedarik bedelinin müvekkil şirket tarafından 06/08/2022 tarihinde 4.699,31 TL ödendiğini,

işçilik bedeli olarak ise 12/07/2021 tarihinde 3.275,00 TL'nin bizzat davacıya ödendiğini ve davanın zararının giderildiğini, davacının onayı ile onarımın yapıldığı ve onarım bedelinin müvekkil sigorta şirketi tarafından karşılandığı halde araç onarım görmemiş gibi talepte bulunulmasının hakkaniyete uygun olmadığını, davacı tarafından her ne kadar hasar bedelinin talebi için huzurdaki dava ikame edilmişse de araç onarım bedelinin kendileri tarafından karşılandığına ilişkin bir iddia bulunmadığı gibi onarım faturası da sunulmadığını,

davacı tarafından haricen ödeme yapıldığına ilişkin herhangi bir belge sunulmadığından davacının haksız taleplerinin reddinin gerekmekte olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin kdv’den sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davacının değer kaybına ilişkin zararı karşılandığından işbu davanın reddinin gerektiğini, davacının müracaatı üzerine başvuru konusu araçta 2.000,00 TL reel değer kaybı bedeli tespit edilmiş olup, bu tutarın davacı taraf vekiline 08/09/2021 tarihinde ödendiğini, ödemeye ilişkin dekont ve ödeme detaylı görseli ekte sunduklarını,

dolayısıyla müracaat üzerine değer kaybı bedeli karşılandığından işbu davanın reddinin gerekmekte olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönündeki iddialarını kabul etmediklerini, davacının faize ilişkin taleplerinin reddinin gerekmekte olduğunu, davacının ekspertiz ücretine ilişkin taleplerinin reddinin gerektiğini beyanla, öncelikle, HMK madde 115 gereği dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, davacının hasar bedeli onarım ve değer kaybı bedeli ödeme suretiyle karşılandığından işbu haksız davanın bilirkişi incelemesi yapılmadan reddine,

her halde kusur oranlarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasına, her halükarda hasar bedeli hesaplamasının, ZMMS Genel Şartlarında yer alan esaslara göre hesaplanmasına, davacının faize ilişkin taleplerinin reddine, davacının ekspertiz ücreti talebinin reddine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-------- Merkezi'nin müzekkere cevabı, --------- Komutanlığı'nın 26/07/2022 tarihli müzekkere cevabı, ---------- Birliği'nin 15/09/2022 tarihli müzekkere cevabı, -Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyetinin 21/02/2023 tarihli raporu, -Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyetinin 18/06/2023 tarihli ek raporu, -Davacı vekilinin 17/04/2023 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile değer kaybı bedeli olarak 3000,00 TL, 15/11/2023 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile 6.335,40 TL hasar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ödetilmesini talep ettiği ve eksik peşin harcı yatırdığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava, trafik kazası sebebiyle oluşan hasar bedeli ve değer kaybına dayalı tazminat istemine ilişkindir. Dava dilekçesi ile, 28/05/2021 tarihli trafik kazası sebebiyle davacıya ait araçta oluşan hasar bedeli ve değer kaybı zararının tazmini talep edilmiş, talep miktarını bedel artırım dilekçesi ile arttırılmıştır.Dosyada yer alan belgeler ve ruhsatın incelenmesi neticesinde --------- plakalı aracın davacı adına kayıtlı olduğu,

--------- plaka sayılı aracın dava dışı -------- adına hususi araç olarak kayıtlı olduğu ve kaza tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır.Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti mahkememize sunduğu 21/02/2023 tarihli raporunda sonuç olarak: "Kazanın tutanakta belirtildiği şekilde olduğuna, ---------- plakalı aracın sol ön çamurluk, sol ön teker, sol ön far, ve jant hasar görmüş olduğuna, sürücü -------- sevk ve idaresindeki ---------- plakalı aracın %100 tam ve asli kusurlu olduğuna, toplam hasarın 7.257,47 TL + KDV (716,84 TL) = 7.974,31 TL olduğu,

-------- Şirketi tarafından yedek parça tedarik firması ve araç sahibine toplamda 7.974,31 TL ödenmiş olduğu, hasar bedelinin tamamının sigorta şirketi tarafından ödenerek sorumluluğunu yerine getirmiş olduğuna, değer kaybı değerlendirmesinde aracın kaza tarihi itibari ile 2. El piyasa şartlarına göre 5.000,00 TL değer kaybı oluşacağına, Sigorta şirketi tarafından 2.000,00 TL değer kaybı ödemesi sonrası kalan değer kaybı bedelinin 3.000,00 TL olduğuna kanaat getirilmiştir." şeklinde rapor ibraz etmiştir.

Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyetine dosya yeniden tevdi edilmiş ve hasar bedelinin orjinal parça kullanılması halinde ne kadar olacağının hesaplanması istenilmiş , mahkememize sunulan 18/06/2023 tarihli ek raporda sonuç olarak: "kazanın tutanakta belirtilen şekilde olduğuna, ---------- plakalı aracın sol ön çamurluk, sol ön teker, sol ön far, ve jant hasar görmüş olduğuna, Sürücü -------- sevk ve idaresindeki ------- plakalı aracın %100 tam ve asli kusurlu olduğuna, yedek parça toplamı 9.526,87 TL, işçilik toplamı 2.600,00 TL, toplam hasar 12.126,87 TL, KDV %18 2.182,84 TL olmak üzere genel toplam 14.309,71 TL,

toplam hasarın 12.126,87 TL + KDV (2.182,84 TL) =14.309,71 TL olduğu, ---------- şirketi tarafından yedek parça tedarik firması ve araç sahibine toplamda 7.974,31 TL ödenmiş olduğu orijinal yedek parça ve ile yapılan hesaplama sonucu oluşan fark 6.335,40 TL olduğuna, değer kaybı değerlendirmesinde aracın kaza tarihi itibari ile 2. El piyasa şartlarına göre 5.000,00 TL değer kaybı oluşacağına, Sigorta şirketi tarafından 2.000,00 TL değer kaybı ödemesi sonrası kalan değer kaybı bedelinin 3.000,00 TL olduğuna kanaat getirilmiştir." şeklinde rapor ibraz etmiştir.2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde,

bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir.Davacının değer kaybı zararına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur.

Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir.

Nitekim, --------- sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Bu sebeplerle; değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş, dosya bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor düzenlenmesi istenilmiş,

bilirkişi heyetinin 21/02/2023 havale tarihli raporunda dava konusu araçta piyasa açısından meydana gelen değer kaybının kaza tarihi itibariyle 3.000,00 TL olduğu tespit edilmiş ve rapor ekine aracın güncel hasarsız hali ile hasarlı değer piyasa araştırmasına ilişkin kayıtlar sunulmuş olduğu anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Kusur tespitinin olayın oluş şekli ve trafik kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu ,Mahkememizce alınan 21/02/2023 havale tarihli ve 18/06/2023 tarihli bilirkişi raporunun --------- sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesi ve 92. maddesinin ilgili bentlerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerektiğinden dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile aracın onarıldıktan sonraki piyasa rayiç bedeli

arasındaki farkı değer kaybı olarak belirlemiş olması nedeniyle değer kaybı hesaplamasının yerinde olduğu yine ,bilirkişi heyetinden hasar bedelinin orjinal parça kullanılması halinde ne kadar olacağının hesaplanması istenilmiş, Mahkememize sunulan 18/06/2023 tarihli ek raporda KDV dahil yedek parça ve, işçilik toplamının 14.309,71 TL olduğu,

söz konusu ---------- şirketi tarafından yedek parça tedarik firması ve araç sahibine toplamda 7.974,31 TL ödenmiş olduğundan orijinal yedek parça ve ile yapılan hesaplama sonucu oluşan farkın 6.335,40 TL belirtilmiş ve davacıya ait araçta meydana gelen hasarlı parçaların kazanın oluşumu ile uyumlu olduğu anlaşılmış olup hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile;

dava konusu araçta meydana gelen 6.335,40 TL hasar bedeli ve 3.000,00 TL araç değer kaybı olmak üzere toplam 9.335,40 TL'nin davalı sigorta şirketinin KTK 99. maddesi gereğince davacının başvuru tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yapmaması nedeniyle 31/08/2021 tarihinde temerrüte düşmüş sayılacağından temerrüt tarihi olan 31/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (sigortalı araç hususi olarak tescilli olduğundan) davalı sigorta şirketinden ( kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.