İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/607 K.2024/415

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/607 Esas

KARAR NO: 2024/415

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 17/08/2022

KARAR TARİHİ: 02/05/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 17/08/2022 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirketin 19/08/2021 tarihinde davalı şirketten ticari amaçla ---------- Boya Sökücü satın aldığını, karşılığında davalı şirkete 05/12/2021 keşide tarihli 36.000 TL bedelli çek tahsis ettiğini, 1020 lt olarak sipariş edilen boya sökücü malzeme müvekkil şirketin ---------- da bulunan şubesine ulaşmasının ve malzemenin kullanımı amacıyla incelenmesinin ardından, gelen boya sökücü malzemenin sipariş edilen üründen farklı cins ve kalitede olduğunun anlaşıldığını,

müvekkil şirketin mevcut inceleme ve denemeler sonucunda gelen malzemenin uygun olmadığını tespit ettiğinde davalı şirket ile iletişime geçerek ürünlerin iadesini talep ettiğini, herhangi bir sonuç alamadığını, bu sebeple müvekkil şirketin davalı şirkete 02/11/2021 tarihinde --------- nolu iade faturası kestiğini, ancak davalı şirket tarafından herhangi bir dönüş yapılmadığını ve iade taleplerinin 15/12/2021 tarihli ---------Noterliğinin ---------- nolu ihtarnamesi ile reddedildiğini ve tarafına iletildiğini, Türk Borçlar Kanunu'nun 219 vd. maddelerinde.

Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur denilmek suretiyle satıcının ayıptan sorumlu olacağına hükmedildiğini, aynı şekilde Türk Borçlar Kanunu " Satıcının ağır kusurunun sonuçları" başlıklı 225.

Maddesi gereğince "Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz.

Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir." hükmü ile satıcının sorumlu olduğunu gösterdiğini, Ağır kusur (iğfal) halinde alıcının, ticari satımda ayıp ihbar sürelerine uyulmaksızın, kanundan doğan haklarını kullanabildiğini gösterdiğini, davaya konu iadesi istenen ---------- Boya Sökücü malzemenin, sipariş edilen/vaat edilenden farklı cins, kalite ve özelliklerde gönderildiğini, Müvekkil şirketin, bu üründen beklediği faydanın ortadan kalkacak derecede azaldığını, bu ürünün müvekkilin beklentisini karşılamadığını, beklenen ve aynı zamanda vaat edilen kalitede olmadığının anlaşıldığını,

satıcının bu ayıplara karşı sorumluluğunun bulunduğunu, dilekçe ekinde sunulan resimlerden de; ------- boya sökücünün beklentileri karşılamadığı gibi sipariş edilenden farklı kalite ve özelliklerde gizli ayıplı olduğu anlaşıldığını, müvekkili şirkete satılan ürünler ayıplı olduğundan müvekkil şirket tarafından iade talebinde bulunulduğunu, iade bedelinin müvekkili şirkete ödenmediğini, bu bedeli tahsil etmek amacıyla --------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas numarası ile icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlunun, herhangi bir borcu olmadığı iddiası ile takibe ve borca itiraz ederek,

takibin durmasına sebebiyet verdiğini, davalı şirketin, borçlu olduğunu, bu nedenle kötü niyetli olduğunu, akabinde arabuluculuk kurumuna --------- Arabuluculuk Bürosu'na ---------- başvuru numarası ile başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, davalı/borçlunun itiraz etmesiyle duran icra takibinin devamı için itirazın iptalini talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu, davalı/borçlunun, itirazlarının iptaline, takibin devamına, davalı/borçlunun itirazları kötü niyetli olduğundan, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere, icra inkar tazminatı ödemesine,

yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 20/09/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle. Davacı yanın.

19/08/2021 tarihinde davalı şirketten --------- Boya Sökücü siparişi verdiğini ancak sipariş edilen ürün ile teslim edilen ürünün cins ve kalitesinin örtüşmediğini, bu sebeple davalı şirketin ağır kusurundan kaynaklanan ayıbın söz konusu olduğunu iddia ettiğini, davacı yanın iddia ve taleplerinin kabulü etmediklerini, davacıya teslim edilen ürün ile sipariş edilen ürün arasında hiçbir cins ve kalite farklılığı bulunmadığını, davalı şirketin ticari satımdan kaynaklanan borcunu olması gerektiği şekilde ifa ettiğini ve ayıp varlığından söz edilemeyeceğini, davacı yanın ayıp iddiasını ispatlaması gerektiğini,

dosya muhteviyatında ayıbın varlığını ispatlar hiçbir delil bulunmadığını, somut olay bakımından tanık deliline dayanıldığını, söz konusu olayın tanık ile ispatının mümkün olmadığını, tanık delilini kabul etmediklerini ve itiraz ettiklerini, ayıp iddiasında bulunan tarafın, sipariş edilen ürün ile teslim edilen ürün arasında cins ve kalite farklılığı bulunduğunu iddia ettiğini, ayıbın varlığına ilişkin hiçbir delil vasıtasına başvurulmadığını, davacının ispatlanamayan iddialarının reddi gerektiğini, alıcının, ayıplı olduğunu iddia ettiği ürüne ilişkin yasal süresi içerinde satıcıya bildirimde bulunmadığını,

alıcının ayıplı ürünü gözden geçirmek ve satıcıya bildirim yapmakla mükellef olduğunu, herhangi bir bildirimde bulunulmamışsa; ürünün alıcı tarafından kabul edilmiş sayıldığını, 19/08/2021 tarihinde sipariş edilen ürüne ilişkin ilk kez 02/11/2021 tarihinde davacı yan tarafından davalı şirkete iade faturası kesildiğini, daha öncesinde ayıba ilişkin hiçbir ihbarda bulunulmadığını, 6102 Sayılı TTK md. 23/c : "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.

Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür.

Diğer durumlarda Türk Borçlar Kanunu'nun 223'üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır."6098 Sayılı TBK md. 223 :(1) Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

2) Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır." Mezkur mevzuat hükümlerine göre, alıcı ayıp iddiasında bulunduğu ürünü gözden geçirme ve ihbar külfetlerini, yerine getirmez ise ürünü kabul etmiş sayıldığını, iddia edilen ayıbın, açık ayıp niteliğinde olduğunu, dolayısı ile davacı alıcının 2 gün içinde satıcıya ihbarla mükellef olduğunu, yasal süreler içerisinde davalı şirkete hiçbir bildirimde bulunulmadığını, davacı yanın tacir sıfatı haiz olmakla birlikte basiretli bir tacir gibi davranmakla mükellef olduğunu, dolayısı ile davacının ayıp iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, davacı yanın;

davalı şirketin ağır kusuru sebebi ile ayıp bildiriminin süresinde yapılmaması sebebi ile sorumluluktan kurtulamayacağını iddia ettiğini, alıcının, TTK ve TBK hükümlerinde bildirilen sürelerde, malın inceleneceğini bildirerek haklarını korumaya almakla mükellef olduğunu, davalı şirketin ağır kusurlu olduğu iddiasının gerçek dışı ve mesnetsiz olduğunu, davacı yan tarafından 02/11/2022 tarihinde davalı şirkete iade faturası kesildiğini, ilgili ürünün davalı şirkete gönderilmediğini,

davacı alıcının kötü niyetli biçimde -------- İcra Müdürlüğünün ---------- E. No.lu dosyası ile davalı şirket aleyhine icra takibinde bulunduğunu ve huzurda görülmekte olan itirazın iptali davasını ikame ettiğini, icra takibine konu asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı borçlu lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davacının ayıp iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bu iddia kabul edilse dahi gerekli bildirimler süresi içerisinde yapılmadığını, icra takibine konu asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı borçlu lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLER

- --------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 25/08/2022 tarihli --------- Şirketi'ne ait ticaret sicil kayıtları,

---------İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosya sureti ,

- --------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 01/03/2023 tarihli --------- Şirketi'ne ait 2021 yılı BA-BS formları,

- --------- Şirketi'nin 26/08/2022 tarihinde müzekkere cevabı,

--------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 01/03/2023 tarihli ----------- Şirketi'ne ait 2021 yılı BA-BS formları,

--------- Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talimat aracılığı mali müşavir bilirkişi raporu,

Mali Müşavir bilirkişisi 01/06/2023 tarihli raporunda özetle "...Yukarıda arz ve izah ettiğim üzere dava dosyası ve davacının kendi işyerinde ibraz ettiği 2021 yılı ticari e- defter kayıt ve belgeleri ( dava konusu ile ilgili) üzerinde istenilen hususlar doğrultusunda yaptığım inceleme ve tespitler neticesinde; sahibi lehine delil olabileceği,

Davalı tarafından davacı adına düzenlenen fatura ve sevk irsaliyesinin olduğu, faturalarda yazılı ürünlere ait sevk irsaliyesindeki ürünler ile faturalardaki ürünlerin aynı olduğu ,

Davacı tarafından davalı adına düzenlenen iade e-fatura münderecatında sevk irsaliyesi ve ambar tesellüm fişinin olmadığı, davalı firmaya gönderilen ürünlere ait teslim tutanağı olmadığı anlaşılmıştır.

a) Davacı şirketin 2021 yılı ticari e -defterlerinin 31/12/2021 tarih ve ---------- no.lu yevmiye kapanış kaydında --------- ŞİRKET verilen avanslar hesabında davalıdan 36.526,98 TL alacağının gözüktüğünün .." şeklinde rapor ibraz edilmiştir.

-Mali Müşavir bilirkişisinden alınan 06/02/2024 tarihli bilirkişi raporu,

-Mali Müşavir bilirkişisi 06/02/2024 tarihli raporunda özetle "...1.Davalının ticari defterlerinde davacıdan 526,98 TL alacaklı olduğu,

2.Davacının düzenlemiş olduğu 36.526,98 TL tutarlı iade faturasının davalının ticari defter kayıtlarında yer almadığı, 3.Davacının iade faturası düzenlediği ürünü fiziki olarak davalıya teslim ettiğine dair dosya içerisinde bir belge olmadığı," şeklinde rapor ibraz edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; iade faturası nedeniyle talep edilen 36.526,98 TL asıl alacak ve 1.846,36 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 38.373,34 TL alacağın tahsili için başlatılan takibe yapılan vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.İtirazın iptali davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunu madde 67 vd. düzenlenmiştir.

Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Dosya kapsamından; davacı tarafından 02/11/2021 tarihli 36.526,98 TL'lik iade faturası düzenlendiği, söz konusu faturaya dayalı 36.526,98 TL asıl alacak ve 1.846,36 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 38.373,34 TL alacağın alacağının tahsili için --------- İcra.

Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı icra dosyası ile davalı aleyhine takip başlattığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalının yasal süresinde borca ve ferilerine itiraz ettiği ve davacının bir yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptalini talep ettiği görülmektedir.Mahkememizce davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi için talimat yazılmış ve Mali Müşavir bilirkişisi 01/06/2023 tarihli raporunda davacı şirketin 2021 yılı ticari defterlerinin 31/12/2021 tarih ve -------- no.lu yevmiye kapanış kaydında ---------- Şirket verilen avanslar hesabında davalıdan 36.526,98 TL alacağının gözüktüğü belirtilmiş olup davalı tarafın

ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde tanzim edilen 06/02/2024 tarihli raporda davalının davacıya yapmış olduğu 36.526,98 Tl tutarlı satış karşılığında 36.000,00 TL çek tahsil ettiği ve ticari defterlerinde davacıdan 526,98 TL alacaklı olduğu, davacının düzenlemiş olduğu 36.526,98 TL tutarlı iade faturasının davalının ticari defter kayıtlarında yer almadığı, davacının iade faturası düzenlediği ürünü fiziki olarak davalıya teslim ettiğine dair dosya içerisinde bir belge olmadığı belirtilmiştir.

Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır. Fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir. Salt fatura düzenlenmesi adına fatura düzenlenen kişiyi borçlu kılmaz.

Adına fatura düzenlenen kişinin fatura düzenleyene borçlu sayılabilmesi için ya düzenlenen faturayı tebliğ aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde fatura ve münderecatına itiraz etmemiş olması ya da faturanın ihtiva ettiği mal veya hizmetin tarafına tesliminin yapılmadığını ya da ayıplı olduğunu ispatlamalıdır.

Dava konusu iade faturasının davacı şirket tarafından davalı şirket unvanına düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır.6102 Sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi tacirler arasındaki hizmetin ayıplı olması halinde yapılması gereken işlemleri düzenlemektedir. Anılan maddeye göre hizmet alan tacir, malın ayıplı olduğu açıkça belli değilse, malı teslim aldıktan sonra malı incelemek veya incelettirmek, malın ayıplı olması halinde 8 gün içinde bu durumu hizmet verene iletmek durumundadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. HMK'nın 190 maddesi uyarınca ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporlarına göre davalı şirket tarafından davacı adına 19/08/2021 tarihinde -------- boya sökücü satışı ile ilgili olarak 36.526,98 TL'lik fatura düzenlendiği ve faturaya konu ürünün teslim edildiği, davacı tarafından söz konusu ürünlerin ayıplı olduğu iddiası ile 02/11/2021 tarihli 36.526,98 TL'lik iade faturası düzenlendiği ve davalı davalı tarafa tebliğ edildiği davalı tarafından -------- Noterliği'nin 15/12/2021 tarihli --------- Yevmiye numaralı ihtarname ile iade faturasının kabul edilmediği ve iade faturasına konu herhangi bir ürünün teslim alınmadığı hususu ihtar edilmiştir.

Davacı tarafından 02/11/2021 tarihli söz konusu iade faturasına dayalı 36.526,98 TL asıl alacak ve 1.846,36 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 38.373,34 TL alacağın alacağının tahsili için --------- İcra.

Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı icra dosyası ile davalı aleyhine takip başlatmış ise de davalı şirket tarafından davacı adına 19/08/2021 tarihinde -------- boya sökücü satışı ile ilgili olarak düzenlenen 36.526,98 TL'lik fatura davacı defterlerinde kayıtlı olduğu ve 19/08/2021 tarihli teslim tutanağı ile --------- isimli şahsa teslim edildiği,

her ne kadar davalı tarafından söz konusu ürünlerin ayıplı olduğu iddiası ile 02/11/2021 tarihli 36.526,98 TL'lik iade faturası düzenlenmiş ise de söz konu iade faturasının davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı , ------- Noterliği'nin 15/12/2021 tarihli ---------- Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya iade edildiği bu tarihten önce davacı tarafından ayıp ihbarı yapıldığı hususunda dosyaya herhangi bir delilde sunulmadığından 6102 Sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi gereğince ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı ve yine ayıp iddiasını ispata elverişli dosyaya somut bir delilinde sunulmadığı ,

02/11/2021 tarihli 36.526,98 TL'lik iade faturasına konu ürünlerin davalıya teslim edildiğine ilişkin de teslim tutanağının dosyada yer almadığı anlaşılmış olup 02/11/2021 tarihli 36.526,98 TL'lik iade faturası nedeniyle davalının davacıya borçlu olmadığı kanaatine varılmış olup davacının itirazın iptali davasının reddine, davacının takip başlatmakta kötü niyetli olduğu iddiası da ispatlamadığından davalının kötüniyet tazminat talebinin reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.