İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/694 K.2025/383

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/694 Esas

KARAR NO: 2025/383

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 20/09/2022

DAVADavacı Vekili Mahkememize Sunduğu 20/09/2022 Havale Tarihli Ve Aynı Tarihte Harçlandırdığı Dava Dilekçesinde Özetle;

Müvekkili şirketin davalı şirketten ----------makinesini satın aldığını ve işbu makinenin ------ tarihinde müvekkili şirkete ait iş yerinde kurularak müvekkili şirkete teslim edildiğini, davalı tarafça müvekkili şirkete ait fotokopi makinesinin ----anlaşması için ----- dönemini kapsayan teklif formu gönderildiğini, işbu teklif formuna göre anlaşma çerçevesinde fotokopi makinesinin servis, malzeme ve yedek parça işlemlerinin ücretsiz olarak yerine getirileceği, makinenin --------- işlemlerinin ise aylık çekim adedine göre fatura edileceğinin belirtildiğini, davalı tarafça sunulan bu teklifin uygun görülerek kabul edildiğini,

müvekkili şirketin faaliyet alanı kapsamında kullandığı makinede “boş sayfa” hatasının oluşması nedeniyle -------hatasının oluşması nedeniyle de 27.07.2022 tarihinde sorunun giderimi için davalı şirkete makineyi gönderdiğini ve gerekli servis işlemlerinin yapılmasını talep ettiğini, serviste söz konusu makinedeki hatalar giderilerek makinenin müvekkili şirkete teslim edildiğini, işbu makineye ilişkin davalı şirkete ait serviste hangi işlemlerin yapıldığına ve makinenin detaylı bilgilerine ilişkin------seri numaralı servis raporlarının düzenlendiğini, taraflar arasındaki anlaşma gereğince makinenin servis,

malzeme ve yedek parça işlemlerinin ücretsiz olarak yapılması gerektiğini, bugüne kadar bu işlemlerin ücretsiz olarak gerçekleştirildiğini, davaya konu faturaların düzenlemesine kadar hiçbir sorun yaşanmadığını, ancak yukarıda yazılı servis raporlarına istinaden müvekkili şirkete ----- bedelli fatura gönderilerek serviste uygulanan işlemlere karşılık ücret talep edildiğini, davalı şirket tarafından teklif formuna istinaden kurulan anlaşmaya aykırı hareket ederek ücret talep ettiğini, dolayısıyla müvekkili şirketçe davalı tarafın haksız olarak düzenlediği faturanın ------tarihli iade faturası düzenlenerek davalı şirkete gönderildiğini,

buna karşılık olarak davalı şirketçe aynı konuya ilişkin ----- bedelli faturanın gönderildiği, müvekkili şirket tarafından da aynı gerekçelerle ----- tarihli iade faturası düzenlendiğini, davalı tarafça açık bir şekilde anlaşmaya aykırı olarak kötüniyetli bir şekilde hareket edildiğinin açık olduğunu beyanla, davalıya iade edilen faturalardaki toplam asıl alacak miktarı olarak 13.657,47TL ve dolayısıyla ferileri ile birlikte borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini,

davalının kötü niyetli hareket ederek müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğundan %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı Vekili 31.10.2022 Tarihli Cevap Dilekçesinde Özetle.

Davacının dava dilekçesinde belirttiği telif formunu içeren anlaşmanın sonradan ikame edildiğini, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında ----- anlaşması yapıldığını, anlaşmaya göre, --------- kararlaştırıldığını, davacının beyanlarında her ne kadar servis ve yedek parça hizmetinin ücretsiz olarak anlaşıldığı iddia edilmiş ise de, -------- anlaşması devam ettiği sürece ve makine baskı yaptıkça servis ve yedek parça değişiminin ücretsiz yapılacağını, makinenin baskı yapmadığından ve kullanılmadığından servis ve yedek parça hizmetinin fatura edildiğini,

anlaşmaya göre ------- tarihinden itibaren yapılan hiçbir servis ve yedek parça hizmetinin fatura edilmediğini, servis hizmeti için o bölgeye giden müvekkili şirket çalışanlarının, dava konusu makinenin kullanılmadığını, sarılı bir vaziyette deyim yerindeyse bir köşede bekletildiğini tespit ettiğini, makinenin kullanılmamasının, sarılıp yerinin değiştirilmesinin sözleşmeye göre fesih sebebi olduğunu, sözleşmenin 4.d, 5 ve 8. Maddelerinde de belirtildiği üzere, makinenin parçalarının değişiminin yapıldığı ve hata vermedi;

halde kullanılmaması durumunda servis hizmetinden ücretsiz yararlanılmasının ilgili sözleşmeye göre Mümkün olmayacağını, davacı şirketin makineyi kullanmayarak ve anlaşmaya göre basım hizmetini vermeyerek müvekkili şirketin kar elde etmesinin engellendiğini, dava konusu makinenin kendisi ve değişen parçaların maddi değeri yüksek ve maliyetli ürünler olduğunu, değişim yapıldıktan sonra makinenin kullanılmaması ve yerinin değiştirilip kullanımdan kaldırılmasının------- anlaşmasına tek taraflı fesih sebebi olduğunu, davacı şirket yetkilisiyle mail yoluyla yapılan görüşmelerde, söz konusu fotokopi makinesinin envanterinde olduğunu,

tasarrufu ve kullanım hakkı ve inisiyatifini kendilerinde olduğunu beyan ettiğini, davacı şirket ile müvekkili şirket arasındaki anlaşma gereği, baskı karşılığında servis ve yedek parça değişiminin ücretsiz gerçekleşeceğinden, makinenin envanterlerinde olması durumunun değişmeyeceğini, kullanılmayan ve baskı vermeyen bir makineye ücretsiz servis hizmeti verilmesinin sözleşmeye, hakkaniyete ve ticari teamüle aykırı olduğunu beyanla, haksız davanın reddine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.30.06.2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle.

Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Taraflara ait ticari defterler dosya kapsamında mevcut Mali Müşavir bilirkişi----- bilirkişi raporunda incelenmiş olup, tarafların 2022 yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu.

Davalı şirket tarafından davacı şirkete ifa edilen servis ve yedek parça hizmetine ilişkin ilk olarak------ tutarında fatura düzenlendiği, faturanın davacı tarafından kayıtlara alınıp fatura düzenlenerek iade edildiği, davalının aynı konu için ------ alınarak fatura düzenlenerek iade edildiği, davalı tarafından iddia edildiği üzere davacının, söz konusu makinayı kullanıp kullanmadığı; sarılı vaziyette bekletip bekletmediği; makine ile basım yapılıp yapılmadığı; haklı nedenle sözleşmenin davalı tarafından feshedilip edilmediği;

dolayısıyla davalının faturalara konu edilmiş alacağın ödenmesini isteyip isteyemeyeceği, varsa bunun miktarına hususlarına yönelik teknik inceleme neticesinde: Taraf vekilleri ile yapılan görüşme sonrasında dava konusu ------ seri numaralı baskı makinesi üzerinde yerinde yapılacak teknik incelemenin yapılamadığı,

Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: Taraflar arasında kurulduğu ihtilafsız olan ------- başlıklı sözleşmenin - 4.d hükmünün “Müşteri, kendisine tahsis edilen ekipmanın yerini, ------- personeline danışmadan değiştiremez ve ekipmanın kullanımında yeterli özeni kitabi içinde gösterme mükellefiyetinde olduğunu peşinen kabul eder.”, in “... tüm ekipmanın mülkiyeti ------ müşteri, söz konusu ekipmanı hiçbir şekilde ve şartta satmamayı, devretmemeyi, kiraya vermemeyi, rehin vermemeyi ve takyit altına sokmamayı kabul eder.

Ayrıca müşterinin tüm mükellefiyetleri yerine getirmesi ve son ayın hizmet bedelinin müşteri tarafından ödenmesine müteakip, sözleşme kapsamındaki ekipmanın mülkiyetinin müşteriye devredileceği ----- sorumluluğundadır.

8.ahükmünün “Müşteri, işbu sözleşme çerçevesinde kendisine fatura edilen ve edilecek tüm bedelleri ödeme mükellefiyetindedir. ”, hükmünün ------sözleşmede belirtilen koşulların müşteri tarafından yerine getirilmemesi veya yanıltıcı beyanlarda bulunarak ----- zarara uğratılma ihtimaline bağlı olarak sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir. hükmünün ------ bildirilmek koşulu ile masrafların müşteri tarafından karşılanması halinde mevcut ekipmanın yeri değiştirilebilir.

Müşterinin, -----bilgisi dışında ve kendi iradesi ile ekipmanın yerini değiştirmesi halinde doğacak her türlü arıza ve zarar, sözleşme kapsamında değildir. Bu durumda oluşan zarar ve ziyandan müşteri münferiden sorumludur.

Zarar ve ziyanı müşteri ödemeyi taahhüt eder.", hükmünün “Ekipmanın normal kullanımı dışındaki sebeplerden ötürü, ----tarafından gerçekleştirilecek tamir ve bakım hizmetlerinin ve yenilenen yedek parça maliyetlerinin bedeli ----- o tarihte geçerli fiyat listesi uyarınca ...ödenecektir.”, şeklinde olduğu; sözleşmede yer alan irade beyanları incelendiğinde sözleşmenin karma nitelikli olduğu; zira hem kira sözleşmesinin hem satım sözleşmesinin hem de tüm edimlerin yerine getirilmesi halinde müşteri davacıya mülkiyetin devrini içeren sözleşmenin edimlerini içerdiği,

Davalı tarafından iddia edildiği ere davacının, söz konusu makinayı kullanıp kullanmadığı; sarılı vaziyette bekletip bekletmediği; makine ile basım yapılıp yapılmadığı; haklı nedenle sözleşmenin davalı tarafından feshedilip edilmediği hususunun teknik açıdan incelenemediğinin beyan edildiği.

Sözleşmede yer alan hükümler gereğince teknik inceleme neticesinde eğer davacının, davalının haberi olmaksızın makinenin yerini değiştirdiği, kullanmadığı, basım yapmadığı tespit edilir ise bu halde sözleşmenin özellikle 8. ve 9. maddesine göre davacının, sözleşme ihlaline dayalı olarak ödeme borcu altında olacağı kanaatine varıldığı; ancak tüm bunların ancak teknik inceleme ve değerlendirme neticesinde belirlenebileceği; takdirin Mahkeme'ye ait olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının davalıdan satın aldığı fotokopi makinesinin arızalanması nedeniyle davalı tarafça yapılan tamir işleminden sonra düzenlenen fatura nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu tespit edilmiştir.

Mali Müşavir bilirkişi ----- yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu; Davalı şirket tarafından davacı şirkete ifa edilen servis ve yedek parça hizmetine ilişkin ilk olarak ------ tutarında fatura düzenlendiği, faturanın davacı tarafından kayıtlara alınıp fatura düzenlenerek iade edildiği, davalının aynı konu için ------ tutarındaki fatura düzenlendiği, davacı tarafından kayıtlara alınarak fatura düzenlenerek iade edildiği tespit edilmiştir.

Taraflar arasında kurulduğu ihtilafsız olan ----- başlıklı sözleşmenin; 4.d hükmünün “Müşteri, kendisine tahsis edilen ekipmanın yerini,------ yetkili personeline danışmadan değiştiremez ve ekipmanın kullanımında yeterli özeni kitabi sınır ve tanımlar içinde gösterme mükellefiyetinde olduğunu peşinen kabul eder.”,8.e hükmünün------ sözleşmede belirtilen koşulların müşteri tarafından yerine getirilmemesi veya yanıltıcı beyanlarda bulunarak ---- zarara uğratılma ihtimaline bağlı olarak sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir.”

9.d hükmünün ---- bildirilmek koşulu ile masrafların müşteri tarafından karşılanması halinde mevcut ekipmanın yeri değiştirilebilir. Müşterinin, ---- bilgisi dışında ve kendi iradesi ile ekipmanın yerini değiştirmesi halinde doğacak her türlü arıza ve zarar, sözleşme kapsamında değildir. Bu durumda oluşan zarar ve ziyandan müşteri münferiden sorumludur.

Zarar ve ziyanı müşteri ödemeyi taahhüt eder.”, düzenlemelerini içerdiği görülmüştür.Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Davalı tarafından iddia edildiği üzere davacının, söz konusu makinayı kullanıp kullanmadığı; sarılı vaziyette bekletip bekletmediği; makine ile basım yapılıp yapılmadığı; haklı nedenle sözleşmenin davalı tarafından feshedilip edilmediği hususunun teknik açıdan inceleme yapılamadığı ve davalı tarafça da iddiaların ispatına yönelik herhangi bir delil sunulmadığı,

dava konusu makineyi tamir için giden servis elemanları tarafından makinenin yerinin değiştirildiği veya kullanılmadığına dair tutulan herhangi bir tutanak da bulunmadığı gözetildiğinde davalı tarafın iddialarının ispatlanamadığı anlaşılmış olup tüm dosya kapsamına göre davacının davalı tarafa fatura nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.