İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/209 K.2024/380

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/209 Esas

KARAR NO: 2024/380

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 22/03/2023

KARAR TARİHİ: 18/04/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 22/03/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

19.03.2021 tarihinde, müvekkiline ait ------- plakalı araç ile -------- plakalı araç arasında, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkiline ait araç kazada %0 ve -------- plakalı araç ise %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracında huzurdaki davaya konu kaza sebebiyle reel değer kaybı oluştuğunu, sigorta şirketine reel değer kaybı talebi için başvuru yapıldığını, herhangi bir dönüş olmadığını, kaza sonucunda uğranılan zarara ilişkin alacak değerinin tam ve kesin olarak belirlenememesi sebebiyle bu hususta yapılacak tespit sonucu artırılmak üzere değer kaybı tazminini talep ettiğini,

davaya konu 19.03.2021 tarihli trafik kazası neticesinde müvekkiline ait --------- plakalı araçtaki reel değer kaybı ve hasar tazminatlarının belirlenmesi mümkün olmadığını ve kendisinden böyle bir kalem belirlemesi beklenemeyeceğini, kusur oranına göre değer kaybı hesaplanmasında;

hasar gören aracın bilirkişilerce araçtaki hasarın durumu, resim, fatura ve dosyada mevcut diğer belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde hesaplanan aracın değer kaybı miktarı ve hasar miktarı belirlenerek hesaplanması gerektiğini, müvekkilinin uğradığı zarar miktarı uzman bilirkişilerce yapılacak bilirkişi incelemesi sonucu tam ve kesin olarak belirlenebileceğini, kaza sonucunda müvekkil araç hasara uğradığını bunun sonucunda değer kaybı meydana geldiğini,

buna göre Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli -------- sayılı --------- yayımlanan ------- E. Ve --------- K. Sayılı kararı uyarınca müvekkilinin aracının uğradığı reel değer kaybının hesaplanması gerektiğini, kaza sonucu müvekkiline ait araçta meydana gelen reel değer kaybı tazminatının ve hasar bedelinin davalıdan tahsili amacıyla huzurdaki dava açıldığını, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 04/04/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın --------- plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ( trafik ) ile sigortalı olduğundan bahisle tazminat talep ettiğini, davacı tarafın talepleri zamanaşımına uğradığını huzurdaki davanın bu sebeple reddi gerektiğini, kaza 19.03.2021 tarihinde gerçekleştiğini, bu halde 2 yıllık zamanaşımına süresi içerisinde dava yoluna gidilmediğinden huzurdaki davanın reddini talep ettiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı taraf hmk 121.maddesine göre dava ile ilgili delillerini müvekkiline ait şirkete tebliğ edilmesi gerektiğini,

HMK. madde 121 gereğince davacı, dava konusu olaylara ilişkin dayandığı hususları tevsik eden delillerini davalı taraflara tebliğ ettirmek zorunda olduğunu, davacı bu lâzımeyi yerine getirmediğini, bu sebeple de davaya ancak vakıf olduğumuz bilgiler çerçevesinde cevap verilebildiğini, bu eksiklik giderildikten sonra gerekirse daha ayrıntılı cevap hakkımızı saklı tutulduğunu, davanın "HMK 107. md. gereği belirsiz alacak davası" olarak ikame etmesi sebebiyle davanın reddi gerektiğini, ---------sayılı ve 17.06.2015 tarihli kararında özetle "alacaklının bu tür bir dava açması için,

dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde,

baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez.şartları bulunmadığı halde dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı durumda davacıya herhangi bir süre verilmeden hukuki yarar yokluğundan davanın reddi yoluna gidilmelidir." Davacı taraf, araçta meydana gelen değer kaybı miktarının bilinemediğini ileri sürdüğünü ancak davadan önce yapılan başvuru sonrası hasar dosyası açıldığını, dosya sigorta bilgi merkezine iletilmediğini, SBM tarafından atanan eksper tarafından değer kaybı hesaplaması yapıldığını, bu halde tutar davacı tarafından bilinebilir durumda olduğunu,

davanın belirsiz alacak davası olarak kabulünü talep ettiğini, HMK m:107 gereği davanın ''belirsiz alacak davası'' olarak açılabilmesi için alacağın değerinin belirlenmesinin mümkün olmaması gerektiğini, işbu sebeple davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından ödeme yapılmış olup davacı tarafın değer kaybı zararı ve araç hasarı zararı karşılandığını, aleyhine açılan davanın reddi gerektiğini, davacının araç hasarı talebi ile davadan önce yaptığı başvuru üzerine şirket nezdinde ---------numaralı hasar dosyası açıldığını, müvekkili şirket tarafından ekspertiz incelemesi yapıldığını,

yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde araç hasarı bedeli 1.750,00 tl olarak tespit edildiğini ve işbu tutar davacı tarafa 07.06.2021 tarihinde ödendiğini, ayrıca yine müvekkil şirket nezdinde açılmış olan --------- dosyasından değer kaybına dair 18.11.2022 tarihinde davacıya toplamda 813,00 tl ödeme yapıldığını, müvekkili şirket tarafından davacının zararı karşılandığı ve ödeme yapıldığı halde aleyhine dava açıldığını, işbu davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın sigortalısı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu iddia ettiğini, ancak bu iddiayı kabul etmediklerini,

kazanın hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde iddia edildiği gibi meydana geldiğinin ispatı gerektiğini, davacı tarafın, iddiasını belgeleriyle ispatla yükümlü olduğunu, maddi vakanın ispatı halinde müvekkil şirket, davacının gerçek zararını tazminle sorumlu olduğunu, sigortalısının kusuru ve davacının zararı konularında bilirkişi tetkikatı yapılması gerektiğini, müvekkili şirkete davadan önce başvuru yapıldığını, ve davacının zararı karşılandığını, Karayolları Trafik Kanunu’nun 99.maddesi gereğince,

sigorta şirketinin hasar ödeme mükellefiyeti hak sahibinin belgeleri ile usulen sigorta şirketine müracaatından itibaren 8 işgünü sonra başladığını, müvekkili şirket usulen temerrüde düşürülmediği için faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

DELİLLER

--------- müzekkere cevabı, --------- Şirketi tarafından gönderilen ------- sayılı hasar dosyası ve ekleri,

-Makine mühendisi bilirkişinni 11/07/2023 tarihli raporunda özetle"Dosyada hasar ekspertiz bilgilerinin sunulmamış olduğu gözlenmiştir.

Davalı vekili dosyada sunmuş olduğu dekontların incelenmesinde ---------- numaralı hasar dosyası kapsamında 07.06.2021 tarihinde ---------- ŞTİ. hesabına 1.750,00 TL hasar ödemi .2021 tarihinde 1.740,78 TL ------- ŞİRKETİ hesabına ve 579,52 TL -------- ŞİRKETİ hesabına tedarik yedek parça bedeli ödemiş olduğuna,Dosyadaki bilgi ve belgeler incelenerek hasar tutarının 4.070,30 TL olduğuna, araç kaza tarihinde hasarsız hali ile 125.000,00 TL araç değeri olmasına rağmen hasar sonrasında aracın hasarlı parçaları neticesinde 123.500,00 TL civarında satılabilecektir.

Bu durumda aracın gerçekte oluşan değer kaybının 1.500,00 TL olacağına,Sigorta tarafından 18.11.2022 tarihinde 813,00 TL değer kaybı bedeli ödenmiş olduğundan kalan değer kaybı bedelinin 687,00 TL olacağına kanaat edinildiği" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.-Makine mühenedisi bilirkişi 21/01/2024 tarihli ek raporunda özetle "Davalı vekili dosyada sunmuş olduğu dekontların incelenmesinde -------- numaralı hasar dosyası kapsamında 07.06.2021 tarihinde ---------Şti.

Hesabına 1.750,00 TL hasar ödemesi, 17.05.2021 tarihinde 1.740,78 TL. ------- ŞİRKETİ hesabına ve 579,52 TL -------- ŞİRKETİ hesabına tedarik yedek parça bedeli ödemiş olduğuna,Dosyaya sonradan sunulan bilgi ve belgeler incelenerek hasar tutarının KDV dahil 4.385,30 TL olduğuna, kalan hasar miktarının 315,00 TL olduğuna, değer kaybı tutarının 7.742,94 TL olduğuna, sigorta tarafından 18.11.2022 tarihinde 813,00 TL değer kaybı bedeli ödenmiş olduğundan kalan değer kaybı bedelinin 6.929,94 TL olacağı" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.

Davacı vekili 15/03/2024 tarihli bedel arttım dilekçesinde özetle.

Dava konusu 200 TL tutarındaki değer kaybı talebini, bilirkişi raporu doğrultusunda 6.729,94 TL artırarak davanın 6.929,94 TL üzerinden, 200 TL turarındaki hasar tazminatı talebini 115,00 TL artırarak davanın 315,00 TL üzerinden kabulü ve yargılama giderlerinin davalıdan alınarak tarafına ödenmesine, toplamda 7.244,94 TL bedele kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanacak olan en yüksek faiz oranı işletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 19/03/2021 tarihli trafik kazası sebebiyle oluşan bakiye hasar bedeli ve değer kaybına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Dosyada yer alan belgeler ve ruhsatın incelenmesi neticesinde ---------- plakalı aracın davacı adına kayıtlı olduğu, --------- plaka sayılıkamyonet cinsi aracın dava dışı ------- adına ticari olarak kayıtlı olduğu ve kaza tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu ve Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır..2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde,

motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. madde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur" hükmünü içermektedir.Davacının değer kaybı zararına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur.

Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir.

Nitekim, --------- sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Bu sebeplerle; değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.Makine Mühendisi bilirkişi mahkememize sunduğu 21/01/2024 tarihli ek raporunda dosyaya KDV dahil 4.385,30 TL olduğuna, bakiye hasar miktarının 315,00 TL olduğuna, değer kaybı tutarının 7.742,94 TL olduğuna,

sigorta tarafından 18.11.2022 tarihinde 813,00 TL değer kaybı bedeli ödenmiş olduğundan bakye değer kaybı bedelinin 6.929,94 TL olacağı tespit edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Davalı sigorta şirketine sigortalı aracın geri manevra yapması nedeniyle dava konusu kazanın meydana geldiğinden dava dışı sürücü --------- % 100, dava dışı --------- plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu anlaşılmış olup ,

kusur tespitinin olayın oluş şekli ve trafik kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu ,Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun ---------- sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesi ve 92. maddesinin ilgili bentlerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerektiğinden dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile aracın onarıldıktan sonraki piyasa rayiç bedeli arasındaki farkı değer kaybı olarak belirlemiş

olması ve davacıya ait aracın daha önce hasar kaydının bulunmaması nedeniyle değer kaybı hesaplamasının yerinde olduğu yine dava konu araçta meydana gelen hasar bedelinin belirlenmesinde hasarlı parçaların tespit edildiği,

hasarlı parçalar ile kazanın oluşumunda hasar gören ve değişmesi gerekli parçalar ile bilirkişi raporunda yer alan parçaların uyumlu olduğu anlaşılmış olup hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık bilirkişi raporu ve davacı vekilinin bedel arttırım dilekçesi doğrultusunda davalının daha önce yapmış olduğu ödemeler tenzil edildikten sonra davalının 6.929,94 TL bakiye araç değer kaybının ve 315,00 TL bakiye hasar bedelinden sorumlu olacağı anlaşılmış olup davanın kabulü ile dava konusu 6.929,94 TL bakiye araç değer kaybı ve 315,00 TL bakiye hasar bedelinin KTK 99. maddesi gereğince davacının sigorta şirketine başvuru tarihi olan 15/08/2022

tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde ödenmemesi nedeniyle 26/08/2022 tarihinde temerrüte düşmüş sayılacağından temerrüt tarihi olan 26/08/2022 tarihinden itibaren davalıya sigortalı aracın ticari araç olması nedeniyle avans faizi ile birlikte (kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.