İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/274 K.2024/206

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/274 Esas

KARAR NO: 2024/206

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)

DAVA TARİHİ: 14/04/2023

KARAR TARİHİ: 23/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Talep Eden Vekili 14.04.2023 Tarihli Talep Dilekçesinde Özetle; Dava konusu edilen;

1--------Şti tarafından tanzim edilen ------- Bankası --------- Şubesine ait 15.08.2023 tarih ve -------- çek seri numaralı 25.500-TL bedelli çek,

2---------Şti tarafından tanzim edilen --------- Bankası --------- Şubesine ait 31.07.2023 tarihli --------- çek seri nolu 30.000-TL Bedelli çek,

3--------- tarafından tanzim edilmiş, 01.05.2023 tarihli--------Bankası --------- şubesine ait ---------- çek seri numaralı 10.000-TL bedelli çekler ile,

1-Keşidecisi -------- Şti. olan lehtarı ---------- Şti. olan 04/04/2023 tanzim tarihli, 17/07/2023 vade tarihli 20.000,00-TL miktarlı senedin,

2-Keşidecisi -------- Şti. olan lehtarı ----------Şti. olan 04/04/2023 tanzim tarihli, 31/07/2023 vade tarihli 20.000,00-TL miktarlı senedin,

3-Keşidecisi -------- Şti. olan lehtarı ----------- Şti. olan 04/04/2023 tanzim tarihli, 17/08/2023 vade tarihli 20.000,00-TL miktarlı senedin,

4-Keşidecisi---------- Şti. olan lehtarı ----------- Şti. olan 04/04/2023 tanzim tarihli, 30/08/2023 vade tarihli 20.000,00-TL miktarlı senedin,

5-Keşidecisi ---------- Şti. olan lehtarı ----------- olan 07/04/2023 tanzim tarihli, 10/07/2023 vade tarihli 26.000,00-TL miktarlı senedin,

6-Keşidecisi ---------- Şti. olan lehtarı ----------- olan 07/04/2023 tanzim tarihli, 20/07/2023 vade tarihli 30.000,00-TL miktarlı senedin

7-Keşidecisi ---------- Şti. olan lehtarı ---------- Şti. olan 07/04/2023 tanzim tarihli, 20/08/2023 vade tarihli 63.215,94-TL miktarlı senedin,

8-Keşidecisi --------- olan lehtarı--------- olan 25/08/2023 vade tarihli 30.000,00-TL tutarlı 8 adet senet ve 3 adet çekin müvekkili şirketin uhdesindeyken kaybetmiş ve çaldırmış olduğunu, müvekkili tarafından şirket bünyesinde kaybedilerek zayi edildiğini belirterek bahsi geçen 8 adet Senet ve 3 adet çekin iptaline, dava konusu çekler ve senetlerin vadesi gelmemiş olması sebebiyle senetlere ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Talebin Hukuki Niteliği. Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali, talebidir.Talebin Hukuki Sebebi. 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklindeki düzenlemelerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Talep; zayi nedeniyle kambiyo senetlerinin iptaline ilişkindir. 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono (senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. İradesi dışında çek veya senet elinden çıkan kişi, çeki veya senedi eline geçiren kişiyi bilmiyorsa, asliye ticaret mahkemesinden çekin veya senedin iptaline karar verilmesi isteyebilir.

İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

Elden çıkan çek veya senet, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın çek iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu,

aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği, kaldı ki dava sırasında yapılan ilamlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği, ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek/senet iptali kararı ile iptal edilebileceği; talebe konu olayda TTK.nun 762.

Maddesi uyarınca ----- yapılan 3 ayrı ilan ve verilen 3 aylık süreye rağmen uyuşmazlık konusu kambiyo senetlerinin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen çekler ve senetlerin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur