İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/458 K.2024/617

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/458 Esas

KARAR NO: 2024/617

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 03/07/2023

KARAR TARİHİ: 02/07/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 03/07/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili -----------Şti., sebze ve meyve alanında toptan ve perakende ürün satan bir firma olduğunu, müvekkili, aralarındaki ticari ilişki sebebiyle davalıya mal verdiğini ve bu ticari ilişki sebebiyle faturalar tanzim edildiğini, söz konusu faturalar davalıya tebliğ edildiğini, ticari defterlere de işlendiğini, davalının, söz konusu fatura bedellerini müvekkiline ödemediğini, bu sebeple davalıya karşı müvekkilinin alacağına istinaden --------- İcra Müdürlüğü’nün --------- E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak borçlu haksız bir şekilde borca itiraz ettiğini ve takip durduğunu,

davadan önce zorunlu arabuluculuğa da başvurulduğunu, ancak buradan da olumlu sonuç çıkmadığını, davalının itirazı haksız ve kötü niyetli olduğunu, zira müvekkilinin alacağı faturaya dayandığını, davalı satın almış olduğu malların bedellerini ödemediğini, igili vergi dairelerinden ba bs kayıtlarının celbini talep ettiğini, davanın kabulüne, itirazın iptaline ve davalının yüzde %20’den aşağı kalmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

--------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 25/07/2023 tarihli müzekkere cevabı ile davalı --------- Şirketi'ne ait ticaret sicil kayıtlarının gönderildiği,

---------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosya Uyap sureti,

--------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 19/07/2023 tarihli müzekkere cevabı ile gönderilen davacı ---------- Şirketi'ne ait 2023 yılı BA-BS formları,

---------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 21/07/2023 tarihli müzekkere cevabı ile gönderilen ----------- Şirketi'ne ait 2023 yılı Ba-Bs formları,

--------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 14/12/2023 tarihli müzekkere cevabı ile gönderilen ----------- Şirketi'ne ait 2022 yılı BA-BS formları,

---------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 03/01/2024 tarihli müzekkere cevabı ile gönderilen ----------- Şirketi'ne ait 2023 yılı Ba-Bs formları,

----------- Genel Müdürlüğü'nün 11/06/2024 tarihli müzekkere cevabı,

---------- Bankası ------------ Şubesi'nin 25/06/2024 tarihli müzekkere cevabı,

-Mali Müşavir Bilirkişisi tarafından ibraz edilen 21/05/2024 tarihli bilirkişi raporu raporunda; özetle ; "1.-------- Şubesi --------- hesap no.lu, --------- çek nolu, 20.08.2023 vadeli, 25.000,00 TL tutarlı çekin, vade tarihinde, tahsil anında, kim tarafında tahsil edildiği ya da çek bedelinin hangi hesaba yatırıldığı ile ilgili bilgilerin bankadan sorulması ve gelecek cevaba göre davacının alacaklı olup olmadığının tespit edilmesine,

2.Takip evrakında yer alan tutara göre, takip tarihi olan 24.05.2023 tarihinden dava tarihi 03.07.2023 tarihine kadar 14.160,81 TL asıl alacak yönünden, 187,78 TL işlemiş faiz yönünden takibin devamına,

3.Davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, karar verilip verilmeyeceği, hususunda takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere' şeklinde rapor ibraz edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacının cari hesap ilişkisine dayalı olarak 14.160,81 TL asıl alacağın tahsili için --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyasında başlattığı takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.İtirazın iptali davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunu madde 67 vd. düzenlenmiştir. Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Dosya kapsamından; davacı tarafından davalı aleyhine cari hesap ekstresine dayalı olarak ---------- İcra Müdürlüğü’nün ---------- Esas sayılı dosyası ile

14.160,81 TL asıl alacak yönünden takip başlattığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalının yasal süresinde borca, faize ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve davacının bir yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptalini talep ettiği görülmektedir.Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır.

Fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir. Salt fatura düzenlenmesi adına fatura düzenlenen kişiyi borçlu kılmaz.

Adına fatura düzenlenen kişinin fatura düzenleyene borçlu sayılabilmesi için ya düzenlenen faturayı tebliğ aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde fatura ve münderecatına itiraz etmemiş olması ya da faturanın ihtiva ettiği mal veya hizmetin tarafına tesliminin yapılmadığını ya da ayıplı olduğunu ispatlamalıdır.

Somut olayda taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.6102 Sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi tacirler arasındaki hizmetin ayıplı olması halinde yapılması gereken işlemleri düzenlemektedir. Anılan maddeye göre hizmet alan tacir, malın ayıplı olduğu açıkça belli değilse, malı teslim aldıktan sonra malı incelemek veya incelettirmek, malın ayıplı olması halinde 8 gün içinde bu durumu hizmet verene iletmek durumundadır.

Somut olayda taraflar arasında herhangi bir ayıp iddiası bulunmamakta olup davalı tarafından çek ile ödeme yapılmasına rağmen bunun davacı defterlerine işlenmediği iddiası mevcuttur.Tarafların ticari defterlerinin incelenmesi amacıyla dosyanın Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edildiği,

bilirkişinin mahkememize sunduğu 21.05.2024 tarihli raporu ile davacının ve davalının ticari defterleri incelenmiş ve rapor sonuç olarak "1.-------- Şubesi ------- hesap no.lu, ---------- çek nolu, 20.08.2023 vadeli, 25.000,00 TL tutarlı çekin, vade tarihinde, tahsil anında, kim tarafında tahsil edildiği ya da çek bedelinin hangi hesaba yatırıldığı ile ilgili bilgilerin bankadan sorulması ve gelecek cevaba göre davacının alacaklı olup olmadığının tespit edilmesine,

2.Takip evrakında yer alan talep tutara göre, takip tarihi olan 24.05.2023 tarihinden dava tarihi 03.07.2023 tarihine kadar 14.160,81 TL asıl alacak yönünden, 187,78 TL işlemiş faiz yönünden takibin devamına, 3.Davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, karar verilip verilmeyeceği, hususunda takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere" tespitleri ile dosyaya ibraz edilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

HMK'nın 190 maddesi uyarınca ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Dosyaya sunulan Mali Müşavir bilirkişinin 21.05.2024 tarihli raporu ile davacı yanın ticari defterleri, davalı yana ait ticari defterler ve dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; davacı ve davalı yan tarafından incelemeye sunulan 2022 ve 2023 yılı ticari defterleri incelendiğinde; davacının defterlerinin 6102 sayılı TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davalının defterlerinin ise 2022 yılı kapanış kaydı ile 2023 yılı açılış kayıtlarının uyumlu olmadığının tespit edildiği, davacı defterlerine göre;

taraflar arası ticari ilişkiye ve defter dökümlerine göre davacı yan ile davalı yan arasında faturalar düzenlendiği, tahsilat kaydı bulunmadığı, defterlere göre takip tarihi olan 24.05.2023 tarihi itibariyle 89.160,81 TL alacaklı olduğu, icra takibine esas cari dökümünde ise 14.160,81 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği; açılış ve kapanış kayıtları uyumlu olmayan davalı defterlerine göre ise; davalı yanın borçlu olmayıp 10.839,19 TL alacaklı olduğu, aradaki farkın ticari defterlerinde yer alan ödemeye ilişkin 75.000 TL tutarlı çek ile 25.000 TL tutarlı çeklerden kaynaklandığı,

davacının düzenlediği tüm faturaların davalının ticari defterlerinde yer aldığı, --------- Şubesi -------- hesap nolu -------- çek nolu 20.08.2023 vadeli 25.000 TL çek ile ilgili çekin tahsilatına ilişkin yapılacak araştırma ile davacının sonuç olarak alacaklı olup olmadığının tespit edilebileceği, mevcut hale göre ise takip evrakında yer alan talep tutara göre, takip tarihi olan 24.05.2023 tarihinden dava tarihi 03.07.2023 tarihine kadar 14.160,81 TL asıl alacaklı olduğu tespitleri yapılmıştır.Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere.

2022 yılı kapanış kayıtları ile 2023 yılı açılış kayıtlarının uyumlu olmadığı anlaşılan davalının ticari defterlerinin HMK'nın 222/4 maddesi gereğince sahibi aleyhine delil olabileceği, davacının usulüne uygun tuttuğu ticari defterleri bakımından ise sahibi lehine delil vasfının haiz olduğu, buradan hareketle davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturaların her iki tarafın da ticari defterlerine kayıtlı olması neticesinde davacının faturalardan kaynaklı alacağının var olduğu kabul edilmekle birlikte;

davacının ticari defterlerinde yer almayan ancak davalının ticari defterlerinde yer alan çek ile tahsilatların gerçekleştiği iddiasının ticari defterler ile davalı tarafından ispat edilemediği kanaatine varılmıştır.Her ne kadar çek ile tahsilatların gerçekleştiği iddiasının ticari defterler ile davalı tarafından ispat edilemediği anlaşılmış ise de, bilirkişinin raporunun sonuç bölümünde davalının ticari defterlerinde yer alan çek tahsilatına ilişkin görüşü karşısında Mahkememizce 13.06.2024 tarihli duruşma ile bilirkişi raporunda anılan çek sureti ilgili bankadan istenmiş ve incelenmiş olup çek incelendiğinde;

çekin ---------- Şubesine kayıtlı olduğu, çekin keşide yerinin----------, keşide tarihinin 20.08.2023, lehtarının -----------, bedelinin 25.000 TL, Çek Seri Numarasının ---------, keşidecisinin ---------Şti olacak şekilde düzenlendiği, ciro zincirinin ---------, ----------, ---------- Şti, ----------Şti, --------- isimli gerçek ve tüzel kişilerin beyaz ciroları şeklinde olduğu,

davalı tarafından düzenlenen çekin önce davadışı olan ve ticari kayıtlara göre taraflar ile bir bağına rastlanmayan ---------, oradan yine dava dışı olan ve ticari kayıtlara göre taraflar ile bir bağına rastlanmayan ---------- isimli şahısların eline geçmesinden sonra davacının uhdesine geçtiği görülmekle; bu duruma göre davalının çek ile doğrudan veya taraf yasal temsilcileri aracı kılınarak davacıya ödeme yaptığının belirlenemediği; bu haliyle davalının çek ile ödeme yapıldığı iddiasının ispata muhtaç olduğu, bu hususta dosyada ispata elverişli somut veri bulunmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bu hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde.

Mali Müşavir bilirkişisi tarafından hazırlanan rapor içeriğine ve taraf ticari defterlerinin delil vasfına göre, davacının davalıdan cari hesap nedeni ile alacaklı olduğunun tespit edilmesi ile davalı tarafça ----------- Şubesine kayıtlı 20.08.2023 keşide tarihli, keşidecisi --------Şti, lehtarı -------- olan 25.000 TL bedelli , ----------- seri nolu çek ile davacının tahsilat yaptığı iddiasının ispata muhtaç olması hususları dikkate alındığında; dava konusu cari hesap ekstresi nedeniyle davacının talebi doğrultusunda takip tarihinde 14.160,81 alacaklı olduğu anlaşılmış olup davanın kabulü ile,

davalının ---------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyasında yürütülen takibe yaptığı vaki itirazın iptali ile; takibin 14.160,81 TL cari hesap alacağı üzerinde aynen devamına, dava konusu faturadan kaynaklı alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 2.832,16 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.