İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/649 K.2024/84

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/649

KARAR NO: 2024/84

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 18/09/2023

KARAR TARİHİ: 23/01/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 18/09/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: Davalının iş sözleşmesinde yer alan rekabet yasağını ihlal ettiğini, 01.09.2021 tarihli iş sözleşmesi uyarınca iş sözleşmesinin sona ermesinden sonraki 1 yıllık süre "Rekabet Yasağı Süresi" olarak tespit edildiğini, buna istinaden davalının iş akdinin sona ermesini takip eden 1 yıl boyunca ----------- sınırları içerisinde, işverenin iştigal sahasında faaliyette bulunan bir firma veya işletmede hizmet akdi de dahil olmak üzere gizli veya açık hiçbir ilişkide bulunmamayı, ortak olmamayı,

işverenin müşterileri ile tedarikçileri ile hiçbir zaman ve hiçbir şekilde çalışmamayı kabul ve taahhüt ettiğini, ancak davalının müvekkil işverinlikteki işinden 21.10.2022 tarihinde ayrılmasına müteakip rakip firmada aynı pozisyonda çalışmaya başladığını, davalının müvekkili şirkette Güvenlik Sistemleri Birimine bağlı Uygulama Mühendisi olarak çalıştığını, rakip firma olan --------- firmasında da Güvenlik Proje Mühendisi olarak benzer pozisyonda çalıştığını, davalının iş akdini feshetmesine müteakip müvekkil şirket ile makine emniyeti ve güvenlik çözümleri alanında birebir aynı işi yapan --------- firmasında çalışmaya başladığını,

davalının müvekkil şirketten istifa etmek sureti ile ayrılmasına müteakip işe başladığı -------- firmasının adresi " --------, -------- Cd.

No:--------, --------" olup rakip firmanın müvekkil şirket ile davalı arasında rekabet yasağı gereği çalışmamayı kabul ve taahhüt ettiği il sınırları içerisinde yer almakta olduğunu, davalının rekabet yasağına aykırı fillerinin müeyyidesi ise iş sözleşmesinin Rekabet Yasağı başlıklı maddesinde düzenlendiğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulüne, davalının üç brüt maaşına denk gelen 46.200,00 TL cezai şart alacağının sözleşmenin fesih tarihinden itibaren bankalarca mevduata işleyecek en yüksek faiziyle birlikte tahsiline,

ücreti vekalet ve yargılama harç ve giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunduğu 23/10/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Davanın görev yönünden reddinin gerekmekte olduğunu ve davanın iş mahkemelerinde açılmasının gerektiğini, rekabet yasağı kaydının TBK Madde 444/2 uyarınca geçerli olmadığını, müvekkilinin davacı firmada yalnızca mühendislik bilgileri gereği müşterilerine teknik destek sağladığını, işverene ait ürünlerin katalog bilgileri dışında üretim sırrı, ticari sır niteliğindeki farklı bir bilgiye sahip olmadığını hatta yeni ürün tanıtımlarına da hiç götürülmediğini, toplantılarına davet edilmediğini, bu sebeplerle rekabet yasağı kaydının geçerli olmadığını,

yeni iş yeri olan -------- firmasında ise fabrikalarda emniyet standartları yetersiz olan makinelerin belirli emniyet standartları dahilinde emniyetli hale getirme projesinde çalıştığını, ayrıca müvekkilinin davacı şirkette sadece 1 yıl 1 ay 20 gün çalıştığını, dolayısıyla müvekkilinin çalıştığı süre dikkate alındığında müvekkilinin davacı şirketin müşteri çevresi veya üretim sırlarını bilmesinin mümkün olmadığını ve aktaracak bilgi birikimi olmadığının açık olduğunu, müvekkilinin sadece davacı şirketteki iş tecrübesini kullanarak yeni bir işe girdiğini beyanla, davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine,

davacının haksız davasının tümden reddine, yargılama harç ve masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

--------- Müdürlüğünün 29.12.2023 tarihli müzekkere cevabı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, iş sözleşmesi ile karalaştırılan rekabet yasağının iş akdinin feshinden sonra işçinin rekabet etmeme yasağına aykırı davranışları iddiasına dayalı cezai şart alacağının tahsiline ilişkin maddi tazminat davasıdır.Taraflar arasında 27/08/2021 tarihinde belirsiz süreli iş sözleşmesi imzalanmıştır. Davalı 21/10/2022 tarihinden itibaren işten ayrılmıştır.

Davacı taraf, işçinin iş sözleşmesiyle kararlaştırılan rekabet yasağına aykırı davrandığından bahisle kararlaştırılan cezai şartın tahsilini talep etmiştir.Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 444/1. maddesinde, fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebileceği düzenlenmiştir.7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5.maddesi,

“a)5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,

iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere -------- veya -------- taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,c)Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işlere bakar.” şeklinde düzenlenmiştir.25/10/2017 tarihli -------- yayımlanarak yürürlüğü giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5/1-a maddesindeki düzenleme ile,

(...) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlere iş mahkemelerinin bakacağı hüküm altına alınmıştır.

Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümü hizmet sözleşmelerine ilişkin olarak 393 ve 469. maddeler arasındaki düzenlemelerden oluşmaktadır. İşçinin rekabet yasağına ilişkin 444. madde de bu bölümde düzenlenmiştir.

İşçinin hizmet akdinin sonlanmasından sonra oluşan rekabet yasağının, haksız rekabet ve gizlilik yükümlülüklerine aykırılık nedeni ile açılan tazminat davalarına Yargıtay'ın istikrarlı içtihatlarına göre ticaret mahkemelerinin bakmakla görevli olduğu kabul edilmekteydi.

Ayrıca Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 4/1-c maddesinde Türk Borçlar Kanununun rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447 maddelerinde öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olarak kabul edilmiş ve TTK'nın 5/1. Maddesinde de aksine hüküm bulunmadıkça, tüm ticari davaların asliye ticaret mahkemesinde bakılacağı düzenlenmiş vaziyettedir. Ancak Mahkemelerin görevi davanın açıldığı durum ve koşullara göre belirlenir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5/1-a maddesine göre işçinin rekabet yasağının da yer aldığı TBK'nın Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine ilişkin işçi ve işveren arasındaki ilişkiden kaynaklanan davalarda iş mahkemelerinin görevli olduğu düzenlenmiştir.7036 sayılı yasanın 5. Maddesinin gerekçesinde yapılan değişiklikle, iş mahkemelerinin görev alanının genişletildiği ve böylece iş mahkemelerinin işçi ve işveren arasındaki tüm ihtilafları çözmekle görevlendirilerek tam bir ihtisas mahkemesi olarak kabul edildiği,

bu yaklaşımla işçi ve işveren arasındaki iş ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda istikrarlı kararların verilmesinin sağlanacağı ve uzmanlık sebebiyle kısa sürede daha güvenilir sonuçlar elde edileceği ve yargı yoluna başvuranların haklarının daha iyi korunacağı belirtilmiştir. Taraflar arasındaki rekabet yasağı sözleşmesi her ne kadar iş sözleşmesinden sonraki döneme ilişkin ise de TBK'nın 444/2.

Maddesinde açıkça rekabet yasağı kaydının, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerli olduğu düzenlenmiştir. Buna göre rekabet yasağının konusunu işçinin iş ilişkisi içinde öğrendiği işverene ilişkin bilgiler oluşturmaktadır.

TBK'nın 446. maddesinde de, rekabet yasağına aykırı davranan işçinin, bunun sonucu olarak işverenin uğradığı bütün zararları gidermekle yükümlü olduğu ve işçinin kararlaştırılmışsa cezai şarttan da sorumlu olduğu düzenlenmiştir.İşçi ile işveren arasında sözleşmenin sona ermesinden sonraki dönem için rekabet yasağına ilişkin bir anlaşma olmadıkça, Borçlar Kanunu'ndaki hükümler tek başına işverene talep hakkı vermez.

Başka bir anlatımla, taraflarca rekabet yasağı konusunda anlaşma yapılmışsa işveren, sözleşmeye aykırı davranıldığını ileri sürerek cezai şart ya da tazminat talebinde bulunabilecektir. Bu nedenle, burada borcun kaynağı kanun değil, iş sözleşmesidir.-------- sayılı kararında da vurgulandığı üzere Borçlar Kanununun 348. maddesinde düzenlenen rekabet yasağı asli yükümlülük doğuran bir sözleşme değildir, iş akdine bağlı olarak fer’i nitelikte bir yükümlülük doğurmaktadır.

İş ilişkilerinden doğan rekabet yasağının düzenlenmesinin dayanağı iş ilişkisidir. Bu açıklamalar ve yukarıda anılan düzenlemeler karşısında rekabet yasağının işçi ile iş veren arasındaki iş ilişkisinden kaynaklandığı açıktır.

Açıklanan gerekçeler ile davada; uyuşmazlığın kaynağı iş sözleşmesi olduğundan Türk Borçlar Kanununun 444 ve devamı maddelerine dayalı olarak İş Kanunu kapsamında işçi sayılan kişinin, rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali nedeniyle açılan tespit ve men ile cezai şart, maddi ve manevi tazminatın tahsiline ilişkin davalarda mahkememiz görevli olmayıp, iş mahkemeleri görevlidir.

Nitekim --------sayılı kararında da ''...Dairemizin önceki kararlarında işçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonrası dönem bakımından rekabet yasağına ilişkin olarak cezai şart ve tazminat davaları bakımından ticari dava olduğu belirtilmiş ise de; konunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla .... görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğu belirlendiğinden bu karardan dönülmesi gerektiği anlaşılmıştır.'' denilerek sözleşmenin sona ermesinden sonraki dönem için de iş mahkemelerinin görevli olacağı hususu belirtilmiş, açıklanan gerekçeler ve Yargıtay kararı ışığında mahkememizin görevli olmadığı,

görev hususunun kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği bu noktada usuli kazanılmış haktan da söz edilemeyeceği göz önüne alınarak davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.