İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/694 K.2024/656

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/104 Esas

KARAR NO: 2024/678

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 09/02/2024

KARAR TARİHİ: 18/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait adresteki --------- Şti. isimli,-----------ticaret sicil nolu ticari işletmem, 10.02.2024 tarihinde yalnızca ortaklar pay defterinin kaybolduğunu, ticari işletmemde bulunan ortaklar pay defteri zayi olduğundan mahkemenin 2024 yılı ve geçmiş yıllara ait ortaklar pay defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı Kanunun 82/7'nci maddesine dayanılarak açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür.Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6).

Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder.

Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 64/4 maddesi uyarınca pay defteri ,yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesi ile ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 82/7.

Maddesindeki "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklindeki düzenlenmiştir.

Tacirin söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi defter ve belgelerin korunması için dikkat ve özen göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmesi gerekmektedir Hasımsız açılan zayi belgesi iptali davasında, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince Mahkememizce resen araştırma ilkesi çerçevesinde delillerin toplanarak değerlendirilmesi gerekir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ---------- Noterliği'nin 02/07/2024 tarihli müzekkere cevabı ile davacı şirketin ortaklar pay defterinin açılış ve kapanış tarih ve yevmiye numarasının bildirilmesi halinde cevap verileceği belirtilmiştir.

Mahkememizin 27/06/2024 tarihli celsesinin 3 ve 4 nolu ara kararları ile davacı vekiline, dava konusu zayii talep edilen defterle ilgili herhangi şikayet başvurusunda bulup bulunmadığı ve ortaklar pay defterinin ne şekilde ve hangi tarihte kaybolduğu hususları ile ilgili beyanda bulunmak ve belgeleri sunmak üzere süre verilmiş olup davacı vekili tarafından mahkememize sunulan beyan dilekçesinde defterin ne şekilde ve hangi tarihte kaybolduğunun belirsiz olduğu belirtilmiştir.

Davacı vekili tarafından ortaklar pay defterinin ne şeklide kaybolduğu yahut zayi olduğu hususunda bir açıklamada bulunmadığı yine ziya uğramanın davacının iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana geldiği hususunda herhangi bir şikayet yahut başvurusunun da olmadığı anlaşılmış olup yapılan yargılama sonunda ortaklar pay defterinin yangın,

su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu yada bunlara benzer bir sebepten basiretli bir tacirin göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığının ispatlanamadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.