İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/767 K.2023/865

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/767

KARAR NO: 2023/865

DAVA

Menfi Tespit

DAVA TARİHİ: 24/08/2016

KARAR TARİHİ: 28/12/2023

DAVA

Davacı vekili Mahkemeye sunduğu 24/08/2016 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: Tarafların davalıya ait -------- Mah. ------- Sk. ------ Apt.

No:------- kat ------- Da:--------- ---------, -------- adresinde bulunan tarihi eser niteliğindeki gayrimenkulün bina dışı çatı tamiri ve restorasyonu için 105.000,00 TL bedel karşılığında 19/06/2015 tarihli sözleşme imzaladıklarını, sözleşme sonrası, sözleşme harici olarak davalı tarafın isteği ile yapılacak ilaveler için 16.000,00 TL daha ödeme yapılması kararlaştırıldığını ve toplam bedel 121.000,00 TL olarak kabul edildiğini, davacının 8.000,00 TL iskele kurulma parası ödediğini, tadilat yapılan binanın tarihi eser olması nedeni ile dokusuna zarar vermemek için büyük bir titizlik ve dikkat gösterildiğini,

binanın dış yüzündeki sıvaların kazınması ve taşların kırılması oymaların tadili için makinelerle değil, muştu ve çekiçlerle anıtlar yüksek kurulunun izin verdiği şekilde ve talimatları doğrultusunda hareket edildiğini, söz konusu binanın -------- ve çalışılacak ve malzeme konulacak geniş alana sahip olmadığı için her katın eşyası ve döküntüler davacı ve elemanları tarafından beden gücü kullanılarak taşındığını, hiçbir zaman makine kullanılmadığını, davalının sadece 35.000,00 TL ödeme yaptığını, başka ödeme yapmadığını işi yapamıyorsan bırak gibi tehditlerde bulunarak güvensizlik gösterdiğini,

davacının işi bitirip alacağını alabilmek için davalıya güvensizliğini gidermek için tanzim tarihi boş olan 65.000,00 TL senedi verdiğini, davacı, davalının kendisine güvensizlik duyduğunu düşünerek bu endişesini gidermek ve işine devam edilmesi ve gerekli ödemeyi alabilmek için tanzim tarihi olmayan bu senedi davalıya verdiğini, bu senet, yapılan iş ve işçilik 65.000,00 TL'ye ulaştığı takdirde davalı tarafından davacıya iade edilmek koşulu ile verildiğini, kesinlikle davacının davalıya 65.000,00 TL borcuna karşılık verilmediğini, aksine davalının davacıya borçlu olduğunu, davacı tarafından davalıya ait binaya tamir ve onarım yapıldığını,

işlerin bedelinin tutar olarak 65.000,00 TL'lık miktarı aştığı için de davacı davalıya güvence olarak ve iade edilmek koşulu ile vermiş olduğu senedi talep ettiğini, fakat davalı senedi iade etmeye yanaşmadığı gibi davacının sözleşme gereği yapıp bitirmesi gereken kısımların bitirilmesinde de izin vermeyerek onu inşaat sokmadığını, müvekkilinin iade edilesi koşulu ile verilen senet iade edilmeyince davalıya --------- Noterliğinin 05/1/2015 tarih ve-------- yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, davalının bu ihtara duyarsız kalması üzerine, -------- D.

İş sayılı dosyası ile delil tespiti talep edilerek keşif yapıldığını 20/03/2016 tarihli heyet raporu alındığını, raporda tespiti yapılan imalat kalemlerinin malzeme ve işçilikli zorluk kriteri yüklenici karı dahil kabulüyle karşılığı 53.937,14 TL olarak belirlendiğini, davalıdan alınan 63.000,00 TL'nin 53.937,14 TL'si tadilatın malzemesi ve işçiliği için sarf edildiği bilirkişi heyeti tarafından benimsendiğini, davalı tarafından senedin --------- Esas sayılı dosyası ile takibe koymuş söz konusu takiple ilgili olarak--------- Esas sayılı dosyayı ile itiraz edildiğini,

sözleşme gereği davalı tarafından müvekkiline ödenmesi gereken 121.000,00 TL olduğunu, davalı tarafından malzeme ve işçilik olarak 63.000,00 TL ödendiğini, davacıya ödemesi gereken bakiye 58.000,00 TL olduğunu, davacının hem bu alacağın tahsili, hem de borçlu olduğundan değil, güvence olsun diye davalıya iade edilmek koşulu ile verdiği 65.000,00 TL'lik senedin iptali ve davacıya teslim edilmesi için davanın açıldığını beyanla, yasal ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile öncelikle teminatsız olarak dava sonuna kadarı takibin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

davacının davalıdan 58.000,00 TL alacaklı olduğu ve davacının, davalıya güvence olarak vermiş olduğu 10/11/2015 vade tarihli senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile senedin geçersiz olduğuna ve davacıya iadesine karar verilmesi için menfi tespit için talebin doğrultusunda davanın kabulüne, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili Mahkemeye sunduğu 17/10/2016 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: Dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunduğu 28/09/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili ile yapılan restorasyon sözleşmesinde senede ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamakta ve senedin üzerinde ne için verildiğine ilişkin herhangi bir ibare yer almadığını, senedin teminat amacıyla verildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacının tereddüdü giderebilmek adına borçlu olmadığı halde iade edilmek koşulu ile güven senedi vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

senedin müvekkiline verilmesinin söz konusu hukuki ilişkinin dışında davacının müvekkilinin işi dışında başka işler alması ve maddi anlamda zorlanması üzerine müvekkilinden borç istemesi üzerine gerçekleştiğini, müvekkilinin talep edilen miktarı davacıya vererek karşılığında 65.000 TL bedelli senet aldığını, beyanla davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-------- yazışmaları,--------- Noterliğinin 05/11/2015 tarih ve -------- yevmiye nolu ihtarname sureti,--------- D. iş sayılı dosyası,--------- Esas sayılı dosyası,--------- Odası'nın 30/11/2023 tarihli müzekkere cevabı, ---------- Vergi Dairesi'nin 07/12/2023 ve 13/12/2023 tarihli müzekkere cevabı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibinden sonra açılan ve eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.

Davacı tarafça bina dışı çatı tadil ve restorasyonu konulu eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit ve alacak istemine ilişkin açılan davada --------- sayılı kararı ile mahkemenin görevsizliğine ve dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği taraflarca istinaf yoluna başvurulmaksızın kararın kesinleştiği.

Mahkememiz tarafından menfi tespit ve alacak istemli davanın reddine karar verilmiş ve davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.--------- sayılı ilamı ile "6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu maddede sayılan dava ve işlerin asliye ticaret mahkemelerince incelenerek karara bağlanacağı düzenlenmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit ve alacak istemlerine ilişkin olup, niteliği itibariyle TTK'nın 4. Maddesinde belirtilen mutlak ticari davalardan değildir. Davanın tarafları tüzel kişiler değil, gerçek kişilerdir. Gerçek kişiler olan tarafların aynı zamanda tacir olup olmadıkları dosya kapsamından anlaşılmamaktadır. Mahkemece bu husus araştırılarak, öncelikle mahkemenin görevli olup olmadığı yönünden karar verilmesi gerekmektedir.

İcra takibinin dayanağının kambiyo senedi olması tek başına görevin asliye ticaret mahkemesine ait olduğunu göstermez. Tarafların tacir ve işin her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması halinde asliye ticaret mahkemesi görevi olacaktır.

Mahkemece bu hususlar araştırılmaksızın işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır." şeklindeki gerekçelerle Mahkememiz ilamı kaldırma kararı verilmiştir.Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde.

Mahkememizce gerçek kişi olan tarafların aynı zamanda tacir olup olmadıkları ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olup olmadıığ hususunda yapılan araştırmada Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün cevabı yazısı ile --------- ve --------- gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı belirtilmiş, ----------- Vergi Dairesi'nin 07/12/2023 tarihli yazısı ile ---------- 17/01/2018 tarihinde Taksi ile Yolcu Taşımacılığı (Dolmuşlar Hariç) faaliyet kodu ile faal olduğu belirtilmiş yine---------- Birliği'nin 30/11/2023 tarihli yazısı ile ----------- ----------Şoförler Odası'na kayıtlı olduğu ve kaydının devam ettiği belirtilmiştir.

Dosya kapsamında yer alan yazı cevapları da gözetilerek dava konusu uyuşmazlığın tarafların tacir ve işin her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması halinde Mahkememizin görevinde olacağı anlaşılmış olup somut olayda dava konusu uyuşmazlık tarihi itibariyle --------- tacir ve gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı anlaşılmış olup dava konu eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit ve alacak davasının her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili de olmaması nedeniyle mahkememizin karşı görevsizliğine, dosyanın yetkili ve görevli ---------- Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.