İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/358 K.2025/506

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/358 Esas

KARAR NO: 2025/506

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 14/05/2024

KARAR TARİHİ: 26/06/2025

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 14/05/2024 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Davacı yanın kağıt ve ambalaj kesim, pazarlama ve ithalatı işiyle iştigal ettiğini, taraflar arası ticari ilişkinin mevcut olduğunu, davalı yanın kaşe imzasını içeren hesap mutabakatına göre davalı yanın davacı yana 30.09.2023 tarihi itibarıyla 8.664,31 USD borcu olduğunun davalı yanca kabul ve ikrar edildiğini, 31.12.2023 tarihi itibarıyla ise davacı yanın davalı yandan alacağının 6.919,05 USD kaldığını, davalı yanca ödeme yapılmaması üzerine,

Alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalı yanın haksız ve kötü niyetli itirazı ile takibin durdurulduğunu, davalarının kabulüne, borçlunun itirazının iptaline, takibin devamına, davalının; alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLER

------ tarihli müzekkere cevabı,

----- tarihli müzekkere cevabı ile --- Esas sayılı dosya ----sureti,

----- tarihli müzekkere cevabı,

------tarihli müzekkere cevabı,

-----tarihli müzekkere cevabı,

-Mali Müşavir bilirkişi tarafından tanzim edilen 13/03/2025 tarihli bilirkişi raporu,

Mali Müşavir bilirkişi tarafından tanzim edilen 13/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 6.1 Davacı tarafından incelemeye sunulan 2022-2023-2024 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu,

6.2.Davalı yan incelmeye gelmemiş, ticari defterlerini ibraz etmemiştir. Takdir Sayın Mahkemenize aittir

6.3.Davacı yanın davalı yandan takip tarihi olan 15.01.2024 tarihi itibarıyla 6.919,05 USD alacaklı olduğu,

6.4.Davacı yanın 6.919,05 USD alacağı için 3095 sayılı yasaya (Md.4/a) istinaden takip tarihi olan; 15.01.2024 tarihinden itibaren değişen oranlarda faiz talep edebileceği,

6.5.Tarafların, inkâr tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin muhterem Mahkemenizin takdiri içinde kaldığı" sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; faturaya ve cari hesaba dayalı alacağın tahsili için---- Esas sayısında başlatılan takibe yapılan vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.İtirazın iptali davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunu madde 67 vd. düzenlenmiştir. Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Dosya kapsamından; davacı tarafından faturaya ve cari hesaba dayalı ferileriyle birlikte toplam 6.939,52 USD alacağının tahsili için ------- Esas sayılı icra dosyası üzerinden davalı aleyhine takip başlattığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalının yasal süresinde itiraz ettiği davacının bir yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptalini talep ettiği görülmektedir.

Mahkememizce tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş olup.

Mali Müşavir bilirkişinin mahkememize sunduğu bilirkişi raporunda davacı yan tarafından sunulan ticari defterlerin TTK hükümlerine göre gerekli açılış ve kapanış onayına sahip olduğu, davacının kendi ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davalıdan 6.919,05 USD alacaklı göründüğü, davacının açılış tasdiklerinin Vergi Usul Kanunu'nun "Tasdik Zamanı" başlıklı 221. maddesine göre süresinde yaptırıldığı, dosya kapsamında davalının temerrüde düşürüldüğüne dair bir belgeye rastlanılmadığı,

davalının inceleme gününde ticari defterlerini sunmadığı hususları tespit edilmiştir.Davalı şirket, ticari defterlerini usulüne uygun yapılan ihtarat ve tebligatlara rağmen mahkememize sunmamıştır.Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır.

Fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.------

Salt fatura düzenlenmesi adına fatura düzenlenen kişiyi borçlu

kılmaz. Adına fatura düzenlenen kişinin fatura düzenleyene borçlu sayılabilmesi için ya düzenlenen faturayı tebliğ aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde fatura ve münderecatına itiraz etmemiş olması ya da faturanın ihtiva ettiği mal veya hizmetin tarafına tesliminin yapılmadığını ya da ayıplı olduğunu ispatlamalıdır.6102 Sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi tacirler arasındaki hizmetin ayıplı olması halinde yapılması gereken işlemleri düzenlemektedir.

Anılan maddeye göre hizmet alan tacir, malın ayıplı olduğu açıkça belli değilse, malı teslim aldıktan sonra malı incelemek veya incelettirmek, malın ayıplı olması halinde 8 gün içinde bu durumu hizmet verene iletmek durumundadır. ----6100 sayılı HMK'nın 222. maddesinde mahkeme tarafından tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceğinin düzenlendiği, aynı maddenin üçüncü fıkrasının ilk cümlesinde defterleri sunmamanın sonuçlarının sayıldığı,

buna göre taraflardan biri defterlerini sunmaz ise usulüne uygun tutulmuş defterlerini sunan tarafın kayıtlarının sahibi ve halefleri yönünden lehine delil kabul edileceği düzenlenmiştir.TBK’nın 117/2. maddesine göre, “borcun ifa edileceği gün birlikte belirlenmiş veya.. taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle gerçekleşmişse, bu günün geçmesiyle ... borçlu temerrüde düşmüş olur." Eğer böyle bir tarih belirlenmemişse, bu kez aynı maddenin 1. fıkrası uygulanır ve bu fıkrada da muaccel bir borcun borçlusunun, alacaklının ihtarıyla mütemerrit olacağı belirtilmiştir.

Nihayet böyle bir ihtar da yoksa temerrüt icra takibi ya da dava açılmasıyla gerçekleşir.

TTK'nın 1530. maddesi, sadece mal ve hizmet tedariki amacıyla akdedilen sözleşmelerde, mal veya hizmet karşılığı ödenecek bedelde temerrüde düşüldüğü durumda ve iki ticari işletme arasında akdedilen sözleşmeler bakımından uygulanır. Maddede, borcunu zamanında ödemeyen borçlunun ihtara gerek olmadan temerrüde düşmesi ve alacaklının faize hak kazanması öngörülmüştür.

Ancak söz konusu hüküm mal tedarik sözleşmesine ilişkin olup, satış sözleşmelerinde uygulanması mümkün değildir.Temerrüt faizine hükmedilmesi için davalıya temerrüt ihtarı gönderilmesi gerekir. VUK'un 230. maddesinde fatura içeriği belirtilmiş olup, faturada bulunan vadenin alacağın muaccel olduğu tarihi göstermesi ve faturaya itiraz edilmemesi sebebiyle, kararlaştırılan kesin vade olarak kabulü mümkün değildir.

3095 sayılı Kanunun yabancı para borcunda faizi düzenleyen 4/a maddesi gereğince sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankaları'nın o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır. --------

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. HMK'nın 190 maddesi uyarınca ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Mali Müşavir bilirkişinin mahkememize sunduğu raporda davacının kendi ticari defter kayıtlarına göre takibe konu faturalardan ve cari hesaptan kaynaklı takip tarihi itibariyle davalıdan 6.919,05 USD alacaklı göründüğü anlaşılmıştır.

Davalı şirket, ticari defterlerini yapılan usulüne uygun ihtarat ve tebligatlara rağmen mahkememize sunmamıştır. Davalının ticari defterlerini sunmaması nedeniyle HMK'nın 222/3 maddesi gereğince davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defter kayıtları ile buna dayanak faturalar ve cari hesabın davacı lehine delil vasfında olduğu, dava konusu faturalar nedeniyle davacının cari hesap ilişkisine dayalı olarak alacaklı olduğu anlaşılmış olup;

ne kadar davacı takip talebinde işlemiş faiz isteminde bulunmuş ise de, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere davacının faiz isteminde bulunabilmesi için davalıyı ihtar ile temerrüde düşürmesi gerekmekte olup dosya kapsamında bu hususta bir belgeye rastlanılmadığından işlemiş faiz isteminin yerinde olmadığı değerlendirilerek; davanın kısmen kabulü ile, davalının ---------- Esas sayılı dosyasında yürütülen takibe yaptığı vaki itirazın kısmen iptali ile;

takibin 6.919,05 USD fatura alacağı üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Hakkında Kanunun 4/a maddesi uyarınca değişen oranlarda işletilecek faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki ----- karşılığının tahsiline, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine, dava konusu asıl alacak faturaya dayalı olup likit olduğundan asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 41.717,42 TL icra inkar tazminatının davacı lehine hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.