İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/377 K.2024/593

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/377 Esas

KARAR NO: 2024/593

DAVA

Menfi Tespit

DAVA TARİHİ: 21/05/2024

KARAR TARİHİ: 25/06/2024

DAVA

Davacılar vekili mahkememize sunduğu 21/05/2024 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin -------- Şti. tarafından diğer müvekkili -------- şirketine -------- Şubesi ---------- Seri Numaralı, 31/05/2024 keşide tarihli, 223.500,00 TL değerinde çek keşide edildiğini, müvekkillerince yapılacak bir ortaokul inşaatında kullanılmak üzere satın alınan kerestelerin temin edilmesi için davalı ---------Şti.'ye verildiğini, ---------- Şti.'ye verilen -------- Şubesi ---------- Seri Numaralı, 31/04/2024 keşide tarihli, 222.000,00 TL değerindeki çekin, --------Şti.'ye halihazırda tarafınca ödendiğini, bu dava işbu çeke ilişkin olmadığını, söz konusu çekin,

müvekkillerince yapılacak olan -------- İli ------- Mah. Ortaokul Yapım İşi'nde kullanılacak kerestelerin satın alınması karşılığında davalılara verildiğini, davalılarca temin edileceği beyan edilen keresteler temin edilmediğini/getirilmediğini söz konusu çekin tarafına aynen iadesi gerektiğini, davalıların söz konusu çeki iade etme taraftarı olmadıklarını, müvekkilinin davalıya hiçbir borcu bulunmamasına rağmen davalıya teslim edilen çek sebebiyle davalı, müvekkilinden alacaklı konumunda olduğunu, davasının kabulü ile;

davalı ile müvekkili arasında mevcut ve geçerli bir (hukuki ilişkinin) bulunmadığının tespiti ile -------- Şubesi --------- Seri Numaralı, 31/05/2024 keşide tarihli, 223.500,00 TL değerinde çekin hükümsüzlüğünün tespitine ve/veya çekin iptaline yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Uyap sisteminden yapılan incelemede davalı taraf adına çıkarılan dava dilekçesi ve tensip zaptının davalı tarafa adres değişikliği nedeni ile tebliğ edilemediği görüldü. Davalı tarafça dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

----------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 29/05/2024 tarihli müzekkere cevabı,-------- Bankası Genel Müdürlüğü'nün 04/06/2024 tarihli müzekkere cevabı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. İİK 72. maddesi uyarınca kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.6102 sayılı Kanun’un 5/A maddesi, (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar (değişik 5.4.2023 7445 S.lı Kanun) para olan alacak , tazminat , itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

(2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir” düzenlemesini içermektedir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrası, “(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır” şeklinde düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Dava --------- Şubesi ---------- Seri Numaralı, 31/05/2024 keşide tarihli, 223.500,00 TL değerinde çekin hükümsüzlüğünün tespitine çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup Mahkememizce tensip zaptı 14 nolu ara kararı ile "Davacı vekiline, TTK 5/A maddesinde belirtilen 28/03/2023 tarihli değişiklikte gözetilerek arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dosyaya sunması için 1(bir) hafta kesin süre verilmesine,

verilen kesin süre içerisinde arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dosyaya sunulmaması halinde davanın usulden reddedileceğinin İHTARINA (tensip zaptının tebliği ile ihtaratın yapılmış sayılmasına)" şeklinde karar verildiği ve tensip zaptının usulüne uygun tebliğ edildiği görülmüştür.

Somut olayda dava ticari dava olup ,6102 sayılı Kanun’un 5/A maddesinin ile TTK 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar (değişik 5.4.2023 7445 S.lı Kanun) para olan alacak , tazminat , itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'ya 7155 sayılı yasanın 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, davacılar vekiline 1 hafta kesin süre verildiği, davacılar vekili tarafından duruşma tarihi olan 25/06/2024 tarihine kadar arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak aslının sunulmadığı ve bu hususta bir beyanda bulunulmadığı anlaşılmış olup davacıların dava açmadan önce arabuluculuk yoluna başvurmadığı,

davanın 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi ve 6325 sayılı kanunun 18/A maddesinin 1. fıkrası uyarınca arabuluculuğa başvurulmasına ilişkin dava şartı noksanlığı nedeni ile usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.