İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/451 K.2024/761

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/451 Esas

KARAR NO: 2024/761

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 23/12/2022

KARAR TARİHİ: 26/09/2024

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu 23/12/2022 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; davalının --------- 1 adet hissesi bulunduğunu, ---------- 1997 yılında kurulduğunu, davalının hissesine denk gelen taşınmazda halen ikamet ettiğini, kooperatife ait arsa üzerinde müvekkil yüklenici ile anlaşıldığını, inşaat maliyetinin kooperatif üyeleri tarafından karşılanması sureti ile projenin yapımına başlandığını, davalının ise anılı kooperatifte bulunan hissesini (1 adet) ödenmeyen eski aidat borçlarının,

inşaat maliyet bedellerinin müvekkil tarafından karşılanması ve ayrıca bunlara ilave hisse bedeli olarak 5000.000-TL ödenmesi konusunda mutabık kalındığını, ayrıca müvekkilin protokol bedeli kadar vade günü de aynı 500.000-TL bedelli teminat senedi de verdiğini, müvekkiller ----------- ve diğer Müvekkil -------- Şti. ile davalı arasında; davalının ---------- bulunan hissesesinin (1 adet) ödenmeyen eski aidat borçlarının, inşaat maliyet bedellerinin müvekkil tarafından karşılanması ve ayrıca bunlara ilave hisse bedeli olarak 500.000-TL'nin 31.12.2022 tarihinde ödenmesi hususunda protokol akdedilmiştir.

İşbu hisse devir bedeli aynı tarihte ve aynı bedel ile de davalıya vadeli satış olduğundan dolayı teminat senedi verildiği, müvekkilin devir bedeli olan 500.000-TL'nin 20.000-TL'si sözleşmede yazılı olduğu gibi 10.12.2021 tarihinde kalan 480.000-TL ise 05.12.2022 tarihinde olmak üzere tamamı davalı yanın hesabına ödemeyi gerçekleştirdiğini,

akabinde ----------- Noterliği'nin ------------ yevmiye nolu ve 05.12.2022 tarihli ihtarnamesi ile davalıya ihtarname keşide edilerek davalının resmi hisse devrinin gerçekleştirmek üzere ---------- yönetimine başvuru ve uhdesinde bulunan 500.000-TL bedelli senedin tebliğ tarihinden 1 iş günü içinde iadesinin istendiğini, ancak ---------- Noterliği'nin --------- yevmiye nolu ve 05.12.2022 tarihli ihtarnamenin davalı ----------- 07/12/2022 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davalının resmi devir için başvuru yapmadığı gibi senedin de taraflarına iade edilmediğini,

bu sebeple dava dışı kooperatife de ------------ Noterliğinin 19 Aralık 2022 tarihli ---------- yevmiye nolu ihtarnamesi ile söz konusu sözleşme gereği müvekkillerin tüm edimlerini yerine getirdiği ile davalının devirden imtina ettiği izah edilerek müvekkile sözleşme gereği hisse devri yapılması gerekliliğinin ihtar edildiğini, müvekkilin senedini iade etmesi gereken davalının, hiçbir hak sahibi olmamasına rağmen kötü niyetle dava açan ve hisse devrinden imtina eden davalıya borcu olmadığının tespitine ve senedin tarafımıza iadesi ile davalının,

senet bedelinin %20'sinden az olmaması koşuluyla kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini, davalı tarafa elden teslim edilen, teminaten verilen 500.000-TL bedelli, 31.12.2022 tarihli senetten dolayı müvekkillerin borçlu olmadıklarının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili Mahkememize sunduğu 27/01/2023 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: mahkemenin görevsiz olduğunu, hukuki yarar bulunmaması sebebiyle dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, karşı tarafın, alacak miktarının %20’sinden aşağı olmayacak şekilde kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, her türlü yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizden verilen 12/12/2023 tarih ve -------- Esas ----------- sayılı kararı ---------sayılı ilamıyla kaldırıldığı ve mahkememiz yukarıdaki esas sırasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.

DELİLLER

Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davacı şirketin tescil bilgileri celp edilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.---------- Noterliği'nin ----------- yevmiye nolu 05/12/2022 tarihli ihtarnamesinin tebliğ şerhli örneği dosya arasına alınmıştır. ----------- Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş ve dosya arasına alınmıştır. Davalı şirket yetkilisi 07/11/2023 tarihli celsede yemin beyanında " Senet kooperatif hisse devrine ilişkin teminat maksadıyla verilmedi, ben senet aldığımı kabul etmiyorum, teminatın senedini almadım." şeklinde beyanda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Devir eden ---------- ile devir alan ----------- arasında düzenlenen geçici devir protokolünde ---------- kooperatifte bir adet hisse sahibi olduğu ----------- ait hisselerin ------------ devri karşılığında 500.000 TL ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği belirtilmiştir.Dava konusu senette --------- ve ---------- keşideci-kefil olduğu, lehtarın ----------- senedin ödeme tarihinin 31/12/2022 tarihi 500.000 Tl bedelli olduğu senette keşide tarihinin bulunmadığı görülmüştür.

Davanın konusu işbu senetten dolayı borçlu olmadığına ilişkin menfi tespit davasıdır. Hukuk mahkemelerinin hangileri olduğu ve bunların kuruluşu 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 4 ve 5 inci maddelerinde düzenlenmiştir.

Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar. Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 2 nci maddesiyle de teyit edilmiştir.

Anılan maddenin ikinci bendi Hukuk Muhakemeleri Kanununda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğunu vurgulamıştır.

Asliye Ticaret Mahkemeleri de 5235 sayılı Kanunun 5. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan kanunun 5. maddesinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplamak mümkündür.

Davanın konusu menfi tespit davası olup davacı tarafından dava konusu senet nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitinin talep ve dava edildiği, dava konusu senedin kambiyo senedi vasfında bulunmadığı, taraflar arasındaki temel ilişkinin alım satım sözleşmesinden kaynaklı olduğu, mahkemece de bu hususun tespit edildiği, taraflar arasında ki temel ilişkiye göre görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, görev hususunun resen gözetilmesi gerektiğinden Mahkememizin görevsizliğine, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2.

Maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.