İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/61 K.2024/536

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/61 Esas

KARAR NO: 2024/536

DAVA

Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 24/01/2024

KARAR TARİHİ: 06/06/2024

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu 24/01/2024 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkil ... ile davalı şirket yetkilisi ... arasında Nisan 2022 tarihinde "Limited Şirket Hisse Devir Protokolü" imzalandığını, işbu protokol, davalı ... hissedarı olduğu ve ticari merkezi -------- Mah.-------- Sok.

No:------ -------- adresinde bulunan ------ Ticaret Sicil Müdürlüğü -------- sicil numaralı, --------- Vergi Dairesi ... vergi numaralı bir diğer davalı olan ... hakkında müvekkil .... ortaklık teklifinde bulunması üzerine gerçekleştirildiğini, davalılar, bu ortaklığa ilişkin olarak şirkete ait % 33 hisseyi müvekkile devredeceğini beyan etmiş ve karşılığında müvekkilden 6.000.000-TL hisse devri bedeli talep ettiğini, davalı ... ile akrabalık ilişkisi bulunan müvekkil, güven ilişkisine de dayanarak işbu ticari ortaklık teklifini kabul ettiğini, bunun üzerine davalılar tarafından "Limited Şirket Hisse Devir Protokolü" hazırlandığını,

davalı şirkete ait %33 hissenin müvekkile devredilmesi karşılığında 6.000.000-TL ödenmesi hususunda anlaşma sağlandığını ve protokol imzalandığını, müvekkilin protokolde belirtilen tutarı ödediği gibi, söz konusu tutardan başkaca ödemeler yaptığını, davalıların belirttiği yerlere bir takım ödemeler yaptığını, davalıların borçlarını ödediğini, hatta şirkete malzeme aldığını, ancak gelinen süreçte davalıların Protokol kapsamında üzerine düşen yükümlülüklere aykırı davrandığını, hisse devrini gerçekleştirmediğini, ödenen paraların iadesi de yapılmadığını, müvekkil kandırıldığını,

-------- isimli şahsın da benzer yollarla dolandırıldığını öğrendiğini ve firma yetkilisi ... aleyhine suç duyurusunda bulunduğunu, şikayete dair soruşturmanın -------- Soruşturma No.lu dosyadan devam ettiğini, hisse devirlerinin gerçekleşmemesi nedeni ile müvekkil tarafından farklı tarihlerde ödenen tutarların ödeme tarihlerinden itibaren ticari avans faizi ile müvekkile iadesi, yoksun kalınan kar ve aşkın zarar dahil uğramış olduğu tüm zararlarının denkleştirici adalet ilkeleri de göz önüne alınarak tazminini,

Limited Şirket Hisse Devir Protokolü kapsamında sözleşme bedeli olan 6.000.000TL sözleşmenin imzalandığı tarihte davalı şirket yetkilisine elden ödendiğini, müvekkil tarafından davalının yönlendirmesi ile 3.kişilere de bir takım ödemelerde bulunulduğunu, davalı tarafın, banka hesapları üzerinde bloke olduğunu iddia ederek işbu ödemeleri kendi hesabına değil, kendisinin müvekkile gönderdiği IBAN numaralarına yatırmasını talep ettiğini, davalı tarafın, ödemelerin farklı IBAN numaralarına yapılmasını istediğine ilişkin ------- mesaj kayıtları ekte sunulduğunu,

davalıların yönlendirmesi ile de kimi zaman davalıların kredi kartı borçları ödendiğini, müvekkil kimi zaman kendi hesabından kimi zaman da babasının hesabından 3.kişilere ödemelerde bulunduğunu, davalı tarafın, müvekkilin --------- çalışan olarak gözüktüğü şirkete ait malzeme işçilik vs. işlemlerin müvekkil tarafından ödenmesini talep ettiğini ve bunun üzerine şirkete ait ödemeler, müvekkil tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkil tarafından yapılan işbu ödemelerin de ekte sunulduğunu, müvekkilin kendi hesabından 3. kişilerin hesaplarına toplamda 1.721.594,00-TL ödeme gerçekleştirildiğini,

müvekkil tarafından yapılan tüm ödemelere ilişkin liste ekte olup tüm bu belgeler dilekçe ekinde sunulan ------- içerisinde bulunduğunu, müvekkilin hisse devir vaadi altında dolandırıldığını, davalı şirket yetkilisi aleyhine ---------- Soruşturma No.lu dosyadan suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkil, davalı şirket yetkilisinin, ismi -------- olan kişiyi de ticari işletme kurma vaadi altında dolandırdığını, --------- da bu yolla zarara uğratıldığı bilgisine ulaştığını, davalının gerek ismi yukarıda yazılı şahsa gerek müvekkile karşı anılan şekilde nitelikli dolandırıcılık eylemini gerçekleştirdiğini, davanın kabulüne,

müvekkilin haklı ve mağdur olduğu açıkça anlaşılan huzurdaki davada davalıların mal kaçırmasını önlemek amacıyla davalıların mahkemece yapılacak inceleme neticesinde tespit edilecek tüm menkulleri ve gayrimenkulleri ile 3. Şahıslardaki hak ve alacakları üzerine dava değeri kadar ihtiyati haciz bunun kabul görmemesi halinde davalılar adına kayıtlı iş makinelerinin 3.kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına, fazlaya ilişkin talep ve haklarımız saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası olarak;

müvekkil tarafından davalılara ödenen bedellerin bilirkişi marifetiyle tespit edilmesinin ardından şimdilik 400.000TL'nin her bir ödemenin ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile müvekkile ödenmesine, yapılacak hesaplamada denkleştirici adalet ilkesinin göz önüne alınmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili Mahkememize sunduğu 04/03/2024 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafından talep/alacak miktarı net olarak belirtildiğinden davanın belirsiz alacak davası olarak ikamesinde hukuki yarar olmadığını, davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafından ikame edilen haksız ve hukuka aykırı davanın öncelikle usulden aksi halde haksız davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı -------- son tescil bilgileri celp ve tetkik edilmiştir. Davacı vekiline --------Noterliği'nin 11.12.2023 tarih ve ------- yevmiye nolu ihtarnamesinin tebliğ şerhli örneğini mahkememize sunmak üzere 2 haftalık süre verilmesine, -------- CBS'ye müzekkere yazılarak------- Soruşturma nolu dosyanın mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Dava hisse devir protokolü uyarınca hisselerin devredilmediği belirtilerek hisse devri bedeli olarak yapılan ödemelerin tahsili talebi ile açılan sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davasıdır. 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır.

Anılan maddenin 1. fıkrasında her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın madde metninde yer alan a,b,c,d,e ve f bentlerinde sayılan davaların ticari dava olduğu öngörülmüştür. Bununla birlikte aynı kanunun 12. maddesi "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar olmak üzere iki gruba ayrılır.Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.

Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez, tüm bu hususlar değerlendirilerek taraflar arasında bir ticari uyuşmazlık bulunmadığı, davanın sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkin olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.