İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/754 K.2025/439

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/754 Esas

KARAR NO: 2025/439

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 07/10/2024

KARAR TARİHİ : 29/05/2025

DAVA

Talep eden davacı Vekili Mahkememize Sunduğu 07/10/2024 Havale Tarihli Ve Aynı Tarihte Harçlandırdığı Dava Dilekçesinde Özetle; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 82/7 ve bu hükme dayanılarak çıkarılan Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ m. 12/4de, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler zıyaa uğrarsa tacirin, ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belge verilmesinin talep edilebileceğini, bu kapsamda, müvekkili şirketin 01.10.2024 tarihinde kaybolan Envanter Defterine ilişkin, ilgili makamlarca talep edilmesi halinde sunulmak ve tevsik edilmek üzere Zayi Belgesi düzenlenmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.------ dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

---- tarihli yazısı ile; ---- tarihi itibari ile görev havuzunda herhangi bir inceleme bulunmadığının bildirildiği görüldü---- tarafından---- tüm tescil kayıtlarının mahkememize gönderildiği görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Talep, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesine ilişkindir.TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."6102 Sayılı Kanunun 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir. Tacir olan davacının 6102 Sayılı TTK.

82/7. maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve kayıtlarının korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması ve ziyanın, onun iradesi dışında meydana gelmiş olması gerekmektedir. Davanın, davacı şirket adresinin bulunduğu yer itibariyle yetkili mahkemede ve 15 günlük hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 27/02/2025 tarihli celsesinin 3 nolu ara kararı gereği davacı vekiline envanter defterinin nerede olduğu ve nasıl kaybolduğu hakkında beyanda bulunması amacıyla bir aylık süre verilmesine rağmen davacı tarafından şirket envanter defterinin ne şekilde kaybolduğuna ilişkin açıklayıcı bir beyanda bulunmamıştır.

Davacı şirketin yetkilisinin basiretli bir tacir gibi davranarak ticari defter ve belgelerini korumak için gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini, tüm özeni göstermesine rağmen kaçınılmaz sebeplerle zayii olgusunun gerçekleştiğini ispat etmesi gerekmektedir. Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir.

Ayrıca, zayi durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Somut olayda davacı tacir, defterlerin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden, zayi belgesi verilmesi koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur -------