İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/339 K.2025/334

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/339 Esas

KARAR NO: 2025/334

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 06/06/2024

KARAR TARİHİ: 21/04/2025

----------- sayılı görevsizlik kararı ile dosyanın mahkememiz esasına kaydı yapılarak incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ------------Ş., antrepo işi ile uğraşan bir şirket olduğunu, ulusal ve uluslararası alanda faaliyet gösteren firmalara hizmet vermekte olduğunu, bu sebeple ihtiyacı olan depoyu kiralamak için arayışa geçtiğini ve ------------ yetkilisi olduğu -----------Ş firmasına ait “--------- Mah. --------- Sok.

No:------- --------” adresinde bulunan depoyu ticari amaçla kiralamak için bu şahısla görüşmelere başladığını, ----------- deponun muvekkili şirkete kiralanmasını kabul ettiğini, ----------; kendisinin --------- yerleşik bir kişi olmadığını, ---------- yaşadığını, bu sebeple kira gelirlerini yurtdışına transfer ettiğini söylediğini ve deponun mülkiyet hakkına sahip olan ---------- isimli şirketi ile kiralama işlemini gerçekleştirdiğini, 2013 yılında kira sözleşmesinin imzalanmasından sonra,

2014 ve 2015 yıllarında da bu şekilde doğrudan kiralama ilişkisinin devam ettiğini, söz konusu kira ilişkilerinin her bir döneminde kıralamaya konu alanın büyüklüğü ve kira bedelinin son derece yüksek miktarlı olması sebebiyle; ----------- talebi üzerine ilgili yıla ait kira bedelini karşılayacak şekilde Şikayet edilenlerin gösterdikleri kendi idarelerinde olan şirketleri lehine teminat senetlerini müvekkili kiracı tarafından düzenlendiğini ve kendisine teslim edildiğini, zaman içerisinde---------- çeşitli finansal kazançlar ve vergisel avantajlar elde etme amacıyla,

mülkiyet hakkı sahibi olan ----------- firması üzerinden kiralama ilişkisini sürdürmek istemediğini, bu nedenle, ----------- firması organik bağ içerisinde olduğu şirketlerden olan -------------Ş. firmasına “alt kiralama hakkı” verdiğini, bu sebeple, taraflar arasındaki bu kez alt kiralamaya dayalı yeni kiralama ilişkisinin, 2019 yılı itibariyle;

-----------Ş firmasının verdiği alt kiralama yetkisi neticesinde müvekkili ----------Ş ile bu kez alt kiralayan unvanına sahip olan --------Ş firması arasında kurulan kira sözleşmeleriyle devam ettiğini, bu şekilde 2019 yılında imzalanan “Alt Kira Sözleşmesi” için de yine ----------- geçmişten beri yaptığı yönlendirme nedeniyle bu kez ilgili kira dönemine ait teminat senetleri düzenlendiğini, ----------- yönlendirmeleriyle, alt kiralayan ----------- firmasının lehine değil, ----------- firmasının hissedarı olan -------- firması lehine müvekkil ----------Ş tarafından, düzenlenerek kendilerine teslim edildiğini,

yine talepleri üzerine söz konusu teminat senetleri ayrıca müvekkil ----------Ş'nın yetkililerine ait şirketler olan ----------Ş.

İle -----------Şti. tarafından da müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla da imzalanmış olduğunu, alt kiralama ilişkisinin 2019 yılı itibariyle kurulmasından sonra, yine kira bedellerinin eksiksiz şekilde ödenmesiyle bu senetlerin de iade edilmiş olduğunu, taraflar arasında son olarak 01.07.2023 tarihinde inizalanan kıra sözleşmesi için yine --------- geçmişten beri yaptığı yönlendirme nedeniyle bu kez anılan sözleşmenin 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arası döneme ilişkin olarak toplam 36 adet teminat senetlerinin ---------- lehine düzenlenmiş olduğunu, bu senetlerde de müvekkili ----------Ş'nin borçlu,

diğer müvekkillerinin ise müşterek borçlu- müteselsil kefil olarak yer almış olduklarını, söz konusu kira ilişkisine konu olan depoda yaşanan yangın olayı neticesinde kira sözleşmesinin kendiliğinden sona ermiş iken; söz konusu teminat senetlerinin iade edilmemiş olduğunu ve davalılarca haksız ve kötü niyetle bedelsiz kalan senetlerin vadeleri geldikçe ciro edilerek haksız şekilde icra takiplerine konu edildiklerini belirterek müvekkilleri tarafından düzenlenen 08.06.2024 vade tarihli ve 162.000-USD bedelli,

kira bedelinin teminatı olarak verilen ve fakat yangın olayı sebebiyle bedelsiz kalmış olan işbu teminat senedi nedeniyle müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespiti, iadesi ve bu senedin iptaline, telafisi mümkün olmayan zararların meydana gelmesinin engellenmesi bakımından dava konusu 08.06.2024 vade tarihli ve 162.000-USD bedelli teminat senedinden bahisle haksız ve hukuka aykırı şekilde icra haciz işlemlerine başlanılamaması ve icra takibine konu edilmesi amacıyla İİK madde 72/2 ve HMK madde 389 vd. ilgili hükmü gereği ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştirTalep;

kira sözleşmesinin teminatı olarak verildiği iddia olunan senet nedeniyle İİK nun 72/2. maddesi gereğince karar verilmesi istemine ilişkindir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda "Sulh Hukuk Mahkemesi" görevlidir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.

Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.Somut olayda; uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklanmakta olup, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi uyarınca, dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne aittir.

Hal böyle olunca, mahkememizce uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine ve karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ; Gerekçesi yukarıda açıklanan sebeple;

1-6100 sayılı HMK'nın 115/2 maddesi ve aynı Kanunun 114/1-c maddesi gereğince davanın GÖREV nedeni ile USULDEN REDDİNE,

2-Taraflardan birinin, karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ----------- SULH HUKUK MAHKEMESİ'ne gönderilmesine,

3-Yasal süre içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, Mahkememize davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin iş bu kararın tefhim/tebliği ile İHTARINA,

4-----------Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararına istinaden dosya mahkememize geldiğinden mahkememizin karşı görevsizlik kararınında istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde, dosyanın görev uyuşmazlığının halli ve merci tayini için ilgili istinaf dairesine gönderilmesine,İhtiyatı tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,

5-Dava dosyasının talep üzerine gönderilmesi halinde yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine,