İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/126 K.2018/1011

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı arasında imzalanan 24/12/2012 başlangıç tarihli sözleşme gereğince davalı" ... (...

Türküevi) isimli sözleşme konusu işletmeyi sözleşme süresince açık tutarak bizzat çalıştırmayı, kapatmamayı iş yerini ve işletme ruhsatını başkalarına devir ve temlik etmemeyi, işletmede sadece müvekkili şirketin pazarladığı sözleşme konusu ürünleri satmayı ve bulundurmayı, iş bu sözleşme hükümlerinden herhangi birisine aykırı hareket ettiği takdirde müvekkile şirketten almış olduğu 80.770 TL katkı bedelini iade ile birlikte sözleşmede kararlaştırılan cezai şartı müvekkil şirkete nakten ve defaten ödemeyi kabul ettiğini,

müvekkili şirket tarafından sözleşmeden kararlaştırıldığı üzere 80.770 TL katkıda bulunulduğu davalının 80.770 TL katkıyı müvekkili şirket bayi ... A.Ş.

Adına tanzim ettiği 22/01/2013 gün 60.000 TL tutarlı ve 31/05/2013 gün 20.770 TL tutarlı iki adet hizmet bedeli faturasıyla ödediğinin sabit olduğunu müvekkili şirketi sözleşmeden doğan yükümlülüklerini eksiksiz ifa ettiği halde davalının işletmeyi açık tutarak bizzat çalıştırmadığı, devir ettiği, kapattığı, işletmenin boş ve atıl olduğu ve sözleşmeyi ihlal ettiğinin İstanbul .... SHM' nin ...

D.İş sayılı dosyası ile bilirkişi incelemesi ile tespit olunduğu, müvekkili şirketin kurulduğundan buyana ... Bira ve Meşrubat Paz. A.Ş. Olan ismini ... Paz. A.Ş. Olarak değiştiğini bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 80.770 TL katkı tutarının dava tarihinde itibaren taahhüt edecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve delil tespit ve vekalet ücretinin yargılama gideriyle davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, sözleşmesini gerektiren özel ve yükümlülüğü gösteren ve sözleşme şartlarını yerine getiren müvekkilinin işletmesinin bulunduğu bina ile ilgili mülkiyet sahipleri ile belediyeye başvuruda yapıldığı, binanın eski olması nedeniyle riskli yapı kararı alındığı bu karara dayanarak yıkım kararı alınarak mülk sahiplerince yeniden inşaat başvurusu yapıldığı,

bu nedenlerle müvekkilinin tahliye işlemlerini durduramadığını ve işletmesini tahliye etmek zorunda kaldığını, müvekkilinin kusuru ve kötü niyeti olmadığını, Beyoğlu bölgesinde başkaca yerler aradığı ancak alkollü içki satışına uygun yer bulamadığı için yapmakta olduğu işten mahrum kaldığını, işletmenin kapanmasında müvekkilinin hiçbir kusurunun olmadığını, borcunun ifa edilmemesi üzerine davacının uğradığı zararın gidermekle yükümlü olmadığını, TBK' da düzenlenmiş kusursuz ifa imkansızlığı bulunduğu bu nedenle borcun sona erdiğini,

ayrıca sözleşmenin 9. Maddesinde davacının faiziyle birlikte talep ettiği katkı bedelinin cezai şart dahil borcun teminatı olarak 60.000 TL teminat verildiği taktirde verileceği belirtildiği müvekkilince her hangi bir teminat verilmediği, bu nedenle katkı bedelinin de hibe olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 24/12/2012 tarihinde tanzim edildiği,

işletmenin kapanma tarihine kadar sözleşmeye uyduğunu bu nedenle sözleşmedeki taahhüdüne uyduğu yıllar ve bu yıllardaki gerçekleştirdiği ürün alımlarını sözleşmenin tüm edimlerini ifa edilmesi halinde ortaya çıkacak ürün alımlarına oranlaması ile katkı bedelinin hesaplanması gerektiği, bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraf delilleri dosyaya bildirilmiş incelenen İstanbul .... SHM' nin ... D.İş sayılı dosyasında tespit isteyen davacı karşı tarafın davalı olduğu, dosyaya verilen 17/08/2016 tarihli bilirkişi raporunda ... Türkü Evin bulunduğu yerin boş olduğu adres kapısının ve yan duvarlarda işletmenin başka yere taşındığı ve yeni adreste faaliyet göstereceği bildirildiği belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin ... AŞ ile dağıtıcı ... Gürtekin Tic. Pazarlama AŞ ve ... arasında düzenlendiği, sözleşme kapsamının ...’ın pazarladığı ve sözleşme süresince pazarlamasını üstleneceği ürünlerin yeniden satıcı davalı tarafından yalnızca dağıtıcıdan satın alınarak tüketicilere yeniden satılmasına ilişkin düzenlendiği, sözleşmenin 1. maddesinde yeniden satıcının işletmekte olduğu işletmenin ... ...

Evi olarak belirtildiği, 6. maddesinde “ ...’ın yazılı muvafakati ve onayı olmadan sözleşme süresinde iş yerini ve işletme ruhsatını başkalarına devir ve temlik edemez, kiralayamaz, iş yerini başka bir adrese taşıyamaz ve yeni ortak veya ortaklar alamaz.

İşletici devir ve temlik, kiralama ve yeni ortak veya ortaklar almak durumunda ise en az 30 gün önceden ...’a yazılı bilgi verip yazı ile onay almak ve iş bu sözleşmedeki tüm şartları yeni şahıslara da kabul ettirmek ve ... ile yeni şahıslar arasında aynı şartlarda akdin yapılmasını temin etmekle zorunludur... Yeniden satıcı, ...’ın onayını alarak iş yerini yeni bir adrese taşıması halinde iş bu sözleşmede belirtilen yeniden satıcının yükümlülükleri aynen geçerli olacaktır.

Tüm bu hallerde ... sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih etmek ve cezai şart tahsil etmek hakkını saklı tutacaktır.“

Sözleşmenin 9. maddesinde “... işletmeye destek olmak amacıyla yeniden satıcıya ön iskonto bedeline mahsuben 60.000,00 TL nakit ve 20.000,00 TL nakit bazlı katkıda bulunacaktır. “

Sözleşmenin 12. maddesinde “ yeniden satıcı sözleşme süresi içerisinde iş yerini çalıştırmaması, ilgili resmi kuruluşlardan bira satışı ile ilgili ruhsatı alamaması veya aldığı ruhsatın iptal edilmesi, muvakkaten veya temelli olarak geri alınması, iş yerinde iş değişikliği yapması.... yeniden satıcı. .... sözleşme hükümlerinden herhangi birine aykırı hareket etmesi halinde yeniden satıcının ...’dan almış olduğu, tüm yardım ve sabit yatırımların bedelini bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi ile birlikte ...’a iade etmeyi” düzenlemesinin bulunduğu ayrıca 32.500,00 A.B.D Doları cezai şartın kararlaştırıldığı belirlenmiştir.

Dosyaya Beyoğlu Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 05.01.2018 tarihli yazı cevabında; taşınmazın bulunduğu yerde, taşınmazda aykırılıklar tespit edilmesi üzerine 10.11.2015 tarihli Yapı Tatil Tutanağının tanzim edildiği ve 28.01.2016 tarih ve 465 sayılı Encümen Kararı ile Yapı Tatil Tutanağındaki aykırılıkların ruhsata esas mimari projesine uygun hale getirilmesine karar verildiği, ayrıca Beyoğlu Tapu Müdürlüğünün 20.01.2015 tarihli .... Nolu yazısıyla ... Parsel sayılı taşınmazda riskli yapı belirtmesi işlemi yapıldığını bildirildiği görülmüştür.

Tarafların iddia ve savunmalarının tespiti yönünde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonunda; davalı kayıtlarını inceleyen bilirkişi raporunda davalının 2012 - 2013 - 2014 -2015 -2016 yıllarına ilişkin defterlerinin sahibi yerine delil vasfının bulunmadığı, davalının muhasebe kayıtlarına göre davaya konu edilen 80.770,00 TL katkı bedeline dayanak olan ve davalı tarafından davacının bayisi ...

Aş'ye kesilen 21.01.2013 tarihli hizmet bedeli 60.000,00'lik faturanın ve 31.05.2013 tarihli 20.770,64 TL'lik faturanın ... AŞ hesabından davalının borcuna karşılık mahsup edildiği, dava dışı ... Aş'nin defter kayıtlarından davacı tarafında 80.770,00 TL katkı bedeli ödemesi yapıldığı, davalının sözleşmedeki toplam 90.000,00 TL mal alım taahhütlerini ancak % 21'ini gerçekleştirdiği, gerçekleşen taahhüt düşüldüğünde katkı bedelinin 63.808,00 TL tekabül ettiği bildirilmiştir.

Davacı kayıtlarını inceleyen bilirkişi raporunda davalı tarafça kesilen faturaların dava dışı ...

AŞ nezdinde bulunan cari hesabından mahsup edilmekte olup dava dışı ... ise dağıtıcı olarak kendisinin davacıyla olan sözleşmesine göre katkıya dair kendi payını iskonto ederek faturasını kesip sonradan davacı şirkete yansıtmış gözüktüğünü, dosyaya sunulu faturalara göre 20.770,64 TL ve 60.000,00 TL bedelli faturaları nakdi yardım olarak dava dışı sözleşmede dağıtıcı olarak geçen ... aleyhine cari hesabına mahsuben taahhuk ettirdiği,

... da sözleşen davalıya sağladığı katkıyı kendisiyle davacı arasındaki sözleşme ilişkisine göre üstlendiği kısmına dair indirim yaparak yansıttığının kayıtlardan anlaşıldığını, davalı tarafça taahhüt edilen 60.000,00 TL bedelli teminat senedinin davacı kayıtlarında rastlanmadığını bildirmiştir.

Dava dilekçesine ekli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 23.09.2013 tarihli örneğinden ... Bira ve Meşrubat Pazarlama AŞ'nin ünvanının ... olarak değiştirildiği ve ilan edildiği görülmüştür.

Dosyaya toplanan deliller ve tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde ise davacı ile davalı arasında düzenlenen 24.12.2012 tarihli sözleşmenin 6. Maddesiyle davalının ... adresindeki işletmeyi ...'ın yazılı muvafaketi ve onayı olmadan başka bir adrese taşımayacağı 12. Maddesiyle sözleşme süresi içerisinde işyerinin çalıştırılmaması ve ilgili resmi kuruluşlardan bira satışı ile ilgili ruhsat alamaması halinde yeniden satıcının ...''dan aldığı tüm yardım ve sabit yatırımları iade etmeyi kabul ettiği, 9.

Maddesiyle belirtilen katkının davalıya dağıtıcı ... Pazarlama ve Tic. AŞ tarafından ödendiği, İstanbul .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.

İş sayılı dosyasıyla davacı tarafça yaptırılan tespit ile, davalının sözleşme adresinden taşındığı ve başka bir adrese taşınıldığına ilişkin yazılar olduğu, davalı tarafın taşınmazını davacıya bildirdiğini hususunun subut bulmadığı gibi taraflar arasındaki sözleşmenin 12. Maddesinin serbestçe kararlaştırıldığı ve davalı yönünden bağlayıcı olduğu, bu nedenle davalı savunmalarının subut bulmadığı sonucuna ulaşılarak aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı