İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1529 K.2018/378

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile Makina Kırılması Sigorta Poliçesi ile ... marka 2007 model makinenin sigorta kapsamına alındığını, davaya konu makinenin hasarlandığını ve yasal süre içinde davalı şirkete ihbar edildiğini, ekspertiz raporu kapsamında 12.003,58 Euro olarak tespit edildiğini, davalı şirketçe % 20 ömür tenzili ve iskonto uygulaması yapılarak 15.425,90 TL hasar ödemesi yapıldığını, davalı şirketçe ömür tenzili uygulaması yapılmasının makine kırılması sigorta poliçesi genel şartlarına aykırı olduğunu, bakiye 5.924,71 Euro alacaklarının kaldığını,

bakiye alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, davalı şirketin İzmir ... İcra Müdürlüğünün... sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına, % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş, aşamada dosyaya verilen beyanlarında müvekkili ...'nin,...Sigorta A.Ş. ile birleştiğini ve süresi içinde cevap verilmesinin birleşme süreci nedeniyle mümkün olmadığını, zaman aşımı itirazının ıslahla yapılmasının mümkün bulunduğunu, davaya konu icra takibinin başlangıcının 2011 yılı olduğunu, davanın 2013 yılında açıldığını, İİK 67 maddede belirtilen 1 yıllık süre geçtikten sonra davanın açıldığını, hasarın 2010 yılında meydana geldiğini, 6762 sayılı TTK 1268 ve yürürlükte olan 6102 sayılı TTK 1420. Madde gereğince hasar ihbar tarihinden itibaren 2 yıllık sürenin dolduğu, 2012 yılından itibaren iş bu davanın açıldığını bildirerek davanın zaman aşımı yönünden reddini talep etmiştir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesinin bozma kararından önce mahkememizin... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada İzmir...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasındaki takibin davacı tarafça, davalı aleyhine 5.924,71 € asıl alacak ve 81,16 € işlemiş faiz toplamı üzerinden ilamsız takip yoluyla yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, takip konusu makine hasarının 06/09/2010 tarihinde meydana geldiği, icra takibinin 6762 sayılı TTK 1268 ve 6102 sayılı TTK 1420 maddeleri gereği 2 yıllık yasal süre içerisinde başlatıldığı, takip dosyasındaki itirazın alacaklı tarafa tebliğ edilmediği belirlenerek davalı tarafın zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.

Yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya verilen rapor ve ek raporlarda; davaya konu makina ile ilgili 13/10/2012 tarihli eksper raporunun mevcut olduğunu, dosyadaki bilgi, belge, ekspertiz raporunun değerlendirilmesinde, eksper raporunda bazı parçalardan yapılan iskontonun neye dayalı olarak yapıldığı belli olmadığından dikkate alınmadığını, meydana gelen riziko sonucu makinede oluşan hasarın haricinde yapılması gereken bakım,

revizyon ve eskime sonucu değişmesi gereken parçaların değerlendirme dışı bırakılarak 2007 model... lastik tekerlekli yükleyici iş makinasının 06/09/2010 tarihinde Sinop Gerze Şantiyesinde hasarlanması sonucu meydana gelen toplam hasar miktarının 13.314,22 Euro olduğunu, hasar gören değişmesi gereken parçaların kullanılamayacağından yenisi ile değiştirilmek suretiyle onarımının yapılacağı ve hasar gören parçaların kaza ile uyumlu olduğu, iş makinasının tamiri için yapılması gerektiği belirtilen işçiliklerin de hasar ile ilişkili ve bedellerinin de uygun olduğu,

iş makinasının hasar tarihi itibariyle yeni değerinin 283.200 Euro olduğunu, poliçedeki makinanın değerinin 265.500 Euro olduğunu, eksik sigorta uygulanması neticesinde eksik sigorta oranının 0.9375 olduğunu, buna göre tespit edilen hasar tutarının 12.482,08 Euro olduğunu, % 10'luk oran 1.000 Eurodan fazla olduğu için % 10'luk oranın esas alınarak muafiyetten sonra sigortacının sorumluluk oranının 11.233,88 Euro olarak hesaplandığını, davacı beyanları ile 24/10/2011 tarihinde 15.425,90 TL ödeme yapıldığı,

genel şartların 14/c maddesine göre her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağı hükmü gereğince muafiyet dışında hasar bedelinin %20 indirim uygulanarak kalan borcun ödenen miktarın mahsubundan sonra 2.653,51 Euro, İşlemiş faiz miktarının 93,69 Euro olduğu bildirilmiş, mahkememizce 22/12/2015 tarihli... sayılı karar ile davanın bilirkişi raporu ile tespit edilen toplam 2.734,37 Euro üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş, mahkememizce verilen karar Yargıtay...

Hukuk Dairesini... sayılı 11/09/2017 tarihli kararı ile "Dava, makine kırılması sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin hasar tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %20 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, yazılı şekilde, davalı ... şirketinin ömür tenzili uygulamasının hukuka uygun olmadığı, ancak makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince her hasarın %20’sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Oysa, uyuşmazlık konusu olmayan ve davalı tarafından hasar tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Gerçektende, HMK'nın 25. maddesi gereğince kanunda gösterilen istisnalar dışında hakim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz. Taraflarca getirilme ilkesinin sonucu olarak hakim, tarafların ileri sürmediği vakıaları kendiliğinden araştıramaz. Bu durumun istisnası ise kamu düzenini ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Bu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin tazminat hesabında ömür tenzili uygulamasının haksız olduğu belirlendiğine göre uyuşmazlık konusu olmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan tazminat hesabı yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraflarca getirilmeyen bir hususun resen dikkate alınarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir. " gerekçesi ile bozularak mahkememize iade edilmiş, mahkememizce usul ve yasaya uygun görülen Yargıtay bozma kararına uyulmuştur.

Yargıtay Bozma kararı kapsamı, dosya içindeki bilirkişi raporu, ek raporu ve tüm dosya kapsamından; taraflar arasında makina kırılması sigorta poliçesinin düzenlendiği, sözleşme konusu makinanın 06/09/2010 tarihinde Sinop Gerze ilçesinde şantiyede hasar gördüğü, makina kırılması sigorta poliçesi kapsamında 24/10/2011 tarihinde davalı tarafça 15.425,90 TL hasar ödemesinin yapıldığı, bakiye hasar bedelinin tahsiline yönelik davacı tarafça davalı aleyhine İzmir...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı tarafın itirazı üzerine işbu davanın açıldığı,

davaya dayanak makina kırılması sigorta poliçesinde her bir makina için hasarın %10 oranında muadilinin tenziline ilişkin muafiyet uygulamasının kararlaştırıldığı, makine kırılması genel şartları 14/c bendinin davalı tarafından ileri sürülmediği nazara alındığında 14/c bendi gereğince indirimin yapılamayacağı, dosya içindeki 14/01/2015 tarihli bilikişi raporu ile tespit edilen hasar tutarının 12.482,08 Euro olduğu, %10 muafiyet indiriminden sonra sigortacının sorumluluk tutarının 11.233,88 Euro olduğu, davalı tarafça 24/10/2011 tarihinde ödenen 15.425,90 TL'nin Euro karşılığının 6.083,96 Euro olduğu,

bu miktarın mahsubundan sonra kalan hasar bedeli miktarının 5.149,92 Euro, bu miktar üzerinden mahkememizce hesaplanan işlemiş faiz toplamının ise 81,16 Euro olduğu belirlenerek davanın 5.149,92 Euro asıl alacak ve 81,16 Euro işlemiş faiz üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin ise subut bulmadığından reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... · E imza Hakim ... · eimza