İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/248 K.2018/738

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalılardan ... arasında imzalanan ...'in müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığı 05/02/2009 başlangıç tarihli Taahhütlü Satışlar Sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmenin işletmecinin yükümlülükleri başlıklı genel hükümler 1.maddesinin g bendinde işletmecinin sözleşme süresince toplam 7.500 koli (90.000 adet) ED 300 ml.

Ayran miktarında ürünü ...'dan almayı taahhüt ettiğini, işletmecinin bu hedefini gerçekleştiremediği takdirde ...'ın taahhüdün gerçekleşmeyen ürün miktarının iki katı kadar daha ürün satıncaya kadar sözleşmenin süresini uzatabileceği gibi dilerse gerçekleşmeyen miktarın taahhüt edilen miktara oranının özel hükümlerin 1.maddesinde bahsi geçen meblağ ile çarpımı sonucu bulunacak tutarın iki katının nakden ve defaten işletmeciden talep edilebileceği hükmü yer aldığını,

sözleşmenin 1.maddesinde ...'ın işletmeciye satış noktasında ... ürünlerinin etkin bir şekilde satışını sağlamak amacıyla yapacağı her türlü pazarlama faaliyetlerine katkıda bulunmak için 18.250,00 TL ödeme yaptığının anlaşıldığını, aynı maddenin devamında bu menfaatin gerçekleşmemesi,

işletmecinin sözleşmedeki yükümlülüklerinden herhangi birini ihlal etmesi veya herhangi bir sebeple sözleşmenin belirlenme süresinden önce sona ermesi halinde işletmecinin ilk talebi üzerine derhal ve hiçbir kayıt şart ve itiraz ileri sürülmeksizin iade edileceği ve 36.500,00 TL cezai şartı ödeyeceği hükmü yer aldığını, müvekkili şirketim tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına rağmen davalının sözleşme süresi içinde ve devamında almayı taahhüt ettiği malın tamamını almadığını ve sözleşmeye aykırı davrandığını, en son ürün alımının 28/06/2016 tarihinde olup bu tarihten sonra herhangi bir ürün alımı olmadığını,

davalıların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkili şirketin sözleşmede ön görülen 36.500,00 TL cezai şartın tamamını talep hakkına sahip olmasına rağmen bu yola başvurmayarak borçlunun alması gereken ürün miktarından ne kadarını aldığına ilişkin bir oranlama yaparak ürün alımı yapılmadığı miktar oranında cezai şarttan indirim yaptığını, borçlular aleyhine ikame edilen söz konusu icra takibi takip çıkış miktarının da bu şekilde belirlendiğini, davalılar aleyhine İzmir ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında yapılan icra takibinin 21.687,62 TL üzerinden yapıldığını, davalıların itirazlarının haksız ve yersiz olduğunu bildirerek davalıların itirazlarının iptaline, takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili dosyaya verdiği 28/03/2017 ve 08/04/2017 tarihli cevap dilekçelerinde özetle; taraflar arasında 05/02/2009 tarihli sözleşme imzaalndığını, müvekkili firmanın o tarihten itibaren davacıdan düzenli olarak mal aldığını, ancak 28/06/2016 tarihinden başlayarak davacının davalı şirkete mal gönderme yükümlülüğünü ihlal ettiğini, müvekkilinin 07/12/2016 tarihli ihtarname ile sözleşmede üzerine düşen yükümlülüklerini sürdürme niyetini ortaya koyduğunu, bu talep üzerine davacının ürün göndermediği gibi yanıt vermediğini, ...

Gıda'nın davacı firmanın asli yükümlülüğünü yerine getirmediğinden 19/12/2016 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshetmek zorunda aldığını, davacının sözleşme uyarınca icra takibi açma hakkı bulunmadığını, ihlali kabul anlamına gelmemekle birlikte sözleşmenin 1.maddesi gereğince davacının herhangi bir talebi bulunmadığını, alacağın likit olmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İncelenen İzmir ... İcra müdürlüğünün ... sayılı dosyasındaki icra takibinin davacı tarafça davalılar aleyhine 05/02/2009 başlangıç tarihli Taahhütlü Satışlar Sözleşmesi gereğince 21.687,62 TL cezai şart alacağının (Taviz tutarının) tahsiline ilişkin olarak 21.687,62 TL üzerinden ilamsız takip yolu ile yapıldığı, davalıların itirazı üzerine icra takibinin durduğu belirlenmiştir.

İncelenen Taahhütlü Satışlar Sözleşmesi örneğinden 05/02/2009 başlangıç tarihli sözleşmenin ... ile ...-... ve Süt Mamulleri Gıda San ve Tic AŞ arasında yapıldığı, sözleşmede bitim tarihi bölümünün belirtilmediği, 1 yıl olarak yazılı sözleşme süresi bölümü üzerinin çizildiği, sözleşmenin g bendinde "Bu sözleşme belirli süreli olarak yani ilk sahifesinde yazılı tarihten itibaren yine o sahifesindeki süre kadar yürürlükte kalacaktır.

İşletmeci sözleşme süresince toplam 7.500 koli (90.000 adet) ED 300 ml ayran adet kasa/koli miktarında ürünü ...'dan almayı taahhüt eder.

Yukarıda anılan sözleşme süresi dolmasına rağmen işletmeci bu hedefini gerçekleştiremediği takdirde ... taahhüdün gerçekleşmeyen ürün miktarının iki katı kadar daha ürün satıncaya kadar bu sözleşmenin süresini uzatabileceği gibi dilerse gerçekleşmeyen miktarın taahhüt edilen miktara oranının özel hükümler madde 1 de bahsi geçen meblağ ile çarpımı sonucu bulunacak tutarın iki katının nakden ve defaten ödenmesinin işletmeciden talep edebilir."; düzenlemesinin sözleşmenin feshi başlıklı 5-a maddesinde "... sözleşme süresi içinde 30 gün önceden yazılı ihbarda bulunmak kaydı ile sözleşmeyi dilediği zamanda sona erdirebilir.

Bu fesihten dolayı işletmeci ...'dan hiçbir hak ve tazminat talep edemez.". 5-b maddesinde "... ayrıca sözleşme süresi içinde işletmecinin sözleşmenin herhangi bir hükmünü, yükümlülük ve/veya taahhüdünü ihlal etmesi halinde hiçbir ihtara gerek kalmaksızın işbu sözleşmeyi feshetmeye ve sözleşmede yer alan cezai şartı tahsile yetkilidir. Bu fesihten dolayı işletmeci ...'dan hiçbir hak ve tazminat talep edemez. " düzenlemesinin; cezai şart başlıklı 6.maddesinde " .....

İşletmecinin bu sözleşme ile üstlendiği edim, taahhüt ve yükümlülüklerinden herhangi birini yerine getirmemesi, ihlal etmesi ....... halinde işletmeci 36.500,00 YTL cezai şartı, sözleşmenin yürürlükte kaldığı süre içinde gerçekleşen alım miktarı dikkate alınmaksızın hiçbir ihtara ve ayrıca hüküm teminine hacet kalmadan nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder. " düzenlemesinin bulunduğu belirlenmiştir.

Davacı kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonunda dosyaya verilen 08/11/2017 tarihli raporda; taraflar arasındaki sözleşmeye konu 300 ml ayran satışlarının sözleşme tarihinden itibaren 62.116 adet olduğu, sözleşmede taahhüt edilen miktarın 90.000 adet olduğu, dolayısıyla gerçekmeşmeyen kısım oranının % 39,98 olduğu, davacının sözleşmenin genel hükümler madde 1-g bendine göre talep edebileceği tutarın 14.592,70 TL olacağı, ayrıca sözleşmenin genel hükümler 6.madde gereğince talep edilebilecek tutarın 36.500,00 TL olacağı, davacının talebinin 21.687,62 TL olduğu bildirilmiştir.

Dosyaya toplanan deliller ve tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; davacı tarafça davalılar aleyhine İzmir ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile taraflar arasındaki 05/02/2009 başlangıç tarihli sözleşme gereğince 21.687,62 TL cezai şartın tahsiline yönelik ilamsız takip yapıldığı, davalıların itirazı üzerine işbu davanın açıldığı, davalının bilirkişi raporu ile 62.116 adet 300 ml ayran alışı yaptığının tespit edildiği, takip ve dava dayanağı taraflar arasındaki taahhütlü satışlar sözleşmesinin 05/02/2009 başlangıç tarihli olduğu, sözleşmenin 1-g bendinde sözleşmenin belirli süreli olarak yapıldığı bildirilmiş ise de sözleşme süresinin üzeri çizilmiş olup, sözleşme bitim tarihinin belirtilmediği,

sözleşmenin 5.maddesinde ...'ın sözleşme süresi içinde 30 gün içinde yazılı ihbarda bulunmak kaydı ile sözleşmeyi sona erdirebilir düzenlemesinin mevcut olduğu, icra takibinin cezai şarta ilişkin olarak yapıldığı, itirazın iptali davasının icra takibine sıkı sıkıya bağlı dava türü olduğu, sözleşmenin süresiz olması ve 5.madde gereğince ihbar şartı nazara alındığında davacının cezai şart talep koşullarının oluşmadığı, bu nedenle davanın subut bulmadığı sonucuna ulaşılarak davanın reddine ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı