İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/905 K.2025/302

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA.

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesiyle; müvekkili ile davalı şirket arasında 25.03.2014 tarihinden geçerli olmak üzere acentelik sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili şirketin 25.03.2014-21.06.2017 tarihleri arasında davalı sigorta şirketinin yetkili acentesi olarak faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin bugüne kadar düzenli bir çalışma gösterdiğini, basiretli tacir sıfatına uygun çalışmalarını sürdürdüğünü, davacının günden güne kesmiş olduğu poliçe sayısını arttırmakta davalının yükselişine katkı sağladığını, davalı tarafından müvekkili şirkete kesmiş olduğu poliçe türüne göre komisyon ödendiğini,

davalı tarafından gönderilen yazı ile bir takım sıkıntıların var olduğunu bildirilerek savunma istendiğini, müvekkili şirketin ise kendilerinden kaynaklanan tüm sıkıntılar için gerekli tedbirlerin alındığını, ancak bazı aksaklıklarda ise sistemsel sıkıntılar olduğunu beyan ederek gerekli savunmayı verdiğini, davalı şirketin ise bu durum üzerine yaklaşık 6 ay geçtikten sonra davacı acentenin ekranının herhangi bir fesih veya bildirim yapmaksızın 2017 Nisan ayında fiili olarak kapatıldığını, davalı şirketin,

müvekkiline herhangi bir açıklama dahi yapmaksızın aradan 2 ay geçtikten sonra acentelik sözleşmesinin ve vekaletnamenin feshine ilişkin ihtarname gönderdiğini, davalı tarafça performans yetersizliği sebebiyle sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, ancak müvekkilinin kayıtları incelendiğinde müvekkili şirketin performasının yerinde olduğunu ve üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğinin sabit olduğundan bahisle şimdilik 1.000,00 TL denkleştirme tazminatı, haksız sebeple tek taraflı olarak sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle 5.000,00 TL maddi tazminatın,

1.000,00 TL kazanç kaybının ve 20.000,00 TL manevi tazminatın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA DEĞERİNİN ARTTIRILMASI

Davacı vekili sunmuş olduğu 14.11.2024 tarihli dilekçe ile 10.870,09 TL denkleştirme tazminatı ve 43.767,92 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 54.638,01 TL tazminatın 17.04.2017 fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı sigorta vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesiyle; müvekkili şirket tarafından acentelik sözleşmesinin haklı sebeplerle feshedildiğini, davacı tarafın tazminat taleplerinin reddinin gerektiğini, davacı tarafa önce 28.09.2016 tarihli uyarı yazısı ile yazı gönderildiğini, davacı acentenin 2016 yılı sigorta sözleşmelerinden elde edilen prim gelirleri ile tazminat ödemeleri arasındaki hesabı zarar ile kapattığını, davacı tarafın müvekkili şirketin kendi acentelik porftöyünden önemli menfaatler sağladığını ispatlamak ile mükellef olduğundan bahisle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller ve dosya kapsamı belgelerin değerlendirilmesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, SMMM bilirkişi ... ve sigorta uzmanı bilirkişi... tarafından düzenlenen 04.11.2019 tarihli raporda; davacı ile davalı arasında 25.03.2014 tarihinde akdedilen belirsiz süreli acentelik sözleşmesinin 21.06.2017 tarihinde sigorta şirketi tarafından haklı bir nedene dayanmaksızın derhal ve üç aylık önele uymadan feshedildiği,

belirsiz süreli acentelik sözleşmesinin acentenin kusuru olmaksızın derhal feshi durumunda acentenin denkleştirme talep etmesinin mümkün olduğu, acentenin denkleştirme talep edebilmesi için gerekli olan, sözleşmenin acentenin kusuru dışında sona ermesi, acentenin müvekkiline kazandırdığı müşteri çevresinden müvekkilinin karşılıksız olarak yararlanacak olması, acentenin kayba uğraması ve hakkaniyet koşullarının somut olayda var olduğu, acentenin talep edebileceği denkleştirme tazminatının 6.096,30 TL olduğu, dava tarihinden itibaren ticari faiz yürütülmesi gerektiği bildirilmiştir.

2-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında en son rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 09.03.2020 tarihli ek raporda bilirkişi heyeti kök rapordaki görüşlerini muhafaza etmiştir.

3-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davalıya ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde talimat yolu ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler... ve ... tarafından düzenlenen 10.02.2021 tarihli raporda; davalı şirketin 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı ile davalı şirket arasında acentelik sözleşmesinin 25.03.2014 tarihinde akdedildiği, fesihten sonra yenilenen poliçe olup olmadığının tespit edilemediği, prensip itibariyle davacının portföy tazminatı talep edebileceği, mahkemece tazminata hükmedilmesi halinde davacı şirketin davalıdan 318.312,13 TL'lik portföy tazminatı talebinde bulunabileceği bildirilmiştir.

4-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında en son rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 04.02.2022 tarihli ek raporda; taraflar arasında akdedilen sözleşme süresinin 25.03.2014 ve 21.06.2017 tarihleri arasında devam ettiği, bu 39 aylık dönem içerisinde davacı şirketin davalı şirket adına düzenlemiş olduğu poliçelerden 1.034.514,42 TL komisyon elde ettiği, sözleşme feshinden sonra davalı şirketin poliçe müşterileriyle poliçe yenilemediği, davalı sigorta şirketinin davacı şirketin porftöyünde yer alan müşterilerle poliçe yenilemediği bildirilmiştir.

5-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında daha önce rapor düzenleyen bilirkişiler ... ve ...'dan 2.kez ek rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, düzenlenen 11.02.2024 tarihli 2.ek raporda; bilirkişi heyeti daha önce düzenlenen kök ve ek rapordaki görüşlerini muhafaza etmiştir.

6-5-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında daha önce rapor düzenleyen bilirkişiler... ve ...dan 3.kez ek rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, düzenlenen 22.07.2024 tarihli 3.ek raporda; bilirkişi heyeti daha önce düzenlenen kök ve ek rapordaki görüşlerini muhafaza etmiştir.

DELİLLER- DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL

Davanın; acentelik sözleşmesinin haksız fesh edilmesinden kaynaklanan maddi tazminat, denkleştirme tazminatı, kazanç kaybı ve manevi tazminat davası olduğu, Taraflar arasındaki uyuşmazlığn, taraflar arasında imzalanan ve bir süre yürürlükte bulunan acentelik sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshedilip edilmediği, haksız fesh edilmiş ise davacının talep ettiği tazminat taleplerine hak kazanıp kazanamayacağı noktasında toplandığı,

Taraflar arasında belirsiz süreli Acentelik Sözleşmesi'nin bulunduğu, davalı tarafça 28.09.2016 tarihinde, davacı tarafa çekilen ihtarnamede, "01.01.2015 -31.12.2015 tarihleri arasında tanzim edilen poliçe örneklerinde Zorunlu Trafik Poliçesi tanzimi esnasında 66 adet poliçenin araç tescil tarihlerinin, 311 adet poliçenin araç alt tip kotlarının ruhsatta yer alan bilgilerden farklı olduğutespit edildiği,

taraflar arasında akdedilmiş olan Acentelik Sözleşmesi hükümlerine ve sigorta aracılık faaliyetlerine ilişkin yürürlükteki mevzuata aykırı olarak gerçekleşen ve şirketlerine güven duygusunun sarsacak ve acentalar arasındaki ilişkileri olumsuz etkileyecek nitelikteki uygulamaları ile ilgili yazılı açıklama yapılması, haksız rekabete yol açacak davranışlardan kaçınılması ve Acentelik Sözleşmesi ve yürürlükte bulunan mevzuatlara uygun hareket edilmesi" konusunda davacının ihtar edildiği,

davacıya fesih konusunda ihtarat yapılmadığı ve davacı tarafça 12.10.2016 tarihinde, davalı tarafa verilen cevapta, özetle, yapılan hataların tekrar etmeyeceğinin bildirildiği,

Kadıköy ... Noterliği'nin 12.06.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, davalının, taraflar arasındaki 25.03.2024 tarihli Acentelik Sözleşmesi ve bu sözleşmeye kaim olarak hazırlanan 29.06.2016 tarihli Acentelik sözleşmesinin, işbu ihtarnamenin davacıya tebliğini izleyen 3. günün sonunda ayrıca bir ihtara gerek kalmasızın fesih edilmiş sayılacağının ihtar edildiği, ihtarnamenin 15.06.2017 tarihinde davacıya tebliğ edildiği,

Kadıköy ...

Noterliği'nin 21.06.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı Fesih İhbarı-Azilname ile, davalının, davacıya, taraflar arasındaki 25.03.2024 tarihli Acentelik Sözleşmesi ve bu sözleşmeye kaim olarak hazırlanan Acentelik sözleşmesinin,21.06.2017 tarihi itibarıyla Acentelik Sözleşmesi'nin 10.2.4 md. si gereğince fesh olduğunu ihbaren bildirdiği, ve sözleşmeye müsteniden tanzim olunmuş işbu ihtarnamenin davacıya tebliğini izleyen 3. günün sonunda ayrıca bir ihtara gerek kalmasızın fesih edilmiş sayılacağının ihtar edildiği, Kadıköy...

Noterliği'nin 14.04.2014 tarih ve ... yevmiye nolu tasdikli vekaletnamedeki tüm yetkilerinde iptal edildiğinin davacıya bildirildiği, bu şekilde, davacı sigorta acentesi ile davalı sigorta şirketi arasında 25.03.2014 tarihinde imzalanan belirsiz süreli acentelik sözleşmesinin 21.06.2017 tarihinde haklı bir nedene dayanmaksızın derhal ve 3 aylık önele uymadan TTK 121 md. sine aykırı olarak feshedildiği, davalının belirsiz süreli acentelik sözleşmesinin haklı nedene dayanarak fesih edildiğini ispatlayamadığı,

TTK 122 md. si gereğince davacının Denkleştirme Tazminatı talebinin değerlendirilmesinde, dosya kapsamında bilirkişiler ... tarafından düzenlenen raporlardan, davacı şirket tarafından davalıya kazandırılmış müşterilerle ilgili yenilenmiş poliçe bulunmadığı belirlendiğinden, bu talebin reddine karar vermek gerektiği,

Davacı şirketin Manevi Tazminat talebi konusunda yapılan değerlendirmede, davacı tarafın manevi zarara uğradığına dair bir delil ibraz etmediği anlaşıldığından bu talebin reddine karar vermek gerektiği,

Davacı şirketin TTK nun 121 ve TBK nun 112 md. si gereğince haksız fesih nedeniyle Maddi Tazminat talebi konusunda yapılan değerlendirmede, davacı tarafın, sözleşmenin haksız ve 3 aylık ihbar süresine uymaksızın fesih edilmesi nedeniyle acentelelik sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle tamamlanmayan başlanmış işlerin bulunduğuna dair bir delil ibraz etmediği anlaşıldığından bu talebin reddine karar vermek gerektiği,

Davacı şirketin Kazanç Kaybı talebi konusunda yapılan değerlendirmede, bilirkişiler ...tarafından düzenlenen ikinci ek rapordan, davalı şirketin defterlerinin sahibi lehine delil vasfına sahip olduğu, davacı şirketin 79.578,03 TL tutarındaki 3 aylık brüt kazancının 35.810,11 TL tutarlık kısmının faaliyet gideri olduğu, 43.767,92 TL lik kısmının davacının 3 aylık net kazanç kaybının olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 43.767,92 TL kazanç kaybı bedelinin 04.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,

43.767,92 TL kazanç kaybı bedelinin 04.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 2.989,78 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan ve sonradan tamamlanan 933,10 TL harcın mahsubu ile 2.056,68 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafından başlangıçta yatırılan toplam 969,10 TL harcın davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan tebligat gideri 487,00 TL ve bilirkişi ücreti 6.700,00 TL olmak üzere toplam 7.187,00 TL yargılama giderinden kabul edilen kısma tekabül eden 4.887,16 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

Kabul edilen maddi tazminat açısından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Reddedilen maddi tazminat açısından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2.maddesi gereğince hesaplanan 15.870,09 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Reddedilen manevi tazminat açısından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2.maddesi gereğince hesaplanan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Katip... e-imza Hakim ... · e-imza