İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1473 K.2020/553

Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan Maddi Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

30/04/2018 tarihinde davalı... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müvekkili şirkete ait ... plakalı araca çarpması neticesinde müvekkiline ait aracın hasarlandığını, kazanın meydana gelmesinde davalının tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkili şirkete ait araçta meydana gelen değer kaybının haricen yaptırılan sigorta ekspertizi ile tespit edildiğini, buna göre araçta 11.000,00 TL değer kaybı olduğunu, müvekkilinin 240,00 TL ekspertiz ücreti ödediğini, ayrıca müvekkili şirketin tamir süresince aracı kullanamaması nedeniyle araç mahrumiyet zararının da olduğunu, meydana gelen zarardan davalı sürücünün haksız fiil faili,

davalı sigorta şirketinin de zmss sigortacısı olarak sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL değer kaybı, 240,00 TL ekspertiz ücreti ve 100,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı... cevap dilekçesinde özetle; olay günü kendi şeridinde seyir halinde olduğunu, dönüş yapacağı kavşağa yaklaşırken 100-150 metre gerisinden kaza yapan aracın arkasından yaklaştığını ve hızını kesmediğini gördüğünü, kendisine çarpacağını düşünerek orta şeride geçtiğini, ancak davacı şirket araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek arkadan kendisine çarptığını, bu kişinin aracını yol ve trafik akışına göre kullanmadığını, bütün kusurun davacı şirket araç sürücüsünde olduğunu, karşı araç sürücüsünün kaza tutanağını kendisine göre yazdığını, kendisinin kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle müvekkili nezdinde sigortalı olduğunu, davacıya dava öncesinde ödeme yapıldığını, bakiye alacağının bulunmadığını, davacının araçta değer kaybı bulunduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacının değer kaybına ilişkin talebi yönünden sigorta genel şartlarının dikkate alınması gerektiğini, kusurun ATK tarafından tespit edilmesi taleplerinin olduğunu, müvekkilinin yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri uyarınca motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi zararın(değer kaybı ve ikame araç bedeli) karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ve kazaya sebebiyet verdiği iddia olunan araç sürücüsünden tazmini isteğine ilişkindir.

DELİLLER

-İzmir İl Emniyet Müdürlüğü'nün 31/12/2018 tarihli yazısı ve eki, -Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin 31/12/2018 tarihli yazısı ve eki, -...Sigorta A. Ş'nin 12/09/2019 tarihli yazısı ve eki poliçe ile hasar dosyası, -Bilirkişi ...n 26/09/2019 tarihli kusur ve hesap raporu, -ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin 16/04/2020 tarihli raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

TBK'nın 49. maddesine göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Haksız fiile dayalı bir borcun doğabilmesi için, hukuka aykırı bir fiil bulunmalı, fiili işleyenin kusuru olmalı, sonuçta bir zarar doğmalı, zarar ile işlenen fiil arasında da uygun nedensellik bağı bulunması gerekir.

Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.

Öncelikle, değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında gözönüne alınmalıdır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin kökleşmiş ilke ve uygulamalarına göre trafik kazalarına dayalı araç değer kaybı tazminatı, hasarlı aracın, hasara uğramadan önceki ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki ikinci el piyasa değerinin saptanması ve karşılaştırılması suretiyle belirlenir. Aradaki fark meydana gelen değer kaybıdır. Ancak aracın tamiri ekonomik değilse yani araç pert total ise değer kaybı talep edilemez(Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/12/2017 tarih ve 2015/6486 Esas, 2017/12264 Karar; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 11/10/2018 tarih ve 2015/16180 Esas, 2018/8981 Karar sayılı ilamları.).

Aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli olan bedel ve davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. gibi tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle araç mahrumiyet bedeli bedeli belirlenir (Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/7867 Esas, 2017/1668 Karar sayılı ilamı ve benzer kararları).

6100 Sayılı HMK'nın 266 ve devamı maddelerine göre çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda ihtisas sahibi kimselerin dinlenmesi ve rapor alınması gerekir.

Kaza sonucu hasara uğrayan aracın değer kaybı ile hasarının ne kadar sürede tamir edileceği, bu süre içinde ikame araç kiralama bedelinin (yakıt v.s gibi zorunlu giderlerin mahsubundan sonra) tespitinin konusunda uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi gerekir(Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/11175 Esas, 2016/1082 Karar sayılı İlamı ve benzer kararları).

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde.

30/04/2018 tarihinde ... plakalı araçların karıştığı çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, taraflarca trafik kazasına ilişkin olarak kaza tespit tutanağı düzenlendiği, davacının işbu dava ile değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talebinde bulunduğu, mahkememizce alınan 26/09/2019 tarihli kusur ve hesap bilirkişi raporu ile ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin 16/04/2020 tarihli raporlarına göre davalı sigorta şirketi nezdinde 24/08/2017-24/08/2018 tarihleri arasında zmss poliçesi ile sigortalı bulunan ...plakalı davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %75 kusurlu olduğu,

...n modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi unsurlar dikkate alınarak kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile dava konusu kaza nedeniyle oluşan hasarının miktarı ve onarım giderleri bir arada değerlendirildiğinde serbest piyasa rayicine göre değer kaybının 9.100,00 TL olduğu, zmss genel şartları ekindeki formüle göre yapılan hesaplamada da değer kaybının 9.100,00 TL olarak belirlendiği, aracın tamir süresinin 7 gün ve günlük ikame araç bedelinin 125,00 TL olduğu,

buna göre davalının kusuru da dikkate alındığında davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının 6.825,00 TL ve ikame araç bedelinin de 656,25 TL olduğu tespit ve görüşlerine yer verildiği, davalı sigorta şirketi tarafından sunulan hasar dosyasına göre davalı sigortanın, davacıya değer kaybı için eksper ücreti dahil olmak üzere 9.964,53 TL ödeme yaptığı, bu nedenle davacının değer kaybına ilişkin karşılanmayan zararının bulunmadığı ve davaya konu talebinin reddi gerektiği,

ikame araç bedeli talebi yönünden ise ATK raporuna göre davacının 656,25 TL'lik zararının bulunduğu ve bu zararın kusurlu araç sürücüsü ve haksız fiil faili olarak sorumluluğu bulunan davalı sürücü tarafından tazmini gerektiği, mahkememizce alınan kusur ve hesap bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu,

davaya konu alacağı doğuran sebebin esasen haksız eylemden kaynaklanmış olması ve davacının talebinin de bulunması sebebiyle dava konusu alacağa haksız fiil tarihinden itibaren temerrüt faizi uygulanması gerektiği, davacının ikame araç bedeli yönünden talebini ATK raporu doğrultusunda ıslah ettiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur(Benzer yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/4099 Esas, 2017/9935 Karar, 2015/4364 Esas, 2017/10458 Karar; 2016/4327 Esas, 2017/10897 Karar nolu içtihatları).

Davacı dava öncesinde yapılan ekspertiz incelemesine ilişkin eksper ücretinin yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesini talep etmişse de ekspertiz ücretinin davalı sigorta şirketi tarafından dava öncesinde davacıya ödendiği anlaşıldığından yargılama giderlerinin hesaplanmasında dikkate alınmamıştır.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA