İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/113 K.2021/112

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... ile ....2016 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştıklarını, kazanın meydana gelmesinde... plakalı araç sürücüsü...' ın (Aynı şeritte ve aynı istikamette önünde seyreden araca arkadan çarpmak) kusurunu ifa suretiyle asli kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketinin ise kazada kusurlu olan ... plakalı aracın ... nolu poliçe ile KZMM sigortasını tanzim eden şirket olduğunu ve müvekkiline ait araçta meydana gelen hasardan poliçe limiti ile sorumlu olduğunu, müvekkiline ait araçtaki hasar bedelinini tespiti maksadıyla İzmir...Sulh Hukuk Mahkemesinin...

D.iş. Sayılı dosyasına ile delil tespiti talep edildiğini ve alınan raporda müvekkiline ait araçta 18.485,00-TL.hasar olduğu mütalaa edildiğini bildirerek hasar bedeli ve değer kaybı alacağının tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesine özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 23.05.2015-2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere... nolu Zorunlu Karayolu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, öncelikle belirlenmesi gerekenin kazada kusur durumu olduğunu, ancak kusur tespiti yapıldıktan sonra araçta meydana gelen hasar tutarı ile değer kaydının belirlenmesi gerektiğini, kazada davacı tarafından iddia edilen değer kaybının fahiş olduğunu, kusur konusunda Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi nezdinde kusur incelemesi yapılmasını, maddi hasar tutarı ve değer kaybına ilişkin ise sigorta ekspertiz incelemesi yapılarak davacının fahiş orandaki değer kaybı taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri uyarınca motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi zararın (hasar bedeli ve değer kaybı) karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında tazmini isteğine ilişkindir.

DELİLLER

-...k Sigorta A.Ş nin 21/03/2016 tarihli yazısı eki ve poliçe, -İzmir İl Emniyet Müdürlüğü'nün 19/08/2016 tarihli yazısı ve eki, - Bilirkişi ...'ın 09/11/2016 tarihli raporu, - Bilirkişi ...'in 12/01/2020 tarihli kök raporu ile 12/11/2020 tarihli kök raporu- -SGK İzmir İl Müdürlüğünün 24/11/2020 tarihli yazısı ve eki -İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...Değişik İş sayılı dosyası.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.

Öncelikle, değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında gözönüne alınmalıdır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin kökleşmiş ilke ve uygulamalarına göre trafik kazalarına dayalı araç değer kaybı tazminatı, hasarlı aracın, hasara uğramadan önceki ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki ikinci el piyasa değerinin saptanması ve karşılaştırılması suretiyle belirlenir. Aradaki fark meydana gelen değer kaybıdır. Ancak aracın tamiri ekonomik değilse yani araç pert total ise değer kaybı talep edilemez(Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/12/2017 tarih ve 2015/6486 Esas, 2017/12264 Karar; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 11/10/2018 tarih ve 2015/16180 Esas, 2018/8981 Karar sayılı ilamları.).

6100 Sayılı HMK'nın 266 ve devamı maddelerine göre çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda ihtisas sahibi kimselerin dinlenmesi ve rapor alınması gerekir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde.

16/01/2016 tarihinde..., ... ve ... plakalı araçların karıştığı çok taraflı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, taraflarca trafik kazasına ilişkin olarak maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağı düzenlendiği, davacının işbu dava ile... plakalı araca ilişkin olarak hasar bedeli ve değer kaybı talebinde bulunduğu ve zararın... plakalı aracın zmss sigortacısı olan davalı tarafından tazminini istediği, mahkememizce bilirkişi ... dan alınan 09/11/2016 tarihli raporda davalı sigorta sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, mahkememizce İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ...

Hukuk Dairesinin 04/03/2019 tarih,... karar sayılı ilamı doğrultusunda makine mühendisi ...'den alınan kök ve ek rapora göre aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın kaza öncesi serbest piyasadaki ikinci el fiyatı ile sovtaj bedeli arasındaki farkın 14.000,00 TL olduğu, dava konusu araç pert total olarak kabul edildiğinden kaza nedeniyle değer kaybının hesaplanmadığı görüş ve kanaatinin bildirildiği, feri müdahil ve davalı tarafından işleten sıfatlarının bulunmadığı ve bu nedenle sorumluluklarının söz konusu olmayacağı ileri sürülmüşse de, mahkememizce ihbar dilekçesinin ihbar olunan...'a tebliğ edildiği,

ihbar olunanın davaya ilişkin herhangi bir beyanda bulunmadığı, ihbar olunan ...'a ise dava dilekçesi ile ihbar dilekçesinin tebliğe çıkartıldığı, muhattabın gösterilen adreste bulunmaması nedeniyle tebliğ edilemediği, 6100 sayılı HMK' na göre ihbar talebinde bulunan kimsenin ihbar olunanın adresini bildirmekle yükümlü olduğu, davalının bu yükümlüğünü yerine getirmemesi sebebiyle adı geçene yeniden tebligat çıkartılamadığı, ayrıca mahkememizce dosyaya kazandırılan SGK kayıtlarına göre ihbar olunan... ile... arasında herhangi bir işçi işveren ilişkisinin bulunmadığı,

davaya konu somut olayda işleten sıfatının bulunmadığını ileri süren davalının bunu ispatlaması gerektiği, davalının bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, bu nedenle...plakalı aracın 23/05/2015-23/05/2016 tarihleri arasında ve kaza tarihi itibariyle zmss sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitleri kapsamında kalan davacının zararından sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği, davacı vekilinin dava değerini 10/11/2016 tarihinde değer artırım dilekçesi ile arttırdığı,

dava konusu aracın niteliğine göre talep edilebilecek faiz türünün yasal faiz olduğu ve davalının dava konusu hasar bedeli yönünden dava ile temerrüde düştüğü, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre tamiri ekonomik olmayan dava konusu araç yönünden değer kaybı talep koşullarının oluşmadığı, mahkememizce alınan kusur bilirkişi raporu ile 12/01/2020 ve 12/11/2020 tarihli kök ve ek hesap raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, gerekçeli, objektif, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA