İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/45 K.2019/424

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, mahkememize verdiği 05/10/2015 tarihli dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında iskontolu petrol alımına ilişkin anlaşma olduğunu, anlaşma uyarınca davalının... firmasına verdiği onay ile taşıt tanıma/yakıtmatik cihazları takıldığını, 2015 yılında davalının iskonto oranını anlaşmaya aykırı ve tek taraflı olarak % 2' ye düşürdüğünü, bunun üzerine taraflar arasında görüşmeler yapıldığını ancak iskonto oranının değiştirilmemesi üzerine anlaşmanın 2015 yılı Haziran ayında sona erdirildiğini ve başka bir firma ile % 6 iskonto oranlı sözleşme yapıldığını,

davalı şirket yetkilisi ...' ın bir süre sonra durumu bildirir e-posta gönderilmesi istediğini, bunun üzerine 02/07/2015 tarihli " Anlaşmanın sona erdirildiğine, başka bir firma ile ...nlerinin kullanılmaya başlanacağına ve taşıt tanıma/yakıt matik cihazlarının iptali için ...

Yakıt tarafından ...irmasına gerekli talimatın verilmesine " dair e-postanın davalıya gönderildiğini, 04/07/2015 tarihinde davalının ... firmasına verdiği onay ile... firmasının yakıt matik/ taşıt tanıma cihazlarını değiştirmeye başladığını, Petrol Ofisi cihazlarının sökülerek Shell cihazlarının takılmaya başlandığını, 25/08/2015 tarihinde davalı tarafından gönderilen e-posta ile her hangi bir süre belirtilmeksizin cihazların iadesinin talep edildiğini, bunun üzerine müvekkilinin tüm cihazları liste ile birlikte şirket çalışanı ... ile davalı firmaya gönderdiğini ancak davalı firma çalışanları ...' in bu cihazları kabul etmediğini,

müvekkilinin teslim alınmayan cihazları davalıya 09/09/2015 tarihinde kargo ile tekrar gönderdiğini, davalının 08/09/2015 tarihli ... numaralı " Sözleşme taahhüt bedeli ve cihaz bedeli " konulu faturayı tanzim ettiğini, cihazların hali hazırda davalıda olduğunu, faturanın kabul edilmediğinin 01/11/2015 tarihli e-posta ile davalıya bildirildiğini, davalıya gönderilen 10/09/2015 tarihli ihtarnamede sözleşmenin fesh edildiği iradesinin ortaya konulduğunu, davalı firmaya sözleşme taahhüt bedeli borcu olmadığı gibi cihazlarında iade edildiğini belirtmiş,

fatura bedeli olan 6.029,63-TL ve başkaca hiç bir borcun olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, mahkememize verdiği 12/11/2015 tarihli cevap dilekçesinde; müvekkili ile davacı arasında 11/03/2013 tarihli ... Sistem Müşteri sözleşmesinin imza altına alındığını, sözleşmenin 16. Maddesinde " Müşterinin iş bu sözleşme ile üstlendiği edimlere riayet etmemesi ve/veya sözleşmenin süresinin bitiminden önce feshine sebebiyet vermesi ... 6 aylık yakıt alımlarını baz alarak hesaplanan aylık yakıt alımı ortalamasında % 50 nispetinde azalma olması durumunda...

Yakıt iş bu sözleşmeyi tek taraflı olarak fesh edebilir ... Yukarıda sayılan hallerde ve satılan taşıtlar üzerinden TKÜ' lerin sökülmemesi veya söküldüğü halde... Yakıt' a teslim edilmemesi, ... Yakıt tarafından iadesi istendiği halde iade edilmemesi veya... Yakıt tarafından zayi olduğunun tespit edilmesi halinde...

Yakıt taşıt başına ve/veya her bir TKÜ için 250,00-Dolar cezai şart ... tahsil hakkında sahiptir ... " düzenlemesinin yer aldığını, davacının 02/07/2015 tarihinden sonra başka bir firma ile çalışılacağı gerekçesi ile çalışmayı sonlandırdığını, davacı tarafın uhdesinde bulunan cihazları müvekkili şirkete teslim etmemesi ve sözleşmenin 16. maddesine aykırı olarak sözleşmeyi sonlandırması nedeniyle bu madde çercevesinde 08/09/2015 tarih... nolu KDV dahil 6.029,63-TL bedelli faturanın tanzim edilerek davacı şirkete gönderildiğini, davalı tarafın fatura tanzim tarihinden sonra 10/09/2015 tarihinde cihazları müvekkili şirkete teslim ettiğini,

öte yandan davacının cihazları teslim etmiş olmasının sözleşmenin 16. maddesi gereğince davacının sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, müvekkilinin vermiş olduğu hizmet karşılığı fatura kesmek zorunda olduğunu, davacının faturayı iade etmesinin ve dava açmasının haksız ve kötü niyetli olduğunu, dava konusu edilen faturanın mal veya hizmet karşılığı değil, davacının sözleşmeyi ihlal etmiş olması sebebiyle oluşan cezai şart miktarına ilişkin fatura olduğunu, fatura bedelini araç başı 250,00-Dolar' dan 7 araç için 1.750,00-Dolar * Kur 2.9199-TL' den 5.109,86-TL + KDV = 6.029,63-TL olarak hesaplandığını,

bu bedelin sözleşmeni 16. maddesine göre hesaplanmış ceza şart miktarı olduğunu belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce davanın kabulüne dair kurulan hüküm Yargıtay... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ...

Karar sayılı ilamı ile " Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, sözleşmenin davacı tarafından süresinden önce feshedilmesi üzerine davalının taşıt kimlik ünitelerinin iadesini davacıdan talep ettiği, ancak davalının iadeye ilişkin bir süre vermediği, davacı tarafından taşıt kimlik ünitelerinin teslim edildiğinin davalının da kabulünde olduğu, bu durumda taşıt kimlik ünitelerinin iade edilmemesi nedeniyle düzenlenen faturanın dayanaksız kaldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile sözleşme taahhüt ve cihaz bedeli konulu fatura nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı ile aralarında düzenlenen 11.03.2013 tarihli...teri Sözleşmesinin feshedildiğini, davalının fesih üzerine 08.09.2015 tarihli 6.029,63 TL bedelli e-faturayı kestiğini, sözleşme taahhüt bedeli ve cihazları da iade etmiş olduğunu, bu nedenle borcu bulunmadığını ileri sürmüştür.

Davalı ise sözleşmenin feshinin haksız olduğunu, cihazların faturanın düzenlendiği tarihten sonra iade edildiğini belirterek iadenin süresinde olmadığını beyan etmiş, ayrıca sözleşmenin haksız feshi nedeniyle cezai şart taleplerinin yerinde olduğunu ileri sürmüştür. Taraflar arasındaki sözleşmenin 16.maddesinde haksız fesih nedeni ile cezai şart talep edilebileceği belirtilmiştir.

Mahkemece taşıt kimlik ünitelerinin iade edilmiş olması nedeniyle davalının cihaz bedeli isteyemeyeceği yönündeki kabulü yerinde ise de; mahkemece sözleşmenin davacı tarafından haksız olarak feshedilip feshedilmediği tartışılmaksızın sonuca göre sözleşmenin 16. maddesi uyarınca davalının cezai şart isteminin yerinde olup olmadığı hususu incelenmemiş, bu konudaki deliller değerlendirilmemiştir.

Bu nedenle mahkemece verilen hüküm doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. " gerekçesiyle bozularak gelmiş dosya yeniden esasa kaydedilmiştir.

Ön inceleme aşamasında taraflara sözleşme...lını sunmak üzere süre verilmiş, davalı tarafça sözleşme...lı ibraz edilmiştir.

Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda: Davacı tarafça, taraflar arasında imza altına alına sözleşmenin fesh edildiği, fesh edilen sözleşme dolayısıyla davalı tarafça 08/09/2015 tarihli sözleşme taahhüt bedeli ve cihaz bedeli konu fatura tanzim edildiği, söz konusu fatura dolayısıyla davacı tarafın davalı tarafa her hangi bir borcunun olmadığının belirlenmesine yönelik olarak davalı hakında menfi tespit davası açıldığı, taraflar arasında 11/03/2013 tarihinde " ...

Sistem Müşteri Sözleşmesi " nin imza altına alındığı,sözleşme süresinin 3 yıl olarak belirlendiği , sözleşmenin daha sonra davacı tarafça süre bitiminden önce fesh edildiği, davalı tarafından sözleşmenin 16. maddesi gereğince cezai şarta yönelik dava konusu edilen faturanın düzenlenip davacı tarafa gönderildiği, davacı tarafça fatura dolayısıyla borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiği, taraflar arasında imza altına alınan sözleşmenin 16. Maddesinde " Müşterinin, iş bu sözleşme ile üstlendiği edimlere riayet etmemesi ve/veya sözleşmenin süresini bitiminden önce feshine sebebiyet vermesi, bankada kredi açılmaması,

açılan kredinin limitlerinin yetersiz olması veya kredinin banka tarafından iptal edilmesi durumları dahil olmak üzere sistemde kayıtlı bulunan ve her aracın 3 ay süresince yakıt almamsı durumunda veya ilk sözleşme tarihindeki ... Sistemine dahil olan araç sayısında % 50 nispetinde azalma olması yahut ilk 6 aylık yakıt alımlarını baz alarak hesaplanan aylık yakıt alım ortalamasında % 50 nispetinde azalma olması durumuda...

Yakıt iş bu sözleşmeyi tek taraflı olarak fesh edebilir.... Yakıt sözleşmeyi fesh etmeyerek yakıt alımı yapmamış olan ve her aracın sistemden çıkarılmış olduğuna tek taraflı olarak karar vererek gerekli işlemi yapabilir, yukarıda sayılan hallerde VE satılan taşıtlar üzerinden TKÜ' lerin sökülmemesi veya söküldüğü halde... Yakıt' a teslim edilmemesi,... Yakıt tarafından iadesi istenildiği halde iade edilmemesi veya... Yakıt tarafından zayi olduğunun tespit edilmesi halinde...

Yakıt taşıt başına ve/veya her TKÜ için 250.00-Dolar cezai şartı işlemin yapıldığı tarihteki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden TL ve KDV karşılığı olarak talep ve tahsil hakkına sahiptir. Bu şekilde tahakkuk eden cezai şart tahakkuk tarihini takip eden ayın 21' de tahsil edilir.

Müşteri bu hususu peşin kabul eder " düzenlemesinin bulunduğu, sözleşmenin davacı tarafça süresinden önce fesh edildiği, davalı tarafça TKÜ' lerin iadesinin davacıdan talep edildiği, davalı tarafça TKÜ' lerin teslim edilmediği gerekçesi ile dava konusu edilen faturaların düzenlendiği ancak davalı tarafça TKÜ' lerin iadesi için her hangi bir süre belirtilmediği, davacı tarafça TKÜ' lerin iade edildiği, iadenin davalı tarafında kabulünde olduğu,

TKÜ' lerin iade edilmiş olması sebebiyle davalının sözleşme hükümleri göz önüne alındığında cezai şart talep edemeyeceği bu sebeple davacının cezai şart talebi açısından davalıya her hangi bir borcunun bulunmadığı ve düzenlenen faturanın dayanaksız kaldığı incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · E imza Hakim ... · eimza