İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/755 K.2021/686

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacılar dava dilekçesinde özetle; Konak Vergi Dairesi ... vergi numarasıyla vergi mükellefi olarak tutulması gereken defter, kayıt vs ile işlemlerin düzenlenmesi amacıyla Mali Müşavir ... ile çalıştıklarını, defter kayıtların incelenmesi ve kayıt işlemleri ile bazı yasal işlemlerin yerine getirilmesi amacıyla 18/07/2016-12/05/2017 dönemine ilişkin işletme defterleri, gider belgeleri ve SGK ya ait dosyaları mali müşavirlerine tevdi ettiklerini ve onun bürosunda sakladıklarını, 30/10/2020 günü meydana gelen deprem nedeniyle mali müşavirlerinin bulunduğu binanın ağır hasar aldığı ve belgelerin kurtarılmasının imkanın olmadığını belirterek 2016-2017 yılına ait işletme defterleri, gider faturaları, gelir faturaları SGK dosyalarınına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVA

Dava, TTK 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı ticari defter ve kayıtlarının zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

TTK 82/7. maddesi uyarınca ticari defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlemiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacıların adi ortaklığa ait ticari defter ve kayıtların 30/10/2020 tarihinde meydana gelen İzmir depreminde zarar gördüğünden bahisle iş bu davayı ikame ettiği, talebin öğrenme tarihinden itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde yapıldığı, davacıların 18/07/2016- 12/05/2017 tarihleri arasında adi ortaklık oluşturmak suretiyle mesleki faaliyet yürüttüğü, dosyaya kazandırılan belgelere göre adi ortaklığı oluşturan davacıların tacir sayılan kimselerden olduğu,

bu nedenle iş bu davayı açmalarında hukuki yararları bulunduğu gibi zayi talebinde de bulunabileceği, Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü ile Afad İl Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere göre davacıların muhasebecisine ait işyerinin deprem afetinde zarar gördüğü ve hasar nedeniyle acilen yıkılan binalardan olduğu, ilgili kurumlardan gelen cevaplara göre davacılar hakkında yürütülen soruşturma veya incelemenin söz konusu olmadığı, talebe konu defter ve kayıtların davacılar tarafından saklanması gereken zorunlu defter ve kayıtlardan olduğu,

tacire ait ticari defter ve kayıtların muhasebecide tutulması ve saklanmasının genel hayat tecrübeleri ile ticari teamüllere göre hayatın olağan akışına uygun olduğu, dosya kapsamına göre söz konusu defter ve kayıtların İzmir ilinde yaşanan deprem afetinde zarar gördüğü sabit olduğuna göre davanın kabulü ile bu defter ve kayıtların zayi olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA