İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/223 K.2021/382

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından ... poliçe numarası ile sigortalanan ...'ye ait, ... plakalı aracın davalı/borçlu şirketin yakınlarında park halinde iken davalı şirkete ait fabrikadan kaynaklanan kimyevi maddelerin sirayeti neticesinde araçta maddi hasar meydana geldiğini, sigortalı ... tarafından 09/09/2019 tarihinde, müvekkili şirkete hasar bildirimi yapıldığını, bunun üzerine yetkili servis marifetiyle zarar gören parçaların onarıldığını, söz konusu onarımdan sonra 4.425,00 TL tutarında bir onarım masrafı çıktığını,

30/10/2019 tarihinde hazırlanan ekspertiz raporunda da onarım masrafının toplam 4.425,00 TL olarak hesaplandığını, toplam hasar bedeli olan 4.425,00 TL, müvekkil sigorta şirketi tarafından ... adına ödendiğini, taraflarınca davalı/borçlu ... San. Ve Tic. A.Ş.'ye söz konusu rücu alacağımıza yönelik olarak 23/07/2020 tarihinde İzmir ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalı tarafın başlatılan takibe, esas borca ve ferilerine itiraz ettiğini takip durduğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına davalı tarafından haksız ve kötü niyetle yapılan 30/06/2020 tarihli itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalıya tebligat yapılmamıştır.

DAVA

Dava, davacı ... tarafından kasko sigortalısına ödenen tazminatın hasar ve zarara sebebiyet verdiği iddia olunan davalıdan halefiyet hükümleri uyarınca tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali isteğine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’de ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Sigorta rücu davalarının TTK'nun 1472. maddesi hükmünden kaynaklanması nedeniyle TTK'nın uygulanmasından bahisle, aynı yasanın 4. maddesi uyarınca bu tür davaların Ticaret Mahkemesinin görev alanında olduğu düşünülebilir ise de, davanın TTK 1472. maddeden kaynaklanmış olması, halefiyet ilkesi dikkate alındığında, davanın sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki ilişkiye göre, davada Ticaret Mahkemesinin görevli olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği gerek doktrinde gerekse de uygulamada çekişmesiz bir şekilde kabul edilmektedir. Bir başka deyişle, sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki dava, ticari dava niteliğinde ise davaya Ticaret Mahkemesinde bakılacak, böyle değilse yani esas uyuşmazlık ticari nitelikte değilse böyle bir dava da Ticaret Mahkemesi görevli olmayacaktır.

Nitekim Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı ilamında bu husus "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 3. maddesinin ilk fıkrasında ise, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı ... şirketinin kasko sigortalısı olan ... plakalı aracın park halinde bulunduğu sırada davalı şirkete ait fabrikadan sızan ve havaya karışan kimyevi maddelerin sirayeti neticesinde hasar meydana geldiği, bu hasarın davacı ... tarafından tazmin edildiği, davalının haksız fiil nedeniyle sorumlu olduğu iddiası ile davacı tarafından davalı aleyhinde halefiyete dayalı rücu istemli olarak iş bu davaya konu takibin başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, davacının iş bu dava ile itirazın iptali talebinde bulunduğu,

dava konusu uyuşmazlıkta davacı ..., bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyetinin nazara alınması gerektiği, somut olaya bakıldığında; davacının sigortalısı olan dava dışı ... gerçek kişi olup davalı ile aralarındaki hukuki ilişkinin de haksız fiilden doğduğu, bu durum karşısında, haksız fiilden doğan davada genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduğu, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca görev hususunun dava şartı olduğu,

mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA