İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/234 K.2022/118

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle. Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmeye göre kireç kuyusu karıştırıcı tam teşekkülü 10 beygir motor, 30 tonluk yarı otomatik kireç paketleme kazan ünitesi. 6 mm saçtan imalat ve 10 beygir karıştırıcı motor ile 5 m'lik konveyar bantın 30.06.2017 tarihinde teslim edilmesi gerektiğini, buna kaşılık müvekkil şirket tarafından 5.000,00 TL nakit ve ...

Bankasına ait 05.09.2017 tarih 10.0000,00 TL bedelli ... numaralı bir adet çek ile 05.10.2017 tarih 15.000,00 TL bedelli ... numaralı bir adet çekin keşide edilerek davalı şirkete keşide edilerek verildiğini, sözleşmede kararlaştırılan edinimlerin yerine getirilmemesi nedeniyle Karşıyaka ...

Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirketin ihtar edildiğini, halen edinimlerin yerine getirilmemesi nedeniyle müvekkilin şirketin anılan nakdi bedel ve çek bedelleri yönünden borcunun bulunmadığının tespiti ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle; tarafına açılan davanın yersiz olduğunu Karşıyaka ... Noterliğinden tarafına verilen ihtarnamenin yine Karşıyaka ... Noterliğindencevap verildiğini, geri istenilen çeklerin ve nakit tutarının daha önceki işe ait olduğunu, davacı şirketin borçlu olduğunu, davanın reddi ile % 20 den az olmamak kaydıyla inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF İLAMINDAN ÖNCEKİ HÜKMÜN GEREKÇESİ

"Uyuşmazlığın tespiti; davaya dayanak karıştırıcı mikserin davalı tarafından davacıya teslim edilip edilmediği, davacının yapmış olduğu ödeme ve davalıya vermiş olduğu çeklerin karşılıksız kalıp kalmadığı noktalarında toplanmaktadır. Dava ; İİK. 72.maddesi uyarınca menfi tespite konu ... Bankasına ait 05.09.2017 keşide tarihli ve 10.000,00 TL bedelli çek ile aynı bankaya ait 05.10.2017 keşide tarihli ve 15.000,00 TL bedelli çekin, davalıya ödenmeleri nedeniyle ödenmiş olan toplam 30.000,00 TL bedelin istirdatına (tahsiline) yöneliktir.

DELİLLER

İddia, savunma ve dosya kapsamı.

Her iki çek bedelinin ve 5.000,00 TL'nin davalı tarafından tahsil edildiği, davalının 13.02.2018 tarihli beyanından anlaşılmıştır.

Dava menfi tespit davası olarak açılmış ise de, çek bedellerinin davacı tarafça ödenmesi ile İİK'nun m.72/7 uyarınca istirdata dönüşmüştür.

Davalı, davaya dayanak makinayı 35 KU 1017 plakalı aracın kaliyecisine teslim ederek davacıya gönderdiğini iddia etmiş ise de, bu iddiasını yasal deliller ile kanıtlayamamıştır.

Kanunda aksi bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

Davalı çek bedellerine ve 5.000,00 TL nakite karşılık karıştırıcı mikser makinesini davacıya teslim ettiğini iddia etmekle ispat külfetini üzerine almıştır.

Davaya dayanak çeklerin ve 5.000,00 TL'nin Karıştırıcı Mikser Makinesi alımı için davalıya verildiği, çek bedellerine karşılık makinenin davacıya teslim edildiğine dair davalı tarafça yasal delil sunulmadığı, yemin deliline de dayanmadığı, dolayısıyla çeklerin karşılıksız kaldığı, yargılama devam ederken çek bedellerinin davalı tarafından tahsil edildiği, bu haliyle davalının davacı aleyhine 30.000,00 TL sebepsiz olarak zenginleştiği anlaşıldığından davanın kabulüne" ilişkin olarak ... Esas, ... Karar ve 03.04.2018 tarihli karar ile açılan davanın kabulü ile 30.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği görülmüştür.

İZMİR BAM ...HUKUK DAİRESİ'NİN ... ESAS, ... KARAR SAYILI KARARI : "Dava ; İİK. 72.maddesi uyarınca menfi tespit istemine ilişkindir. Çek bedellerinin davacı tarafça ödenmesi ile İİK'nun m.72/7 uyarınca istirdata dönüşmüştür.

Kural olarak, çek ve bono gibi kambiyo senetleri mücerret borç ikrarı olup, bu senetlere dayalı olarak borçlu olmadığını ispat yükü davacı taraftadır. Satış sözleşmesi karşılıklı edimleri içerir sözleşme niteliğindedir. Çekin verildiği sırada malların teslim edildiği karine olarak kabul edilir. Bu karinenin aksini davacının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200 ve devamı maddeleri uyarınca yazılı delil ile ispatlaması gerekir.

Mahkemece ispat yükünün tespitinde hataya düşülerek ispat yükünün davalıda olduğu ve teslim hususunu ispatlaması gerektiğinden bahisle dava kabul edilmiş ise de, çeklerin avans çeki olduğunun ispat yükünün davacıda olmasına ve bu hususu yazılı delil ile ispatlayamadığı anlaşılmış ise de, davacı taraf açıkça yemin deliline dayanmış olduğundan davacı tarafa yemin delili hatırlatılarak sonucuna göre delillerin eksiksiz toplanıp değerlendirilmesi için HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine gönderilmesine" şeklindeki karar ile İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 03.04.2018 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararın kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında 02.11.2021 tarihli duruşmada İzmir BAM ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ...

Karar ve 07.01.2021 tarihli "kesin" olarak verilen kararı kapsamında davacı delilleri arasında yemin deliline dayanıldığından davacı tarafça davalı tarafa yemin teklif edilecek ise yemin metnini hazırlayarak sunmak üzere davacı vekiline 1 aylık kesin süre verilmesine, aksi halde yemin delilinden vazgeçmiş sayılacağının ihtarına karar verildiği, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 29.11.2021 tarihli dilekçe ile iş bu davada karşı tarafa yemin teklif edilmeyeceği bildirildiğinden İzmir BAM ...

Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar ve 07.01.2021 tarihli kesin olarak verilen kararında dava konusu çeklerin avans çeki olduğunun ispat yükünün davacıda olduğu ve bu hususun davacı tarafça yazılı delillerle ispatlanamadığı belirtilmiş olup, ilgili kararda belirtildiği üzere davacı tarafa, davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış olup, davacı tarafça dosyaya sunulan 29.11.2021 tarihli dilekçe ile karşı tarafa yemin teklif edilmeyeceği bildirildiğinden İzmir BAM ...

Hukuk Dairesi'nin kesin olarak verilen kararı kapsamında davacı tarafça ispatlanamayan davanın reddine karar verme gereği doğmuştur.

Katip ... Hakim ...