İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/808 K.2022/297

Talep eden tarafından açılan Zayi Belgesi Verilmesi çekişmesiz yargı işinin mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Talep eden vekili dilekçesinde özetle; talep edene ait işyerinde 24/10/2021 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde işyerinin bir bölümünün yandığı, bu yangında müvekkiline ait demirbaş malzemeler ile resmi evrakların zarar gördüğünü belirterek demirbaş ve resmi evrakların zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

TALEP

Talep, TTK 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep eden ticari defter ve kayıtlarının zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

TTK 82/7. maddesi uyarınca ticari defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlemiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; talep edenin 2016-2021 yıllarına ait ticari defter ve kayıtları ile demirbaş eşyalarının meydana gelen yangında zarar gördüğünden bahisle iş bu talebi ikame ettiği, talebin öğrenme tarihinden itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde yapıldığı, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü, SGK İzmir İl Müdürlüğü, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı, İzmir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü ve İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı cevabı yazılarına göre, talep edene ait işyerinde 24/10/2020 tarihinde yangın meydana geldiği,

yangın raporuna göre talep edene ait 2016-2021 yılları arasındaki ticari defter kayıtları ile bir kısım demirbaş eşyanın zarar gördüğü, bina ve eşyanın ağır hasarlı olduğu, yangın nedeninin elektrik sisteminin kısa devre yapması olduğu, yine talep eden şirketin 21/02/2018 tarihli karar ile söz konusu adreste şube açılmasına karar verildiği ve 22/03/2018 tarihinden itibaren bu adreste faaliyet yürüttüğü, talep edene ilişkin yürütülen herhangi bir adli ve idari soruşturma ve incelemenin bulunmadığı, talebe konu defter ve kayıtların talep eden tarafından saklanması gereken zorunlu defter ve kayıtlardan olduğu,

tacire ait ticari defter ve kayıtların şirket merkez veya şubesinde tutulması ve saklanmasının genel hayat tecrübeleri ile ticari teamüllere göre hayatın olağan akışına uygun olduğu, dosya kapsamına göre söz konusu defter ve kayıtların talepte bulunana ait şubede meydana gelen yangında talep edenin kusuru bulunmaksızın zarar gördüğü ve talebe ilişkin yasal şartların oluştuğu kanaatine varılmakla talebin kısmen kabulü ile ticari defter ve kayıtların zayi olduğunun tespitine dair karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Talep eden tarafından işyerinde bulunan yapay çiçekler, dekorasyon eşyaları, duvarlar, camekanlar, elektrik tesisatı ve zeminin zarar gördüğü belirtilmiş ve demirbaş eşyalar yönünden de zayi belgesi talebinde bulunulmuş ise de, sadece ticari defter ve kayıtlar ile kıymetli evraklar yönünden zayi belgesi talebinde bulunabileceği, demirbaş eşyaların zayi belgesine konu olamayacağı ve bu eşyalar yönünden her zaman delil tespiti yapılabileceği anlaşılmakla bu talep yönünden hukuki yarar yokluğundan talebin reddine karar verilmiştir.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA