İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1007 K.2025/52

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait davalı ...'in sürücüsü olduğu... plaka sayılı araç ile seyir halindeyken trafik ışığında kırmızıda geçmesi ile aracının ön kısımları ile dava dışı... plakalı araç 152 sokaktan gelerek Bornova Hükümet Konağı istikametine sağ dönüş yaparken aracının sol yan kısımlarına çarpması sonucunda... plakalı araç savrularak ön kısımlarıyla park halinde bulunan davacıya ait ...plakalı aracın sol arka kapı, sol arka çamurluk, tampon stop lambası kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı sürücü ...'in kusurlu olduğu,

kaza nedeniyle müvekkilinin aracında KDV dahil 185.355,92 TL maddi hasar meydana geldiğini belirterek şimdilik 100,00-TL Araç değer kaybı bedeli ve 100,00 TL hak mahrumiyeti bedeli olmak üzere toplam 200,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalının genel merkezi İstanbul olduğundan işbu davada İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğu, davalı şirketin meydana geldiği iddia edilen zarardan sorumluluğu bulunamadığını, husumet itirazları olduğu, zararlara yol açan eylemin, kazaya neden olan aracın kiralandığı sırada gerçekleştiğinden davalı şirketin işleten ya da malik olarak sorumlu tutulamayacağı, meydana gelen zararlardan aracı kiralayan ve tek başına araç işleten olan ...'in sorumlu tutulması gerektiği , kazaya ilişkin olarak öncelikle adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesi tarafından kusur tespitinin yapılması,

değer kaybı tazminatının 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası yeni genel şartlar ekine göre hesaplama yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zarar görenlerin dava açmadan önce ilgili sigorta şirketine söz konusu zararla ilgili başvuru yapması gerektiği, işbu yönüyle dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği, müvekkilimin kazanın meydana gelmesinde kasti bir hareketi bulunmadığını, sigorta poliçesi kapsamında kalan durumlara ilişkin olarak davacı ...'i ilgilendiren aleyhe bir durum bulunmadığı, davacı taraf kazaya karışan ... plakalı aracındaki hasarı kendi Kasko firması olan...z Sigorta A.Ş.'ye yaptırdığı ve maddi hasarı sigorta şirketi tarafından karşılandığı,

davacının maddi zarar kapsamında olan değer kaybı talebinde bulunması kötü niyetli olduğu gibi ekonomik, teknik, maddi gerçeklere de aykırı olduğundan davanın reddi gerektiği, davacının meydana gelen kaza sonucu aracını kullanamaması sebebiyle araç kiraladığı ve kiraladığı araca yaklaşık 26.690 TL ödeme yaptığı, bu kapsamda maddi zarara uğradığı iddiası ise gerçeği yansıtmamakla birlikte mücerret bir iddiadan ibaret olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri kapsamında açılan motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminat ( değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli) isteğine ilişkindir.

DELİLLER

-...A.Ş'nin 02/01/2024, 04/04/2024 tarihli yazısı ve eki, -Sigorta bilgi ve gözetim merkezinin 05/01/2024 tarihli yazısı ve eki, -...igorta A.Ş'nin 16/01/2024 tarihli yazısı ve eki, -İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün 02/04/2024 tarihli yazısı ve eki, -Bilirkişi ...in 30/06/2024 tarihli raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacının, 03/06/2023 tarihinde davalı ...'in ... plaka sayılı aracı ile seyir halindeyken kırmızı ışıkta geçmesi ile aracının ön kısımları ile dava dışı... plakalı araca çarpması sonucunda... plakalı aracın savrularak ön kısımlarıyla park halinde bulunan kendisine ait ... plakalı aracına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, bu kaza neticesinde kendisine ait ... plakalı araçta hasar nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının meydana geldiği, davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu,

değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının bulunduğu iddiası ile aracın aracın sürücüsü ...ve işleteni olan ... A.Ş'dan maddi tazminat talebinde bulunduğu, davalı ...

A.Ş'nin mahkemenin yetkisine itiraz ettiği, husumet itirazı olduğu, meydana gelen zarlardan sorumluluklarının bulunmadığı, mahkemece kusur ve hesap yönünden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, davacının zmms genel şartlarına göre talepte bulunabileceğini savunduğu, davalı ...'ın ise davacının sigorta şirketine başvuru yapmadığı, ayrıca kendisi yönünden arabuluculuk şartının yerine getirilmediği, davanın usulden reddi gerektiği, talep edilen alacağın haksız ve fahiş olduğunu savunduğu, taraflar arasında mahkememizin yetkili olup olmadığı, davalı ... yönünden davanın dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi olup olmadığı,

taraf sürücülerinin kusur durumlarının ne olduğu, davaya konu kazada davacı aracının hasarlanıp hasarlanmadığı, aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, değer kaybı zararı var ise miktarının ne olduğu, ayrıca araç mahrumiyet zararının bulunup bulunmadığı var ise miktarının ne olduğu ve bu zararlardan davalıların sorumlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu görülmüştür.

Davaya konu uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı, taraflar arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığı, davacı ve davalı şirketin tacir vasfına sahip olduğu, uyuşmazlığın bu haliyle tacirler arası haksız fiilden kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, diğer davalı yönünden ise ihtiyari dava arkadaşlığının bulunduğu, tüm davalılar yönünden davanın birlikte yürütülmesinin usul ekonomisi ilkesine uygun olduğu ve mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Davacı ile davalı ... arasındaki uyuşmazlığın haksız fiil niteliğindeki trafik kazasından kaynaklandığı, davalı ...'ın tacir olmadığı, davalı ... yönünden davanın dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla davalı ... vekilinin arabuluculuk şartının yerine getirilmediğine ilişkin itirazının reddine karar verilmiştir.

Davaya konu kazanın İzmir Bornova ilçesinde meydana geldiği, davacı şirketin yerleşim yerinin İzmir ili Bornova ilçesi olduğu, söz konusu mahallerin mahkememiz yargı çevresi içerisinde olduğu 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesi uyarınca mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmakla davalı şirketin yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce davacıya ait aracın sicil ve geçmiş hasar kayıtları ile dava konusu kaza nedeniyle görmüş olduğu onarım işlemlerine ilişkin kayıtların ilgili kurumlardan istenildiği ve dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.

Mahkememizce davacı araç sürücüsü, davalı sürücü ve üçüncü kişilerin kusur durumlarının belirlenmesi ve davacının zararının bulunup bulunmadığı, varsa ne olduğu hususlarının belirlenmesine yönelik dosyanın trafik kusur bilirkişisi ve otomotiv bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 30/06/2024 tarihli raporunda, trafik bilirkişinin tespitlerine göre

davalı sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile Mustafa

Kemal Caddesini takriben Cumhuriyet Meydanı istikametine seyir halinde 152 Sokak kavşağına

geldiğinde istikametine yanan kırmızı ışığı ihlal edip aracının sağ ön kısımlarını, sağı 152 Sokaktan

yeşil ışıkla Mustafa Kemal Caddesine giriş yapıp sağa doğrultu değiştiren dava dışı sürücü ...ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracının sol ön yan kısımlarına çarptığı,

çarpmanın etkisi ile dava dışı araç sağına savrulup sağ yan kısımlarını yolun kenarında park halinde

olan ... plaka sayılı davacı aracının sol arka yan kısımlarına çarptığı, devamında da orta

refüje savrulup sol arka yan kısımlarını da demir bariyerlere çarpıp durduğu, çarpan davalı sürücü ise

ileri savrulup aracının muhtelif kısımlarını orta refüje ve ön kısımlarını da yine yolun kenarında

park halinde olan...plaka sayılı dava dışı aracın sol arka kısımlarına çarpıp durması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki...plaka sayılı aracı ile meskun mahal gece vakti havanın yağmurlu zemin ıslak kaza saati itibari ile trafik sakin görüşün kavşak kolunda kapalı tek yön işlediği bölünmüş yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, yasal sınır üzerinde alkollü araç kullanıp kural ihlali yaptığı, aracının hızını yolun icap ve şartlarına göre uyarlamayıp görüş alanını etkin kontrollü altında bulundurmadığı,

kavşağa yaklaştığında istikametine hitaben yanan kırmızı ışıkta durup ışık dönüşümü ve trafik durumu kendi geçişine olanak sağladığı zamanı beklemediği, sağından kendisine hitaben yeşil ışıkta kavşağa giriş yapan dava dışı aracına rağmen mevcut hızı ile tehlikeli biçimde kımızı ışıkta kavşak alanına giriş yaptığı, bu davranışı nedeni ile yaratmış olduğu ortamda önünü gelen dava dışı araca karşı etkisiz kalıp yandan çarpması ve çarptığı dava dışı araç ekseni etrafında dönüp yolun kenarında park halinde olan davacı aracına çarpması,

kendisi de duramayıp yine yolun kenarında park halinde olan diğer dava dışı araca çarpması olayında, dikkatsiz, tedbirsiz ve kurallara uygun araç kullanmamasından dolayı sebebiyet verdiği kazada 2918 sayılı Karayolları trafik kanununun 48/5, 47/b ve 52/a-b maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşumunda tamamen hatası ile etken olduğu, dava dışı sürücü ...'in ise sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile meskun mahal gece vakti havanın yağmurlu zemin ıslak kaza saati itibari ile trafik sakin görüşün kavşak kolunda kapalı gidiş geliş işlediği yola gereken dikkat ve özeni gösterdiği,

istikametine yanan yeşil ışıkta kurallara uygun kavşağa giriş yapıp sağa dönüşle yola katılmak istediği esnada, solundan kavşağa gelen davalı araç sürücüsünün hatası ve kusurundan dolayı kırmızı ihlal edip aracına yandan çarpması, çarpmanın etkisi ile savrulup orta refüj korkuluklar ve yolun kenarında park halinde olan davacı aracına çarpıp durması olayında kural ihlali görünmediği, kusursuz olduğu, ... plakalı davacı aracının yolun kenarında park halinde olduğu, meydana gelen kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlali ve etken faktörü bulunmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği,

otomotiv bilirkişinin tespitlerine göre, davacı aracının dava konusu kazada sol yan, sol arka alt takım ve sağ arka alt takım kısımlarından hasarlandığı, onarım bedelinin ekspertiz raporuna göre kdv dahil 261.192,10 TL olduğu, davacı aracının 1 adet geçmiş hasar kaydının bulunduğu, yapılan serbest piyasa araştırmasında kaza tarihi itibariyle aracın hasarsız rayicinin 1.433.250,00 TL, kaza sonrası onarılmış haldeki rayicinin ise 1.173.250,00 TL, dava konusu kaza nedeniyle aracın değer kaybının 260.000,00 TL olarak tespit edildiği, yine aracın makul tamir süresinin 15 gün olduğu,

kaza tarihi itibariyle aracın emsalinin günlük kira bedelinin 3.300,00 TL olduğu, buna göre davacının 15 gün karşılığı 49.500,00 TL ikame araç zararı bulunduğu, davacı

tarafın araç mahrumiyetini gidermek için araç kiraladığına dair 26.690,00 TL’lik fatura sunulduğu, davacı tarafın talep edilen 26.690,00 TL’nin uygun olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde.

03/06/2023 tarihinde davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davacıya ait ... plakalı araç ve dava dışı ...,... plakalı araçların karıştığı çok taraflı, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, mahkememizce alınan trafik bilirkişi raporuna göre davalı sürücü...'ın hızını yol ve trafik durumuna göre ayarlamadığı, alkollü araç kullandığı ve kırmızı ışık ihlali yaptığı, bu şekilde gerçekleşen kazada kazanın meydana gelmesinde asli %100 kusurlu olduğu, davacı sürücüsü ve dışı sürücülerin ise kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı,

kusursuz oldukları, davalılarca söz konusu kusur raporuna itiraz edilmiş ise de, dosya içerisinde bulunan kaza mahallini gösteren fotoğraflar, kazanın meydana geliş biçimi, kaza tutanağı içeriği ve diğer dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde mahkememizce alınan kusur bilirkişi raporunun hakkaniyete ve somut olaya uygun görüldüğü, davalı sürücü ile onun eyleminden sorumlu olan kişilerin meydana gelen zarardan davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu, dava konusu kazada davacıya ait aracın sol yan ve arka ve alt kısımlarından hasarlandığı ve hasarlanan parçaların niteliğine ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı,

her ne kadar davalılarca 7327 sayılı yasa ile 2918 sayılı KTK'nun 90 ve 93 maddelerinde değişiklik yapıldığı ve değer kaybına ilişkin hesaplamanın zmms genel şartlarına göre yapılması istenilmiş ise de. Anayasa Mahkemesinin 29/12/2022 tarih ve 2021/82 esas sayılı dosya kapsamında 7327 sayılı yasa ile KTK'nun 90.maddesinin 1.fıkrasına eklenen 2.cümlenin iptaline karar verildiği, iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunlu olduğu,

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının usuli kazanılmış hakların istisnasını teşkil ettiği, Anayasa Mahkemesince bir kanun hükmünün iptal edildiği bilindiği halde görülmekte olan davaların anayasa aykırılığı saptanan kurallara göre görülüp çözümlenmesinin Anayasanın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği, bu kapsamda iş bu davada Türk Borçlar Kanunun haksız fiile ilişkin hükümleri,

KTK hükümleri ile genel şartların bunlara aykırı olmayan hükümleri ile bu doğrultuda yeni genel şartlarla çeliştiği durumda Yargıtayın genel şartlarının yürürlüğe girmesinden önceki yerleşmiş içtihatları doğrultusunda uygulama yapılması gerektiği, bu nedenle değer kaybı ve araç mahrumiyet talebi yönünden tazminat hesaplamasında davacının taleplerinin genel hükümlere ve serbest piyasa rayiçlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, mahkememizce alınan otomotiv bilirkişi raporunda davacının serbest piyasa rayiçlerine göre 260.000,00 TL değer kaybı ve 15 gün karşılığı 49.500,00 TL araç mahrumiyet zararının bulunduğunun tespit edildiği,

davalılarca söz konusu otomotiv bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de, davalıların emsal araç bedellerine ilişkin cevap dilekçeleri ile delil listesinde ve ekinde herhangi bir belge ve bilgi ibraz etmediği, otomotiv bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmenin kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın niteliği, özellikleri, kullanım şekli, geçmiş hasar kayıtları ve ülkemizin ekonomik koşulları, meydana gelen hasarın boyutu, dava dışı kasko sigorta şirketi tarafından yapılan ekspertiz incelemeleri ile hasar dosyası kapsamına göre makul olduğu, davalıların soyut beyanlarını destekler herhangi bir delil de ibraz etmediği,

bu nedenle mahkememizce hesap yönünden yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına ilişkin davalıların taleplerinin reddedildiği, davacının davalı sürücünün %100 kusuruna karşılık 260.000,00 TL değer kaybı zararı bulunduğu ve bu zararını talep edebileceği, davalı ...

A.Ş tarafından aracın davalı ...'e kiralandığı ve işleten sıfatının bulunmadığı savunulmuş ise de dosyaya sunulan kira sözleşmesine göre aracın davalı ...'a 02/06/2023-04/06/2023 tarihleri arasındaki dönemde 2 gün süre ile kiralandığı, nitekim bu hususun dosyamız içerisinde bulunan İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün 02/04/2024 tarihli cevabı yazısı ile de sabit olduğu, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre söz konusu kiralamanın kısa süreli kiralama olduğu, ekonomik yararlanma devam ettiğinden davalı ...

A.Ş'nin işleten sıfatının devam ettiği ve meydana gelen zarardan diğer davalı ile birlikte sorumlu olduğu, davacı tarafından araç mahrumiyet bedeli (ikame araç zararı ) talep edilmiş ve otomotiv bilirkişi tarafından davacının 15 günlük süreye ilişkin olarak araç mahrumiyet bedeli talep edebileceği değerlendirilmiş ve bu yönde hesaplama yapılmış ise de, mahkememizce dosyaya kazandırılan kasko hasar dosyasına göre davacının kasko şirketi olan dava dışı ...z Sigorta A.Ş tarafından davacıya söz konusu kaza nedeniyle 15 gün süre ile ikame araç hizmeti verildiği, buna göre davacının araç mahrumiyet zararının oluşmadığı,

buna göre davalı sürücü...'ın haksız fiil faili ve davalı ... Kiralama ve Turizm Yatırımları A.Ş'nin ise işleten olarak davacının değer kaybına ilişkin zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davacının yargılama aşamasında 06/11/2024 tarihli dilekçesi ile dava değerini arttırdığı, değer arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği, davalı sürücü ...ve davalı işleten ...

Kiralama ve Turizm Yatırımları A.Ş'nin kaza tarihi olan 03/06/2023 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davacının bu tarih itibariyle temerrüt faizi talep edebileceği, davacının sıfatına ve dava konusu aracın niteliğine göre somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken faizin avans faiz olduğu,

mahkememizce alınan kusur ve zarar gören davacıya ait aracın değer kaybına ilişkin hesaplama yapan otomotiv bilirkişi raporunun yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda kaza tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçleri ile dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davacının değer kaybı talebinin kabulüne, araç mahrumiyet bedeli talebinin ise reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E-İMZA E-İMZA