İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/124 K.2024/339

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... ve Yal. Tek. İnş. San. Tic. A. Ş.'nin (...) 02.05.2014 tarihinden beri mevcut adresi olan İTOB OSB'de faaliyet gösterdiğini, 14.12.2022 tarihinde İTOB OSB Yönetimi tarafından, dosyada örneği yer alan Torbalı... Noterliğinin 14 Aralık ...yevmiye numaralı ihtarnamesiyle.

"09.12.2022 tarih ve 763 sayılı Yönetim Kurulu kararıyla" ve OSB uygulama yönetmeliğinin atfıyla 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun dayanak gösterilerek ISONEM'in 01.03.2018 tarihli 190 ve 191 numaralı İş Yeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarının iptal edildiğinin bildirildiği,

Davalının yaptığı ruhsat iptali işlemi ile yeni ruhsat başvurusu için verdiği 15 günlük sürenin kanuna aykırı olduğu OSB'lerde faaliyet gösteren sanayi tesislerinin iş yeri açma ve çalıştırma ruhsat başvurularına ilişkin dosyaların tamamlanmasının aylarca sürdüğünü bu tutumun davalının kötü niyetini gösterdiği, ISONEM'in I. Sınıf gayrisıhhi müessese olduğu, ruhsat iptaline gerekçe gösterilen 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunu'n kapsamı dışında olduğu ve Kanun'da.

Sınıf gayrisıhhi müesseseler için ruhsat iptaline yetki veren bir düzenleme olmadığı kanunun kapsam dışı bıraktığı herhangi bir konuyu veya statüyü, herhangi bir yönetmelik düzenlemesiyle o kanunun kapsamı içerisine sokmasının mümkün olmadığı bu hukuka aykırılığın "fonksiyon Gasbı" olduğu, haksız ve hukuka aykırı şekilde ISONEM'in ruhsatını iptal etmeye çalışmak mevzuatın emredici hükümleri hiçe sayılmak suretiyle kapatılmaya çalışılmasında hukuka uyarlık olmadığı ve yapılan işlemin görevi kötüye kullanma niteliğinde olduğunu beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava konusu da açıkça görüldüğü üzere, müvekkil İTOB OSB'nin OSB sınırları içerisinde yasal dayanağı mevcut olan görev ve yetkileri kapsamında, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin olup, buna ilişkin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca da yetkili idare olarak sayılan müvekkil tarafından kamu adına gerçekleştirilen tek taraflı bir idari işlemdir.

Yani dava konusu işlem, Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik de yer alan hükümler mucibince tesis edildiğinden,

idare hukuku ilke ve kurallarına göre tek taraflı irade beyanıyla sonuç doğurduğunu, huzurdaki uyuşmazlığın görüm ve çözümü idari yargının görev alanında bulunmakta olup, mahkemeniz davayı görmekte görevsiz olduğunu, davacının iddiasının aksine müvekkil OSB'nin işyeri açma ve çalışma ruhsatını iptal etme yetkisi olduğunu, Davacı şirket, müvekkil OSB sınırları içinde birbirine bitişik... parsel olan... ada ... parsel ve ... parselde “Yapı kimyasalları ve su bazlı yalıtım boyaları üretimi” konusunda faaliyet göstermektedir.

Davacının...ada... parselde 01.03.2018 tarih ve... sayı numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve... ada... parselde 01.03.2018 tarih ve... sayı numaralı açma ve çalışma ruhsatı bulunduğunu, mevcut faaliyetine uygun olmayan, eksik/hatalı evraklarla işyeri açma ve çalışma ruhsatı olan e dolayısıyla bu haliyle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Yönetmeliğe aykırı olan davacı şirketin ruhsatı yukarıda açıklanan yasal düzenlemelerin verdiği görev ve yetki ile müvekkil OSB Yönetim Kurulu'nun 09.12.2022 tarih 763 sayılı kararı ile iptal edildiğini, tüm bu nedenlerle işyeri açma çalışma ruhsatının iptaline dair karar,

yasaya ve hukuka uygun olduğundan davacının davaya açmakta hukuki yararı da olmadığından iddialarının ve huzurda görülen bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’de ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Davalının İTOB Organize Sanayi Bölgesi olduğu, Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin ... Eses ve ... Karar sayılı ilamında, "4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi uyarınca OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir.

Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır.

Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği kanaatine varılmıştır." şeklinde değerlendirme yapıldığı, buna göre davalı İTOB Organize Sanayi Bölgesi'nin tacir olmadığının belirlendiği,

Dava konusu somut olayda, her ne kadar davacı tacir ise de, davalınınn tacir olmadığı, dava konusu ihtilafın, İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptaline yönelik işlemin durdurulmasına ve yapılacak yargılama sonucunda İşyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali işleminin iptali istemine ilişkin olduğu, dava konusu uyuşmazlığın TTK.'nun 4.maddesinde sayılan uyuşmazlıklar arasında yer almadığı, davanın ticaret mahkemelerinde bakılacağına ilişkin açık bir yasal düzenlemenin de bulunmadığı, bu itibarla davanın;

ticari bir dava olmaması nedeniyle davaya bakma görevinin mahkememize ait olmayıp, genel hükümlere göre çözülmesi gereken dava olması nedeniyle iş bu davada mahkememiz görevli bulunmadığından davanın usulden reddine ve görevli mahkemenin İzmirAsliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır