İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/135 K.2023/1012

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben verdiği 09/11/2022 havale tarihli tarihli dava dilekçesinde; davacı şirket ile davalı idare arasında 23/09/2021 tarihinde "Urla İlçesi İçmeler İle Çeşme Arası 2.Etap İçme Suyu İletişim Hattı İle Karaburun İlçesi Bozköy Göleti İçme Suyu İletim Hattı İnşaat İşi"nin yapımına ilişkin sözleşme imzalandığını, yapım işinin davanın açıldığı tarih itibariyle halen tamamlanmadığını, davalı tarafından durdurulduğunu, davanın 28/02/2022 tarihli 1 nolu hak ediş kapsamında düzenlenen 08/03/2022 tarih,

5.566.799,53 TL bedelli fatura alacağının ödenmemesi nedeniyle başlatılan takibe itirazın iptali amacıyla açıldığını, dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşmenin "Ödeme yeri ve şartları" başlıklı 11.maddesiyle hak ediş ödemelerinin gerçekleştirilmesine ilişkin usul ve esasların belirlendiğini, 11.1 maddede " Yüklenicinin hak edişi İzsu Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Muhasebe Şube Müdürlüğü tarafından ödenir" 11.2 maddede "Hak ediş raporları bu sözleşmenin eki olan yapım işleri genel şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk 5 günü içerisinde düzenlenir.

Hak ediş raporları yüklenici veya vekili tarafından imzalanıp idareye verildiği tarihten itibaren başlanmak üzere idarece en geç 30 gün içinde onaylandıktan sonra 30 gün içinde tahakkuka bağlanarak 60 gün içinde ödenir. 2021 yılı için %15 5.668.371,10+KDV, 2022 yılı için %85 32.120.769,60 TL+KDV ödenek tespit olunmuştur.

Yüklenici yapım işi için sözleşmede belirtilen ödenekleri iş programına uygun şekilde imalat ve/veya ihrazat olarak sarf etmek zorundadır." düzenlemesinin bulunduğunu, bu kapsamda 28/02/2022 tarihinde düzenlenen 1 nolu hak edişin davacı şirket tarafından ihtirazi kayıtla imzalandığını, 08/03/2022 tarihinde davalı tarafından onaylanan hak edişe istinaden KDV dahil 5.566.799,53 TL bedelli fatura düzenlendiğini, davalının kesintilerinin mahsubu neticesinde 5.206.769,15 TL tutarlı hak ediş alacağına ve bu kapsamda düzenlenen faturaya istinaden ödeme yapmaması sebebiyle Ankara...Noterliğinin 11/08/2022 tarihli ihtarnamesinin keşide edildiğini,

ihtarnamenin tebliğini müteakip davalının davacıya 1.374.501,44 TL tutarında ödeme gerçekleştirdiğini, eksik kalan hak ediş alacağının tahsiline yönelik olarak davalı hakkında İzmir 22. İcra Müdürlüğü'nün 2022/11342 sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, itiraz üzerine takibin durdurulduğunu, dava şartı zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak sürecin anlaşamama ile sonuçlandığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince davacı şirket tarafından edimin ifasının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirildiğini,

sözleşmenin ilgili 11.maddesi gereğince bizzat davalının onayladığı hak edişe istinaden fatura düzenlendiğini, davacının hak ediş tarihinde sözleşme gereklerini yerine getirdiği ve hak ediş bedeline hak kazanmış olduğunun taraflar arasında ihtilafsız olduğunu, davacı tarafça düzenlenen faturanın davalı tarafından kabul edildiğini, iadeye konu edilmediğini, fatura bedeline istinaden kısmi ödeme gerçekleştirildiğini, davalının işin yapılmadığı ve/veya eksik, kusurlu ve ayıplı ifa edildiğine ilişkin itirazının söz konusu olmadığını, fatura bedelinin tamamının ödendiğine ilişkin belge sunulmadığını,

davalının ödeme emriyle kendisinden istenen alacak bakımından borçlu olduğunu bilmesi veya bilmek durumunda olması ve buna rağmen itiraz etmesi halinde itirazında haksız sayılacağını, fatura alacağının likit alacak mahiyetinde olduğunu belirtmiş , davanın kabulü ile davalı borçlunun İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün... sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, %20 icra inkar tazminatının hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İzmir...Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davanın ticari dava olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş, karar kesinleştirilerek dosya Mahkememize tevzi edilmiş, yargılamaya Mahkememizce devam edilmiştir.

Davalı vekili Mahkememize verdiği 07/03/2023 tarihli cevap dilekçesinde; davacı tarafından idareden 08/03/2022 tarihli fatura gereğince alacaklı olduğu, idareye söz konusu faturanın iletilmesine rağmen ödenmemesi nedeniyle ihtarname çektiği, idarece fatura borcunun ödenmediği gerekçesiyle İzmir...

İcra Müdürlüğü ' nün ... sayılı dosyası ile icra takibi açıldığı, davalı tarafça takibe kötü niyetli itiraz edildiği bu sebeple dava açıldığı belirtilerek itirazın iptaline karar verilmesinin talep edildiğini, davacının talebinin haksız olduğunu, ödemeler ile ilgili sürecin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 34.maddesinde "Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir" düzenlemesinin bulunduğunu, idarenin nakit yetersizliği durumunda mevzuata uygun olarak muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeme yapıldığını,

davacının sırasını beklemeden davayı açarak ilgili mevzuata aykırı hareket ettiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın icra inkar tazminatının haksız olduğunu, icra takibine yapılan itirazın haklı nedenlere dayandığını belirtmiş , davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasının incelemesinde ; alacaklının ... Grup İnşaat Taahhüt San. Ve Tic. Ltd Şti., borçlunun İzmir Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, borç miktarının 3.832.267,71 TL asıl alacak, 306.820,93 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam. 4.139.088,64 TL , takip dayanağının 28/02/2022 tarihli 1 nolu hak ediş,... nolu 08/03/2022 tarihli fatura, 23/09/2021 tarihli sözleşme olduğu, ödeme emrinin borçluya 13/09/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 16/09/2022 tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği belirlenmiştir.

Dava ve takip konusu edilen alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesine yönelik olarak dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, alınan 19/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davacının 3.832.287,71 TL alacağı olduğu, alacağın ödenebilmesinin, davacının vergi dairesinden ve SGK'dan borcu olmadığına dair belge getirmesine bağlı olduğu, bu belgeler ibraz edilmeden alacak tahsil edilemeyeceğinden, geriye doğru faiz tahakkukunun doğru bulunmadığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda ; davacı tarafça taraflar arasında imza altına alına sözleşmeden kaynaklanan alacağın bir bölümün ödenmediğinden bahisle davalı hakkında icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça takibe itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça itirazın iptaline karar verilmesine yönelik olarak eldeki davanın açıldığı, davacı ile davalı arasında 23/09/2021 tarihinde "Urla İlçesi İçmeler İle Çeşme Arası 2.Etap İçmesuyu İletişim Hattı İle Karaburun İlçesi Bozköy Göleti İçme Suyu İletim Hattı İnşaatı İşi"ne ilişkin sözleşme imzalandığı,

2021 yılı içinde yapılan imalât ve ihzarat için yüklenicinin, 5.206.769,15 TL tutarlı hakedişi 07/03/2022 tarihinde hazırladığı , hakedişin 08/03/2022 tarihinde yapı denetim görevlisi tarafından imzalandığı , onay makamının da hakedişi imzalayarak onayladığı ancak, onay tarihinin hakedişte olmadığı , davacı yüklenicinin hakedişi ihtirazî kayıtla imzaladığı , davacının yaptığı hakedişte hakediş icmalinin 5.645.806,73 TL olup, davalı idarenin onayladığı hakediş tutarının 5.206.769,15 TL olduğu ,

hakediş alacağının hangi tarihte tahakkuka bağlandığının belirlenemediği ,davacı tarafça 5.261.625,26 TL hakediş bedeline KDV mahsubu ve stopaj vergisi kesintileri yaptıktan sonra KDV eklenip, 5.566.799,53 TL tutarında fatura düzenlendiği , idarenin 25/08/2022 tarihinde 1.374.501,44 TL ödeme yaptığı , hakediş ve ödemelere göre alacağın 5.206.769,15-1.374.501,53=3.832.287,71 TL olup, bu alacağa davalı idarenin bir itirazı olmadığı ,

davalı idarenin alacağı ödememenin gerekçesi olarak cevap dilekçesinde 5018 S.Yasa gereğince kamu idarelerinin tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödendiğinden, davacının sırasını beklemeden icra takibi yaptığını gösterirken.

10/04/2023 havale tarihli ikinci cevap dilekçesinde uyuşmazlık konusu döneme (2021 yılına) ait SGK ve vergi borcunun olmadığına dair belge getirilmediği için ödenmek istenmesine rağmen ödeyemediklerinin gösterildiği , davanın yazılı usule tabi olup HMK 141/1 maddesi gereğince davalının ikinci cevabı ile savunmasını genişletebileceği ve ikince cevap dilekçesinde belirtilen söz konusu savunmanın Mahkememizce incelenip değerlendirilmesinin gerektiği , ilk sebebin ödememe için gerekçe olamayacağı ,4734 S.Kamu İhalele Kanununun 5/son maddesine göre;

ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamayacağı , söz konusu hükmün emredici nitelikte olup, ihaleye çıkılırken mutlaka ödeneğinin temin edilmek zorunda olduğu , idarenin tüm ödemeleri karşılayamaması halini ileri sürerek hakediş alacağını sıraya koymasının söz konusu olamayacağı ,ikinci gerekçe olan ve idarenin , davacının geçmiş vergi borcu olmadığına dair belge getirmediği için alacak muaccel olmadığından ödenmediğine ilişkin savunma yönünden , birinci sıradaki ihale dökümanı olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 45.1.Maddesindeki : "Taahhüdün,

sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden ve varsa işe ait eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların yarısının;

kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra ise kalanının, yükleniciye iade edilebilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesi getirilmesi zorunludur." düzenlemesi , 45.3.Maddesindeki : "Yüklenicinin sözleşme konusu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin kesin kabul tarihine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir,

varsa kalanı yükleniciye geri verilir." düzenlemeleri ve 6183 S.Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesindeki "(Değişik: 7061 - 28.11.2017 / m.7 / Yürürlük / m.123/1-b) Maliye Bakanı, aşağıdaki ödeme ve işlemlerde, Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu ile kesintilere asgari tutar ve oran getirmeye, kapsama girecek amme alacaklarını tür, tutar, ödeme ve işlemler itibarıyla topluca veya ayrı ayrı tespit etmeye,

zorunluluk getirilen ödeme ve işlemlerde hangi hallerde bu zorunluluğun aranılmayacağını ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.1. 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerinin yapacağı her türlü ödemelerde,2.

4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kurumlar ile kamu tüzel kişiliğini haiz kurum ve kuruluşların (meslekî kuruluşlar ve vakıf yüksek öğretim kurumları hariç) mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle hak sahiplerine yapacakları ödemelerde,...."5.Fıkra, son bent: "Takibata selahiyetli tahsil dairesince, bu madde kapsamında getirilen zorunluluğa rağmen borcun olmadığına dair belgeyi aramaksızın ödeme yapanlara ve işlem tesis eden kurum ve kuruluşlara dört bin Türk lirası idari para cezası verilir.

İdari para cezası, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir.

İdari para cezasına karşı tebliğ tarihini takip eden otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir" düzenlemesi ile Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu getirildiği ,vadesi geçmiş vergi borcunun olmadığına dair belgenin istenilmeyerek,

paranın yükleniciye ödenmesi halinde müeyyidenin de 22.Maddeki : "Amme alacağını borçlusundan kesip tahsil dairesine ödemek mecburiyetinde olan hakikî ve hükmi şahıslar, bu vazifelerini kanunlarında veya bu Kanunda belli edilen zamanlarda yerine getirmedikleri takdirde, ödenmiyen alacak bu hakikî ve hükmi şahıslardan bu Kanun hükümlerine göre tahsil olunur." düzenlemesi olduğu, düzenleme doğrultusunda söz konusu belge istenilmeden paranın ödenilmesinden sonra yüklenicinin borcunun bulunduğunun anlaşılması halinde 6183 S.

Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre, idarenin yüklenicinin borcunu maliyeye ödemek zorunda olduğu, vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına ilişkin belgeyi sunmanın yüklenicinin görevi olduğu, yüklenicilerin, ödeme alacağı sırada, kesin kabul sırasında Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgenin yanında, işçi maaşlarından kesilen vergiler nedeniyle borcunun bulunmadığına dair belge ile SGK İlişiksizlik Belgesi de ibraz etmek zorunda olduğu,

yasanın âmir hükmü gereğince bu belgenin sunulmasının şart olduğu , sunulmadığı takdirde, İdarenin alacağı emanet hesabında tutmak zorunda olduğu, hak edişin 2021 yılı ödeneğine ait olduğu, 2021 yılının bitmiş olup, vergi mükellefi gerçek ve tüzel kişilerin 2021 yılı kazançlarından ödeyecekleri vergilerin tahakkuk ettiği 2022 Mart ayı ve takip eden aylar itibariyle vergi dairelerine ödenmesinin başladığı ,2021 Yılı ödeneği kapatılıp, artan var ise 2022 yılına aktarılacağından, hak edişin ödenebilmesi,

yani alacağın muaccel olması için bu dönem itibariyle vergi borcu olmadığına dair ilişiksizlik belgesini getirilmesi gerektiği , davacının, alacağı muaccel olmadan ihtarname keşide ettiği ve icra takibi başlattığı, davalı tarafça icra takibine yapılan itirazın haklı olduğu ancak davacı tarafça yapılan icra takibinin kötü niyetli olduğunun davalı tarafça iddia ve ispat edilmediği incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, davanın ve yasal koşulları oluşmayan davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Katip... · E-imzalıdır