İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/721 K.2024/485

Talep eden tarafından açılan Zayi Belgesi Verilmesi çekişmesiz yargı işinin mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Talep eden dilekçesinde özetle; Müvekkili Tasfiye Halinde... A.Ş'nin 2022 yılı 2. 3. ve 4. Dönem ve 2023 yılı 1. dönem e-defterlerinin serbest mali müşavirin veri depolama sistemlerinde meydana gelen arıza nedeniyle ulaşılamadığı, müvekkili işbu durumu 29.08.2023 tarihinde öğrendiği, defterlerin kurtarılması amacı ile derhal derhal bilişim uzmanlarına başvurduğu, verilerin kurtarılması amacı ile veri kurtarma çalışmaları yürütüldüğü, müvekkile ait 2022 yılı 2., 3. ve 4. dönem ve 2023 yılı 1. dönem e-defterlerine ilişkin veriler kurtarılamadığı ve e-defterlerin zayi olduğunu belirterek zayi belgesinin verilmesini talep etmiştir.

TALEP

Talep , TTK 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep eden elektronik defterlerinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

TTK 82/7. maddesi uyarınca ticari defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlemiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; talep edenin 2022 yılı 2. 3. ve 4. Dönem ve 2023 yılı 1. dönem e-defterlerinin serbest mali müşavirin veri depolama sistemlerinde meydana gelen arıza nedeniyle ulaşılamadığı ve zayi olduğu iddiası ile zayi belgesi verilmesi talebinde bulunduğu, TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması,

tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerektiği, ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesinin zorunlu olduğu, somut olayda talepte bulunan şirketin tacir olarak tacir olmanın hüküm ve sonuçları kapsamında basiretli davranma yükümlülüğü altında olduğu, talepte bulunan şirketin e defter kayıtlarının serbest mali müşavirinin veri depolama sistemlerinde meydana gelen arıza nedeniyle kaybolduğu,

tacir olan talep edenin bilgileri herhangi bir şekilde yedekleme ve tüm güvenlik önlemlerini alma imkanına sahip olduğu halde basiretli bir tacir gibi davranmayarak e defter kayıtlarının kaybolmasına neden olduğu, ileri sürülen iddianın tacir olmanın yükümlülükleri ile bağdaşmadığı ve ileri sürülen sebebin zayi belgesi verilmesini gerektiren hallerden de olmadığı,

talepte bulunanın açıklanan nedenlerle zayi belgesi talep edemeyeceği, iddianın ileri sürülüş biçimine göre mahkememizce başka araştırma yapılmasına lüzum bulunmadığı anlaşılmakla talebin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur (Benzer yöndeki kararlar için bkz. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 26/10/2022 tarih ve 2022/1529 esas, 2022/1617 karar.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 04/10/2022 tarih ve 2022/1399 esas, 2022/1376 karar sayılı ilamları).

E-İMZA E-İMZA