İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/965 K.2024/21

Talep eden tarafından açılan Zayi Belgesi Verilmesi çekişmesiz yargı işinin mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Talep eden dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...Pastorize Yumurta Tavukçuluk İç Ve Dış Ticaret San. Ltd. Şti. adlı şirketin %50 ortağı olduğunu, şirket adına tüm işleri yürütmeye, şirket defterlerini saklamaya bunları usulüne uygun tutmaya yetkili tek kişi olduğunu, defterlerin muhtelif tarihte muhafaza edilen adresten şirket ortağı olan ... tarafından onayı, rızası ve haberi olmadan alındığını, ...'in müvekkilinin kardeşi olduğunu ve birçok savcılık dosyası bulunduğunu, müvekkilinin elinde bulunmayan defter ve evrakların zayi olması nedeniyle bunlardan sorumlu tutulamayacağını bildirerek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

TALEP

Talep, TTK 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

TTK 82/7. maddesi uyarınca ticari defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlemiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; talep edenin ... Pastorize Yumurta Tavukçuluk İç Ve Dış Ticaret San. Ltd.

Şti. adlı şirketin %50 ortağı ve müdürü olduğu, şirkete ait ticari defter ve kayıtların diğer ortak tarafından talepte bulunan müdür ve ortağın onayı, rızası ve haberi olmaksızın bulunduğu yerden alındığı iddiası ile zayi belgesi verilmesi talebinde bulunduğu, TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamaması gerektiği, ayrıca, zayi durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesinin zorunlu olduğu,

somut olayda adına talepte bulunan şirketin tacir olarak tacir olmanın hüküm ve sonuçları kapsamında basiretli davranma yükümlülüğü altında olduğu, dosyamıza kazandırılan Urla Cumhuriyet Başsavcılığının ... karar sayılı kararı ile şirket ortağı ... hakkında hırsızlık suçundan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, talepte bulunan şirket tarafından ileri sürülen zayi nedeni tacir olmanın yükümlülükleri ile bağdaşmadığı gibi ileri sürülen sebebin zayi belgesi verilmesini gerektiren hallerden de olmadığı,

ticari defter ve kayıtların dava dışı ortağın elinde bulunduğu bilindiğine göre bu ortağa karşı söz konusu defter ve kayıtların teslimi için dava ikame edilmesi gerektiği, açıklanan nedenlerle zayi belgesi verilmesi koşullarının oluşmadığı, iddianın ileri sürülüş biçimine göre mahkememizce başka araştırma yapılmasına lüzum bulunmadığı anlaşılmakla talebin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E-İMZA E-İMZA