İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/37 K.2024/39

Talep eden tarafından açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) çekişmesiz yargı işinin mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; talep eden ile dava dışı ... arasında tadilat işine ilişkin eser sözleşmesi olduğu, bu sözleşme uyarınca adı geçen iş sahibi tarafından malzeme ve işçilik masraflarının karşılandığı, yüklenici olan talep eden tarafından da tadilatın 01/01/2024 tarihinde sonuçlanacağının taahhüt edildiği, bu tadilat işinin bir kısmının dava dışı ... tarafından yerine getirilmesine ilişkin talep eden ile adı geçen arasında alt taşeronluk sözleşmesi yapıldığı, bu anlaşma uyarınca iş bedelinin...'e 3 adet çek ve kısmen nakit olarak ödendiği, adı geçen alt yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmediği,

yapılan aramalarda adı geçen şahsın adresinde bulunmadığı, telefon yoluyla yapılan görüşmelerde ise adı geçen şahsın çekleri ciro ettiği, işi yerine getiremeyeceğini beyan ettiği, alt yüklenici ...e verilen çeklerden birinin ... Bankası A.Ş. Manavkuyu Şubesi'nin ... seri numaralı, ... Taşımacılık İnşaat Otomotiv Tur. Gıd. Tek. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.

Tarafından keşide edilen, hamili ... olan, 19.01.2024 ödeme tarihli, 60.000,00 TL bedelli çek olduğu, bu çekin üçüncü kişilerce tahsili halinde talep edenin zarara uğrayacağını belirterek zayii nedeniyle iptali ile söz konusu çekin ödenmesinin engellenmesi için ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

TALEP

Talep, 6102 sayılı TTK'nın 818/1(s). maddesi delaletiyle, aynı Kanunun 757. vd. maddelerine dayalı zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.

6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamındaki deliller bir arada değerlendirildiğinde; talep eden alt taşeronluk (eser) sözleşmesi ile yükleniciye teslim etmiş olduğu çekin işin yerine getirilmemiş olması nedeniyle bedelsiz kaldığı iddiası ile söz konusu çekin iptalini talep etmiş ise de, TTK 757 vd. maddeleri uyarınca zayi talebinin lehtar veya hamil tarafından ileri sürülebileceği, talep eden tarafından açıkça söz konusu çekin dava dışı alt yükleniciye teslim edildiği beyan edildiğine göre bu durumda talep edenin söz konusu çek yönünden hamil sıfatının bulunmadığı,

iş bu çeke ilişkin iptal isteminde bulunamayacağı, ayrıca sözleşmeye aykırılık ve çek hamilinin kim olduğunun bilinmesi halinde bu durumun çeki elinde bulunduran kişiye karşı açılacak bir menfi tespit veya istirdat davasında ileri sürülmesi gerektiği, talebin niteliği itibariyle çekişmesiz yargı işi olduğu ve dosya üzerinden değerlendirme yapılabileceği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

E-İMZA E-İMZA