İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/504 K.2024/580

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Talep eden talep dilekçesinde özetle; Türkiye... Bankası İnönü Adana şubesine ait çeki 22/04/2024 tarihinde ciro silsilesinde hata bulunduğundan bahisle geri aldığını, kaybettiğini, bulamadığının belirterek zayi nedeni ile çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

TALEP

Talep, 6102 sayılı TTK'nın 818/1(s). maddesi delaletiyle, aynı Kanunun 757. vd. maddelerine dayalı zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

DELİLLER

- Talep eden tarafından talep dilekçesi ekinde sunulan arkalı önlü çek sureti ile çek teslim bordrosu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.

6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK'nın 763. maddesinde de "mahkemece dilekçe sahibinin poliçe elindeki ziyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulduğu taktirde verilecek ilanla poliçeyi eline geçirene belirli bir süre içerisinde poliçeyi getirmeyi davet eder, aksi halde poliçenin iptaline karar verileceğini ihtar eder." hükmü düzenlenmiştir.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamındaki deliller bir arada değerlendirildiğinde; zayi nedeniyle iptal isteminde amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu, çek iptali talebi sonucunda verilen karar keşideci borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanı sağladığı, talepte bulunma hakkının hamile ait olduğu,

somut olayda talepte bulunan ...'ın talep dilekçesinde belirttiği üzere talep dilekçesi ekinde bir örneğini sunduğu dava konusu çeki dava dışı ...Tire Şubesine 08/04/2024 tarihinde çek teslim bordrosu ile tahsil amacıyla teslim ettiği, ciro silsilesinin düzgün olmadığından bahisle şube tarafından çekin kendisine iade edildiği, kendisinin bu çeki kaybettiğinin iddia edildiği, talep dilekçesi ekinde sunulan çekin ön ve arka kısımlarının incelenmesinde, çekin keşidecisinin ...

Mobilya Ltd Şti, lehtarın..., çek bedelinin 300.000,00 TL, keşide yerinin Adana, keşide tarihinin 30/06/2024 olduğu, çekin arka kısmında öncelikle ... daha sonra ...'nın cirolarının bulunduğu, söz konusu çekin yasal unsurları tam olmakla birlikte ciro silsilesinin düzgün olmadığı, yukarıda ifade edildiği üzere zayi nedeniyle iptal isteminde amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu, çek iptali talebi sonucunda verilen karar keşideci borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanı sağladığı,

hal böyle iken düzgün ciro silsilesi bulunmayan çeke istinaden talepte bulunanın keşideciye başvuru hakkı bulunmadığı gibi zayi isteminde bulunmasının da yasal olarak olanaklı olmadığı, talebin niteliği itibariyle çekişmesiz yargı işi olduğu ve dosya üzerinden değerlendirme yapılabileceği anlaşılmakla talebin reddi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

E-İMZA E-İMZA