İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/534 K.2025/198

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin İzmir... Noterliğinin 05.10.2023 tarihli ve .... sayılı limited şirket pay devir sözleşmesi ile pay devri yaptığını, İşbu sözleşmenin noterlikçe vergi dairesine gönderilmesi akabinde şirketin pay defterine ihtiyaç doğduğunu, ancak yapılan tüm arama çalışmalarına rağmen pay defteri bulunamamış ve müvekkil şirketin kuruluştan itibaren çok sayıda muhasebeci değiştirmiş olması da dikkate alınarak değişiklikler esnasında defterin kaybolmuş olabileceği veya kullanılmadığı sürede çalınmış ve farkedilmemiş olabileceği anlaşıldığını, müvekkil şirkete ait pay defteri müvekkil şirketin tüm özen ve dikkatine rağmen kaybolduğundan veya çalındığından zayi olan şirket pay defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Şirket Pay Defterine ilişkin zayi belgesi istemidir.

Mahkememizce yapılan 07/03/2025 tarihli duruşmada dinlenen tanıklardan; ... beyanında; "... kuru meyvede çalıştım,... gıdanın pay defteri pandemi döneminde iş yeri kapatıldı, evde çalışıldı, o dönemde defter kaybedildi, çalınma durumu yoktur, çalıştığımız yerde yangın, sel vs. Olmadı, tüm bilgim ve görgüm bundan ibarettir dedi." şeklinde beyanda bulunmuştur.

... Beyanında; "... gıdanın muhasebesine bakıyorum, aynı zamanda eşim şirkletin hissedarıdır, pandemi döneminde kapanmalar yaşandı, evraklar gitti geldi, mali müşavir yaşlı biriydi, hisse devi yapmak istedik, pay defterinin olmadığını fark ettik, tüm fabrika arandı, mali müşavirlere soruldu, akabinde mahkemeye başvuruldu, çalınma durumu yoktur, çalıştığımız yerde yangın, sel vs. olmadı, tüm bilgim ve görgüm bundan ibarettir dedi." şeklinde beyanda bulunmuştur.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesi'nin 12/06/2024 tarih,....Karar sayılı ilamında. "Somut olayda, davacı tarafça şirkete ait karar defteri ve pay defterinin hırsızlık sonucu elden çıktığı iddiasıyla zayi belgesi talep edildiği, mahkemece 6102 sayılı yasanın 82/7 maddesine göre yapılan incelemede, zayi sebebinin anılı yasaya uymadığı, çalınma hususunda somut delil bildirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Öncelikle TTK'nun 82/7 fıkrasında sayılan sebepler tahdidi değildir. Zira, anılan maddede yazılı “afet” kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilmelidir. Madde de yer alan “gibi” sözcüğü, madde de sayılan olayların sınırlayıcı olmadığını göstermektedir. Bu yöndeki istinaf itirazı doğrudur. İlk Derece Mahkemesi tarafından duruşma açılmadığı ve dosya üzerinden hüküm tesis edildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacı tarafın dava dilekçesinde bildirdiği delilleri toplanmadan, duruşma açılmadan davacının savunma hakkını kısıtlayacak şekilde yazılı olduğu üzere dosya üzerinden karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Açıklanan bu durum karşısında; davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin esastan kabulü ile, kararın HMK nın 353/1-a/6 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulması gerekmiştir." şeklinde gerekçesiyle mahkememiz 25/03/2024 tarihli ...Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

TTK 82/7. maddesi uyarınca ticari defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlemiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; 6102 sayılı yasanın 82/7 maddesinde yer alan zayi istemine dair şartların ve mahkememizde de davacıya ait pay defterinin zayi olduğu konusunda kanaat oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır