Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/534 K.2025/152

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı 05/10/2023 tarihli ilamı istinaf incelemesinden geçmiş, Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 03/06/2024 tarihli ilamı ile Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verildiğinden, dosya Mahkememizin yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılarak yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 18/01/2016 havale tarihli dava dilekçesiyle; davacının Konya ilinde asansör imalat montajı işi yaptığını, Konya Torku Arena Stadının asansör işlerini yüklendiğini, bahsi geçen iş için gereken bir kısım imalatların temini için davalı taraf ile 20/06/2014 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre;

davalı taraf 23.000 kg yeşil-beyaz demir kütük (ağırlık) teslim edecek karşılığında müvekkili tarafından 49.000,00 TL. ödenmesi kararlaştırıldığını, taraflar arasındaki daha önceki ticaretten kaynaklanan 22.500 TL. borç ile ... -...'in davalıya olan 25.000 TL. borcu müvekkili tarafından kabul edildiğini, davalı ...'un müvekkiline kayden maliki olduğu ... Marka-... plakalı (80.000 TL. bedelde anlaşılmış) ve ...

Marka ... plakalı bir (92.000 TL. bedelde anlaşılmış) aracı sattığını, sözleşme ile müvekkilinin davalıya toplamda 278.000,00 TL. ödeme yükümlülüğü altına girdiğini, davalının da 23000 kg ağırlık ile biri ... ... Marka iki aracı fiilen ve kayden teslim yükümlülüğü altına girdiğini, müvekkilinin davalı tarafa sözleşmeye göre ödemesi gereken yükümlülüğüne karşılık.

8 adet olmak üzere toplam 269.180,00 YL ödemede bulunduğunu, buna karşılık davalı taraf sözleşmeye konu ağırlıkları teslim etmiş araçları ise fiilen teslim etmiş, kayden devirleri ise gerçekleştirmemiş ve müvekkili şirketi oyaladığını, müvekkili şirketin bu şekilde araçların kaydını almadan kullanmaya devam ettiğini ancak, 13/05/2015 tarihinde söz konusu araçların Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasında muhafaza altına alındığını, bu şekilde müvekkilinin araçlar ile fiili bağının da kalmadığını, Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasının borçlusu davalı ..., alacaklısının ise kardeşi ve birlikte çalıştığı ortağı ... olduğunu, davalıya dava konusu sözleşmeye istinaden ödeme yükümlülüğüne karşılık verilen çeklerin bir kısmı Metin bir kısmı ise ... tarafından imza karşılığı teslim alınmış çeklerin tamamı ise ... tarafından bankalardan tahsil edildiğini, söz konusu dosyanın alacak miktarı 5.000,00 TL. olduğunu, dosya borçlusu ... adına 12 araç kayıtlı olduğu halde sadece müvekkiline satışı konusunda anlaşılan ve fiilen teslim edilen araçlara haciz ve yakalama konulduğunu,

davalı tarafın muvazaalı şekilde kardeşi ve ortağı olan ...'a borçlanarak müvekkiline fiilen teslim ettiği araçları geri aldığını, bu şekilde müvekkili 80.000 TL. ödediği ... Marka araç ile 92.000 TL. ödediği ...

Marka araçları teslim alamadığını, davalı tarafın toplamda 172.000 TL. sebepsiz zenginleştiğini beyan ederek, öncelikle telafisi imkansız zararların oluşmasına engel olabilmek için davaya konu uyuşmazlığa neden olan ... plakalı araç ile ... plakalı araçların kayıtlarına tedbir konulmasını, davalı tarafın sebepsiz zenginleştiği miktar olan 172.000 TL.yi dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili 10/03/2016 havale tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle;davacının sunduğu sözleşme altındaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, davacının sunduğu sözleşme üzerinde imza incelemesi yapıldığı takdirde imzanın müvekkiline ait olmadığının çıkacağını, kaldı ki iş bu sözleşmenin müvekkilinin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığını, davacının ticari defterlerinde de böyle bir sözleşmenin kayıtlı olmayacağını, söz konusu sözleşmenin üst kısmında imalatçı olarak ... isminin yazdığını, sözleşmenin alt kısmında ise müvekkilinin isminin yazdığı fakat müvekkile ait olmayan kaşe üzeri müvekkili tarafından imzalanmadığını,

müvekkili tarafından imzalanmayan sözleşmenin müvekkilini bağlayıcı herhangi bir tarafı olmadığını, sözleşme metnindeki isim ve sözleşme sonundaki isim farklı isimler olup imzanın da müvekkiline ait olmaması ve sözleşmenin de tarafı olmaması nedeniyle sözleşmenin müvekkilini bağlayıcı bir tarafının olmadığını, söz konusu sözleşmede belirtilen ... ile müvekkilinin herhangi bir ortaklığı da olmadığını, zaten davacı tarafın sözleşmeye konu çekleri ...'a teslim ettiğini beyan etmekte olduğunu, dava konusu sebepsiz zenginleşmenin nedeni olarak gösterilen çekler de müvekkilinin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığını beyan ederek,

fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, hukuki mesnetten yoksun davanın reddini, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasını beyan etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasına ait ilgili belge suretleri UYAP üzerinden dosyamıza getirtilmiş, ... ve ... plaka sayılı araçların UYAP trafik kayıtları dosyamız içerisine çıkartılmış, ihtilafa konu 8 adet çek ile ilgili muhatap banka şubelerinden ilgili belge suretleri istenilmiş, davalının tacir olup olmadığı için kurumlara müzekkereler yazılmış, tarafların ticari defter ve belgelerinde bilirkişi incelmesi yapılarak rapor alınmış, raporun taraflara tebliği sağlanmış, dava konusu çeklerden 4 adet çekin ödenip ödenmediğinin tespiti için ilgili banka şubesi müzekkere yazılmış, davacı tanıkları ... ve ...'in duruşmada yeminli beyanları alınmış,

dava konusu sözleşmedeki imzanın tespiti için Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş ancak, sözleşmenin asıl olmadığı gerekçesi ve imza asıllarının temini için rapor düzenlenemeden iade edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

Dosya ara karar gereği Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi İlhan Keten'in 27/10/2016 havale tarihli raporuna göre ; davacının ticari defterlerinin TTK.ya göre usulüne uygun tutulmadığına ilişkin bir tespitin yapılamadığı, açılış tasdiklerinin yapıldığı, kapanış tasdiklerinin olmadığı, davalı tarafın ticari defterlerinin TTK.ya göre usulüne uygun tutulmadığına ilişkin bir tespitin yapılamadığı, açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, defter kayıtlarının birbirini doğrulmadığı, sahibi lehine delil olma özelliği taşımadığı, dava konusu 8 adet çek ile ilgili tarafların ticari defterlerine yapılmış herhangi bir kaydın olmadığı yönünden rapor tanzim etmiştir.

Dosya ara karar gereği, dava konusu sözleşme aslındaki imalatçı ... Döküm- ... kaşesinin üzerindeki imzanın, dava dışı ...'a ait olup olmadığı konusunda İstanbul Adli Tıp Fizik İhtisas Dairesi'ne gönderilmiş, Adli Tıp Fizik İhtisas Dairesi'nin 31/12/2018 tarihli raporuna göre ise.

İnceleme konusu sözleşme fotokopisinin çıkmış olup aslının çıkmadığı; fotokopi belgeler, bilgisayar ortamında hazırlanmış belgeler, faks çıktısı ve karbon suret belgelerde bazı tanı unsurları kayba uğrayabileceği gibi bu tür belgelerin sair usullerle elde edilebilme olasılığının da bulunduğu; ayrıca belgeye imza, yazı ya da artefakt gibi harici unsurlar eklenebileceğinden fotokopi belgeler üzerinde inceleme yapılması sakıncalı olup genel olarak belge asılları üzerinde inceleme yapılmasının gerekli olduğundan; inceleme konusu sözleşme aslının temini, inceleme konusu belgedeki imza ...'a atfan atılmış olduğu,

atfedilen kuralı gereğince, imza aidiyeti incelemelerinde ilk olarak adına atılı şahıslar açısından incelenmesinin temel bir kural olduğundan hareketle, ... ve sorulduğu üzere ...'un inceleme konusu sözleşmenin düzenlenme tarihine yakın ve tercihen bu tarihten önce başka amaçlarla atmış olduğu bol ve samimi imzalarını içerir belgelerin;

muhtarlıklar, noterler, bankalar, seçim kurulları, tapu ve vergi daireleri, nüfus müdürlükleri, evlendirme dairesi, dernekler ve vakıflar, vb. gibi çeşitli kurum ve kuruluşlardan temini ile ... ve ...'un huzurda en az dört sayfa imza örneklerinin alınması ve tutanakların kime ait olduğunun belirtilmesi mevcutlar ile birlikte kurumumuza gönderilmesinin gerektiği hususlarını bildirir rapor hazırlandığı görülmüştür.

Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı 05/10/2023 tarihli ilamı ile; "Davanın REDDİNE, " şeklinde karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizin ... esas sayılı dosyası istinaf incelemesinden geçmiş, Konya BAM.. HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 03/06/2024 tarihli ilamı ile, "Çek, bir ödeme aracı olup, çeklerin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verildiği yolunda yasal karine mevcuttur. Bu durumda, davacının söz konusu çekleri mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verdiğinin kabulü gerekir.

Yasal karinenin aksini, yani çekin borç ödenmesinden başka bir amaçla verildiğini, bedelsiz bir avans çeki olduğunu iddia eden davacı tarafın bunu kesin delillerle ispatlaması gerekir. (Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ... Esas, ... Karar sayılı kararları) Dava konusu somut olayda davacı taraf çeklerin araçların devri karşılığında verildiğini iddia etmektedir.

Bu durumda ispat yükü davacı tarafa düşmekte olup davacının çeklerin araç karşılığında verildiğini kesin delillerle ispatlaması gerekir. Davacı taraf bu iddiasını ispatlamak için 20/06/2014 tarihli sözleşmeyi ibraz etmişse de davacı tarafça ibraz edilen sözleşmenin fotokopiden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşme fotokopisinin sözleşme olarak kabulü mümkün değildir. Ancak davacı taraf dava dilekçesinde yemin deliline de dayanmıştır.

Mahkemece verilen ... esas, ... karar sayılı 18/06/2020 tarihli karar davacı tarafa yemin delilinin hatırlatılması gerektiği gerekçesiyle ortadan kaldırılmış olup, dairemizin kaldırma kararından sonra davacı taraf, davalı tarafa "araç satış sözleşmesi yapıp yapmadığı, sözleşmede bulunan araçları satış amacıyla verip vermediği, bedelini alıp almadığı, 4 adet çeki tahsil edip etmediği, çeklerdeki imzanın kendisine ait olup olmadığı, çekler karşılığında mal ve hizmet satıp satmadığı, satmış ise malları teslim edip etmediği hususlarında yemin teklif ettiğini beyan etmiştir.

Davacı tarafça yapılan yemin teklifi üzerine mahkemece davalı şirket yetkilisine yemin davetiyesi tebliğ edilerek davalı şirket yetkilisinin yeminli beyanı alınmış ise de, davalı şirket yetkilisine asıl uyuşmazlık konusu olan "dava konusu çeklerin, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla değil, araç satışı karşılığında avans olarak verildiği" iddiasına ilişkin olarak herhangi bir soru sorulmamış, asıl uyuşmazlık konusu ile doğrudan ilgisi olmayan taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, çekleri kimin tahsil ettiği gibi hususlarda soru sorulması ile yetinilmiştir.

Davalı şirket yetkilisine sorulan sorular davanın çözümü bakımından önem taşıyan ve çekişmeli olan hususlara ilişkin olmadığından davalı şirket yetkilisine eda ettirilen yemin Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 225 inci ve devamı maddelerine uygun olmamıştır.

Mahkemece yemin teklif edilen tarafa hangi soruların sorulacağını belirleme yetkisinin hakime ait olduğu, sorulacak soruların çekişmeli vakıalara ilişkin olması gerektiği gözetilerek davalı tarafa Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 225 inci ve devamı maddelerine uygun olarak yemin eda ettirildikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yemini eda edecek olan davalı şirket yetkilisine asıl uyuşmazlık konusu ile doğrudan ilgisi olmayan sorular sorulmasıyla yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK 353/1-a.6 maddesi gereğince ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine" yönelik karar verilmiştir. Mahkeme dosyası istinaf kaldırma kararı üzerine ... esas sırasına kaydı yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; Davacı taraf, davalı ile 20/06/2014 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamında davalıya 8 adet çek verildiğini, davalının sözleşme gereğince çekler karşılığında devretmesi gereken araçları devretmediğini, bu nedenle çeklerin 172.000,00 TL'lik kısmının bedelsiz kaldığını ileri sürerek 172.000,00 TL'nin istirdadını talep etmekte, davalı taraf ise sözleşmedeki imzanın davalıya ait olmadığını savunarak davanın reddini talep etmektedir.

Konya BAM.. HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 03/06/2024 tarihli ilamında da belirtildiği üzere; çek, bir ödeme aracı olup, çeklerin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verildiği yolunda yasal karine mevcuttur. Bu durumda, davacının söz konusu çekleri mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verdiğinin kabulü gerekir.

Yasal karinenin aksini, yani çekin borç ödenmesinden başka bir amaçla verildiğini, bedelsiz bir avans çeki olduğunu iddia eden davacı tarafın bunu kesin delillerle ispatlaması gerekir. (Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ... Esas, ... Karar sayılı kararları) Dava konusu somut olayda davacı taraf çeklerin araçların devri karşılığında verildiğini iddia etmektedir.

Bu durumda ispat yükü davacı tarafa düşmekte olup davacının çeklerin araç karşılığında verildiğini kesin delillerle ispatlaması gerekir. Davacı taraf bu iddiasını ispatlamak için 20/06/2014 tarihli sözleşmeyi ibraz etmişse de davacı tarafça ibraz edilen sözleşmenin fotokopiden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşme fotokopisinin sözleşme olarak kabulü mümkün değildir. Ancak davacı taraf dava dilekçesinde yemin deliline de dayanmıştır.

Davacı taraf, davalı tarafa "araç satış sözleşmesi yapıp yapmadığı, sözleşmede bulunan araçları satış amacıyla verip vermediği, bedelini alıp almadığı, 4 adet çeki tahsil edip etmediği, çeklerdeki imzanın kendisine ait olup olmadığı, çekler karşılığında mal ve hizmet satıp satmadığı, satmış ise malları teslim edip etmediği hususlarında yemin teklif ettiğini beyan etmiştir.

Davalı ... " Dava konusu olan çekleri, davacının mevcut bir borcu için bana vermişti, bu çekler araç satışı karşılığında avans olarak verilmedi, çek avans çeki değildi, daha önce yaptığımız işlere ilişkin ticaretimiz vardı, bu işler için verilmişti, çek borç ödenmesinden başka bir amaçla verilmemişti, çekler araçların devri karşılığında verilmediği konusunda namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ederim. " şeklinde duruşmada yemini eda ettiği anlaşılmak davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.